Đại biểu Đỗ Đức Hồng Hà khẳng định, đây là dự thảo Luật được chuẩn bị rất công phu, khoa học và mang tầm nhìn chiến lược cho Thủ đô, thể hiện đúng vị trí, vai trò trung tâm của Thủ đô.
Theo đại biểu, điểm sáng lớn nhất của dự thảo Luật là thiết lập được một hành lang pháp lý vượt trội, bám sát nguyên tắc phân quyền tối đa, toàn diện và phân định rõ thẩm quyền của HĐND, UBND, Chủ tịch UBND thành phố. Việc trao quyền cho chính quyền thành phố được ban hành văn bản quy phạm pháp luật để quy định các biện pháp đặc thù thi hành các luật, nghị quyết của Quốc hội cũng như ưu tiên áp dụng Luật Thủ đô trong trường hợp có quy định khác nhau với luật khác mà có lợi thế cho Thủ đô. Đó là một bước tiến có tính đột phá. Điều này không chỉ tháo gỡ những điểm nghẽn về thể chế mà còn kiến tạo một không gian phát triển độc lập, tự chủ và năng động cho Thủ đô Hà Nội.
Để dự thảo Luật thực sự đi vào cuộc sống, đáp ứng được kỳ vọng của cử tri và nhân dân, đại biểu Đỗ Đức Hồng Hà đã kiến nghị 3 nhóm nội dung.
Thứ nhất, đối với quy định về thiết lập cơ chế giải quyết hậu quả khi thí điểm cơ chế chính sách đặc thù mới, theo đại biểu, việc cho phép thành phố được quyết định thí điểm cơ chế chính sách mới khác với luật, nghị quyết của Quốc hội là một điểm nhấn đột phá mang tầm chiến lược. Dự thảo Luật đã lường trước rủi ro khi yêu cầu nghị quyết thí điểm phải xác định rõ cơ chế miễn trừ trách nhiệm pháp lý, biện pháp quản lý rủi ro và cơ chế kiểm soát, giám sát, đánh giá.
Tuy nhiên, để bảo đảm tính khả thi và tạo tâm lý an tâm tuyệt đối cho các nhà đầu tư chiến lược cũng như đội ngũ thực thi, đại biểu đề nghị bổ sung vào Khoản 4, Điều 9 về cơ chế xử lý hậu quả pháp lý, bảo vệ quyền lợi hợp pháp của tổ chức, cá nhân và khôi phục tình trạng ban đầu trong trường hợp việc thí điểm buộc phải điều chỉnh, chấm dứt sớm hoặc kết thúc mà không được luật hóa.
Thứ hai là về quy trình thực hiện biện pháp ngừng cung cấp dịch vụ điện nước tại Điều 14. Tại Khoản 5 dự thảo Luật quy định HĐND thành phố quy định về việc ngừng cung cấp dịch vụ điện nước đối với công trình, cơ sở sản xuất kinh doanh vi phạm nhằm bảo đảm an ninh trật tự, an toàn xã hội; đồng thời người cung cấp dịch vụ có trách nhiệm ngừng cung cấp ngay khi có yêu cầu của người có thẩm quyền.
Đại biểu cho rằng, đây là một chế tài hành chính sắc bén, vô cùng cần thiết để xử lý dứt điểm, nhất là các điểm nóng về vi phạm trật tự xây dựng, phòng cháy chữa cháy. Tuy nhiên, đề nghị bổ sung một điểm tại Khoản 5, Điều 14 với nội dung: Đối với các công trình có chức năng để ở như chung cư, nhà tập thể, quyết định ngừng cung cấp dịch vụ điện nước phải được thông báo trước một khoảng thời gian hợp lý và phải đi kèm với phương án hỗ trợ di dời, bảo đảm chỗ ở tạm thời cho người dân, đặc biệt ưu tiên người cao tuổi, trẻ em và người khuyết tật. "Việc bổ sung này sẽ giúp các cấp chính quyền cơ sở tự tin áp dụng luật, tránh khủng hoảng nhân đạo hay khiếu kiện đông người", đại biểu nêu quan điểm.
Đại biểu Quốc hội Đỗ Đức Hồng Hà phát biểu thảo luận tại tổ. Ảnh: media.quochoi.vn
Thứ ba, về cơ chế liên ngành tháo gỡ dự án chậm triển khai tại Điều 36 Điều khoản chuyển tiếp. Đại biểu phân tích, tại Khoản 7, Điều 36 dự thảo Luật trao quyền cho HĐND thành phố quyết định chính sách, biện pháp đặc biệt khác với quy định của pháp luật để tháo gỡ vướng mắc cho các dự án chậm triển khai trước ngày luật có hiệu lực là một bước đi táo bạo, trúng điểm nghẽn lớn nhất của Thủ đô hiện nay. Tuy nhiên, dự thảo đặt điều kiện rất chặt chẽ là chỉ xem xét xử lý sau khi đã thực hiện kết luận thanh tra, kiểm tra hoặc bản án có hiệu lực.
"Tôi cho rằng các dự án chậm triển khai thường có lịch sử pháp lý đan xen vô cùng phức tạp. Nếu chỉ giao HĐND thành phố quyết định biện pháp tháo gỡ mà thiếu sự đồng thuận từ các cơ quan tư pháp Trung ương thì cán bộ địa phương sẽ rất e ngại hợp thức hóa các vi phạm, dẫn đến mục tiêu hoàn thành xử lý trước ngày 1-1-2031 như trong dự thảo Luật khó trở thành hiện thực", đại biểu nói.
Trên cơ sở đó, đại biểu đề nghị cân nhắc bổ sung quy định đối với các dự án lớn, phức tạp, UBND thành phố trình Thủ tướng Chính phủ quyết định thành lập tổ công tác liên ngành cấp Nhà nước có sự tham gia của các cơ quan thanh tra, tư pháp Trung ương để thẩm định rủi ro pháp lý và thống nhất phương án xử lý trước khi trình HĐND thành phố quyết định để bảo đảm tính khả thi cao; đồng thời cụ thể hóa nguyên tắc loại trừ, miễn trừ trách nhiệm pháp lý cho cán bộ dám nghĩ dám làm như quy định tại Điều 34 dự thảo Luật.
Thịnh An