Lãi suất giảm chưa đủ kéo chứng khoán đi lên?

13 giờ trướcBài gốc

Động thái từ việc nhiều ngân hàng thương mại đã đồng loạt điều chỉnh giảm lãi suất huy động và cho vay, đảo chiều so với xu hướng tăng kéo dài từ cuối năm 2025 đã nhanh chóng thu hút sự quan tâm của thị trường chứng khoán (TTCK), đặc biệt trong bối cảnh nhà đầu tư tìm kiếm tín hiệu hỗ trợ mới cho dòng tiền.

Điều kiện “cần” xuất hiện

VN-Index trong phiên đầu tuần 13/4 cho thấy tâm lý cải thiện, khi thị trường đảo chiều tăng điểm sau nhịp rung lắc trong phiên sáng. Kết phiên, chỉ số chính tăng lên mức 1.758 điểm. Thanh khoản duy trì ở mức cao, với giá trị giao dịch trên sàn HoSE đạt hơn 22.500 tỷ đồng.

Theo ông Trần Quốc Toàn, Giám đốc Chi nhánh 2 Hội sở, Chứng khoán Mirae Asset (MAS), việc giảm lãi suất có thể được xem là một “liều thuốc bổ” trực tiếp cho TTCK.

Động thái từ việc nhiều ngân hàng thương mại đã đồng loạt điều chỉnh giảm lãi suất huy động và cho vay đã thu hút sự quan tâm của TTCK.

Đầu tiên, TTCK dự báo hấp dẫn trở lại. Khi lãi suất huy động không còn đủ hấp dẫn sau cuộc đua huy động vừa rồi, dòng tiền nhàn rỗi từ dân cư và tổ chức sẽ có xu hướng dịch chuyển sang các kênh tài sản có tỷ suất sinh lời cao hơn, trong đó chứng khoán là lựa chọn hàng đầu.

Cùng với đó, sự hạ nhiệt của lãi suất góp phần cải thiện biên lợi nhuận doanh nghiệp. Theo ông Toàn, lãi suất vay thấp hơn giúp giảm chi phí tài chính, trực tiếp thúc đẩy lợi nhuận sau thuế của doanh nghiệp, từ đó làm giảm định giá P/E của thị trường, giúp chứng khoán trở nên rẻ hơn một cách tương đối.

Tương tự, ông Nguyễn Trọng Đình Tâm, Giám đốc Khối Tư vấn đầu tư Khách hàng Cá nhân, Chứng khoán Thiên Việt (TVS) cho rằng việc hạ lãi suất có thể mang lại hai hiệu ứng chính.

Trước hết, tạo ra hiệu ứng tâm lý khả quan trong ngắn hạn đối với các nhóm cổ phiếu “nhạy” với lãi suất, chẳng hạn như Bất động sản nhà ở, Xây dựng, Chứng khoán...

Bên cạnh đó, tạo điều kiện để một phần dòng tiền quay trở lại TTCK, nhất là khi mặt bằng định giá của nhiều cổ phiếu đã trở nên hấp dẫn hơn so với trung bình 5 năm sau nhịp biến động vừa qua.

Tuy nhiên ông Tâm lưu ý xu hướng giảm lãi suất hiện tại có thể chỉ mang tính ngắn hạn. Việc duy trì một chu kỳ lãi suất thấp kéo dài sẽ phụ thuộc vào nhiều yếu tố, bao gồm diễn biến khó lường của các biến số vĩ mô cũng như nhu cầu huy động vốn của các ngân hàng nhằm phục vụ mục tiêu tăng trưởng tín dụng trong bối cảnh nền kinh tế đặt mục tiêu tăng trưởng GDP khoảng 10% trong năm 2026.

"Nhìn chung, xung đột tại Trung Đông vẫn là yếu tố ảnh hưởng trọng yếu tới triển vọng TTCK. Tuy vậy, vận động trong ngắn hạn của VN-Index hiện đang được nâng đỡ bởi kỳ vọng nền lãi suất hạ nhiệt", chuyên gia TVS nêu quan điểm.

Đâu là điều kiện “đủ?

Thực tế chứng minh, lãi suất thấp chỉ đóng vai trò là “điều kiện cần”, chứ không phải yếu tố quyết định cho một xu hướng tăng dài hạn. Trong nhiều giai đoạn, dù mặt bằng lãi suất đã giảm sâu, TTCK vẫn chỉ hồi phục ngắn hạn rồi quay đầu điều chỉnh. Điều này cho thấy, chính sách tiền tệ nới lỏng có thể kích hoạt dòng tiền, nhưng không đủ sức duy trì niềm tin nếu nền tảng cơ bản không đồng hành.

