Làm ra hột lúa, nông dân chịu những loại chi phí nào, tỷ trọng ra sao?

3 giờ trướcBài gốc

Làm ra hột lúa, nông dân gánh 6 loại chi phí chính, trong đó, phân bón và thuốc bảo vệ thực vật chiếm hơn một nửa. Ảnh: Trung Chánh

Ông Nguyễn Văn Hùng, Chuyên gia cao cấp của Viện Nghiên cứu lúa Quốc tế (IRRI), tại hội thảo và triển lãm “Kết nối chuỗi cung ứng phân bón trong canh tác lúa 1 triệu héc ta chất lượng cao, phát thải thấp” diễn ra hôm nay, 12-5, ở thành phố Cần Thơ, đã trình bày về các loại chi phí mà người nông dân phải gánh chịu khi sản xuất lúa.

Theo ông, trong hoạt động sản xuất lúa, nông dân phải gánh 6 loại chi phí chính, bao gồm làm đất, gieo sạ, tưới tiêu, phân bón, thuốc bảo vệ thực vật và thu hoạch.

Cụ thể, tưới tiêu là hoạt động có chi phí đầu tư thấp nhất, chiếm khoảng 6-7% tổng chi phí trong một vụ sản xuất. Chi phí làm đất đứng thứ hai, chiếm khoảng 9%. Thu hoạch là khoản chi lớn thứ ba, chiếm khoảng 10% tổng chi phí mà nông dân phải bỏ ra trong một vụ sản xuất.

Gieo trồng là hoạt động chiếm khoảng 13-17% tổng chi phí sản xuất. Trong khi đó, thuốc bảo vệ thực vật và phân bón là hai khoản chi lớn nhất, lần lượt chiếm khoảng 27-31% và 29-32% tổng chi phí mà nông dân phải bỏ ra.

Như vậy, riêng chi phí phân bón và thuốc bảo vệ thực vật đã chiếm khoảng 58-61% tổng chi phí sản xuất trong một vụ lúa.

Phân bón và thuốc bảo vệ thực vật chiếm tỷ trọng lớn nên việc giá các loại vật tư này tăng mạnh trong thời gian gần đây do ảnh hưởng từ xung đột địa chính trị giữa Mỹ và Iran đã tác động rất lớn đến lợi nhuận của người trồng lúa. Thậm chí, trong vụ hè thu năm 2026, đã xuất hiện tình trạng nông dân sản xuất lúa bị thua lỗ.

Theo ông Hùng, việc nông dân gieo sạ với mật độ dày, trên 120 kg/héc ta, dẫn đến phải sử dụng nhiều phân bón hơn để đạt năng suất, trong đó, lượng phân đạm sử dụng vượt 110 kg/héc ta. Đây cũng là nguyên nhân khiến lượng thuốc bảo vệ thực vật tăng lên do sâu bệnh phát sinh nhiều hơn.

Từ thực trạng trên, ông Hùng khuyến cáo cần áp dụng biện pháp gieo sạ hàng chính xác kết hợp vùi phân và tối ưu quản lý nước nhằm kéo giảm chi phí sản xuất cho người trồng lúa.

Thực tế, qua 8 mô hình thí điểm (mỗi mô hình 50 héc ta) được triển khai trong giai đoạn 2024-2026, cho thấy gieo sạ hàng chính xác giúp giảm 50-60 kg giống/héc ta, giảm 30% lượng phân đạm sử dụng và giảm hơn 20% lượng thuốc bảo vệ thực vật.

Đồng thời, năng suất trong mô hình tăng khoảng 5% do lúa không bị đổ ngã, qua đó, giảm thất thoát trong khâu thu hoạch. Điều này, giúp tối ưu chi phí và nâng cao hiệu quả sản xuất lúa cho người nông dân so với phương thức canh tác truyền thống hiện nay.

Trung Chánh

Nguồn Saigon Times : https://thesaigontimes.vn/lam-ra-hot-lua-nong-dan-chiu-nhung-loai-chi-phi-nao-ty-trong-ra-sao/