Trước hết, cần nhìn nhận rằng lãi suất chỉ tác động gián tiếp đến giá tài sản thông qua kỳ vọng và dòng tiền. Khi lãi suất giảm, định giá cổ phiếu có thể được “nới rộng” nhờ chiết khấu dòng tiền ở mức thấp hơn. Tuy nhiên, nếu lợi nhuận doanh nghiệp không cải thiện, mức định giá cao sẽ nhanh chóng trở nên thiếu bền vững. Nhà đầu tư có thể chấp nhận trả giá cao trong ngắn hạn, nhưng về dài hạn, giá cổ phiếu vẫn phải phản ánh hiệu quả kinh doanh thực tế.

Bên cạnh đó, lãi suất thấp đôi khi còn đi kèm với những tín hiệu không mấy tích cực của nền kinh tế. Trong nhiều trường hợp, ngân hàng trung ương buộc phải hạ lãi suất để hỗ trợ tăng trưởng khi kinh tế suy yếu. Khi đó, việc giảm lãi suất không phải là “tin tốt thuần túy”, mà là dấu hiệu cho thấy cầu tiêu dùng, đầu tư và sản xuất đang gặp khó khăn. Nếu không có sự phục hồi đồng bộ, thị trường tài chính khó có thể tăng trưởng bền vững chỉ dựa vào chính sách tiền tệ.

Một yếu tố khác cần lưu ý là tâm lý nhà đầu tư. Lãi suất thấp có thể tạo ra sự hưng phấn ban đầu, nhưng nếu thiếu các câu chuyện tăng trưởng rõ ràng, dòng tiền sẽ trở nên ngắn hạn và mang tính đầu cơ nhiều hơn. Điều này dễ dẫn đến những nhịp tăng “nóng”, thiếu nền tảng, và sau đó là các đợt điều chỉnh mạnh. Nói cách khác, lãi suất có thể “mở cửa” cho thị trường đi lên, nhưng không thể “giữ chân” dòng tiền nếu thiếu niềm tin dài hạn.

Do đó, việc kỳ vọng TTCK sẽ bước vào một chu kỳ tăng trưởng bền vững chỉ nhờ lãi suất giảm là một cách nhìn đơn giản hóa vấn đề. Lãi suất đúng là chất xúc tác quan trọng, nhưng để tạo ra một xu hướng tăng ổn định và kéo dài, thị trường cần nhiều hơn thế.

"Lãi suất chỉ là điều kiện cần, để kích hoạt một nhịp tăng bền vững, thị trường vẫn cần điều kiện đủ là sự tăng trưởng nội tại của doanh nghiệp và môi trường vĩ mô ủng hộ", ông Trần Quốc Toàn nhấn mạnh.

Nhìn chung, tăng trưởng lợi nhuận doanh nghiệp là nền tảng quan trọng nhất. Giá cổ phiếu về dài hạn luôn gắn liền với khả năng tạo ra lợi nhuận. Khi doanh thu và lợi nhuận tăng trưởng ổn định, doanh nghiệp không chỉ nâng cao giá trị nội tại mà còn củng cố niềm tin của nhà đầu tư. Đây chính là yếu tố giúp TTCK duy trì đà tăng một cách “chắc chắn”, thay vì chỉ dựa vào kỳ vọng.

Cùng với đó, môi trường vĩ mô đóng vai trò như “bệ đỡ” cho toàn bộ thị trường. Một nền kinh tế ổn định với tăng trưởng GDP hợp lý, lạm phát được kiểm soát, tỷ giá ổn định và chính sách điều hành nhất quán sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp phát triển. Khi các yếu tố này đồng thuận, rủi ro hệ thống giảm xuống, và dòng vốn dài hạn có xu hướng quay trở lại thị trường.

Đặc biệt, niềm tin vào triển vọng kinh tế là yếu tố then chốt. Nhà đầu tư không chỉ nhìn vào hiện tại, mà còn đánh giá tương lai. Nếu họ tin rằng nền kinh tế đang bước vào một chu kỳ tăng trưởng mới, họ sẵn sàng nắm giữ tài sản lâu hơn, chấp nhận định giá cao hơn. Ngược lại, nếu triển vọng vẫn còn nhiều bất định, dòng tiền sẽ trở nên thận trọng, dù lãi suất có ở mức thấp.

Ngoài ra, yếu tố bên ngoài như xu hướng kinh tế toàn cầu, dòng vốn quốc tế hay biến động địa chính trị cũng có thể ảnh hưởng đáng kể. Một môi trường quốc tế thuận lợi sẽ giúp củng cố niềm tin và tạo thêm động lực cho thị trường trong nước. Ngược lại, những cú sốc từ bên ngoài có thể làm gián đoạn đà tăng, ngay cả khi các yếu tố trong nước đang tích cực.

“Thị trường hiện tại vô cùng nhạy cảm với các yếu tố vĩ mô và địa chính trị”, bà Vũ Thị Quỳnh Trang, chuyên gia Phân tích Chứng khoán Pinetree đánh giá.

Hải Giang

Nguồn Vnbusiness : https://vnbusiness.vn/lai-suat-giam-chua-du-keo-chung-khoan-di-len.html