Làn sóng biểu tình lan rộng xoay chuyển cuộc đua bầu cử Mỹ

một giờ trướcBài gốc

Vụ nổ súng gây chết người thứ hai do các đặc vụ liên bang gây ra tại Minneapolis đã đẩy chiến dịch trấn áp nhập cư quyết liệt của Tổng thống Donald Trump sâu hơn vào tâm điểm tranh cãi chính trị toàn quốc.

Nạn nhân Alex Pretti. Ảnh: Reuters.

Diễn biến này buộc phe Cộng hòa phải bảo vệ các biện pháp cứng rắn của chính quyền, đồng thời tiếp thêm động lực cho đảng Dân chủ, những người coi đây là vấn đề cấp bách trong năm bầu cử.

Trong tháng này, các sĩ quan liên bang đã bắn chết hai công dân Mỹ tại thành phố, trong đó có y tá khoa hồi sức tích cực (ICU) Alex Pretti, thiệt mạng hôm 24/1, trong các cuộc đụng độ với người biểu tình phản đối đợt tăng cường thực thi nhập cư quy mô lớn của chính quyền.

Lãnh đạo phe Dân chủ tại Thượng viện Mỹ, ông Chuck Schumer, cho biết đảng của ông sẽ bỏ phiếu phản đối dự luật ngân sách có bao gồm khoản tài trợ cho Bộ An ninh Nội địa - cơ quan quản lý Cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan (ICE). Quốc hội Mỹ đang đối mặt hạn chót ngày 30/1 để thông qua ngân sách, nếu không sẽ phải đối mặt nguy cơ chính phủ đóng cửa một phần.

Phe Dân chủ phản ứng gay gắt

Trong tuyên bố hôm 25/1, ông Schumer kêu gọi phe Cộng hòa “cùng đảng Dân chủ cải tổ ICE và Cơ quan Hải quan và Bảo vệ Biên giới (CBP) nhằm bảo vệ người dân”.

Lời kêu gọi này cũng nhận được sự ủng hộ của các nghị sĩ Dân chủ ôn hòa - những người từng phá vỡ lập trường đảng trong cuộc đối đầu ngân sách năm ngoái và luôn thận trọng để không bị xem là chống lại lực lượng thực thi pháp luật.

“Rõ ràng đây không phải là bảo vệ an toàn cho người Mỹ, mà là hành vi bạo lực nhắm vào công dân Mỹ và những người nhập cư tuân thủ pháp luật”, Thượng nghị sĩ bang Nevada Catherine Cortez Masto tuyên bố khi nói về chiến dịch của ICE.

Chính quyền Trump đã triển khai chiến dịch nhập cư tham vọng nhất từ trước đến nay tại Minneapolis, làm bùng phát nhiều tuần biểu tình của người dân và các cuộc đối đầu bạo lực với đặc vụ liên bang, dẫn đến hai ca tử vong do trúng đạn: Renee Good ngày 7/1 và Alex Pretti vào cuối tuần qua.

Biểu tình lan rộng khắp nước Mỹ sau cái chết của Alex Pretti. Ảnh: Reuters.

Tuy vậy, Tổng thống Trump không cho thấy dấu hiệu lùi bước. Trong một bài đăng trên Truth Social hôm 25/1, ông khẳng định chiến dịch này là yếu tố then chốt giúp ông giành chiến thắng trong cuộc bầu cử tổng thống năm 2024 và duy trì quyền kiểm soát Quốc hội của đảng Cộng hòa.

“Thật bi thảm khi hai công dân Mỹ đã thiệt mạng do sự hỗn loạn do đảng Dân chủ gây ra”, ông Trump viết, đổ lỗi cho các đối thủ chính trị.

Các nhóm bảo vệ quyền sở hữu súng phản ứng

Dù phần lớn đảng Cộng hòa ủng hộ chiến dịch trấn áp, vụ nổ súng hôm 24/1 - nạn nhân là một công dân Mỹ được phép mang súng hợp pháp - lại đặt ra rủi ro chính trị đáng kể đối với một đảng vốn coi mình là “ngôi nhà” của những người ủng hộ quyền sở hữu súng.

Các tổ chức bảo vệ quyền sử dụng súng đã bày tỏ quan ngại trước nỗ lực của chính quyền khi tìm cách quy trách nhiệm cho Pretti vì mang theo vũ khí đến cuộc biểu tình, dù ông có quyền làm như vậy theo luật.

“Bất kỳ người dân Minnesota ôn hòa nào cũng có quyền sở hữu và mang vũ khí, kể cả khi tham gia biểu tình”, Nhóm Chủ sở hữu Súng bang Minnesota tuyên bố.

Đặc vụ liên bang tước súng, bắn chết công dân Mỹ Đặc vụ liên bang mặc áo khoác xám được cho là đã khống chế, lấy súng từ thắt lưng của Alex Pretti rồi bắn tử vong công dân người Mỹ này. Vụ nổ súng ở Minneapolis làm bùng lên các cuộc biểu tình dữ dội tại nhiều thành phố của quốc gia này.

Khảo sát gần đây của Reuters cho thấy cử tri Dân chủ không ủng hộ các biện pháp thực thi của ông Trump. Đáng chú ý, ngay cả trong số những người ủng hộ ông Trump thuộc đảng Cộng hòa, 39% cũng tỏ ra dè dặt, cho rằng cần giảm thiểu tổn hại ngay cả khi điều đó đồng nghĩa với việc ít vụ bắt giữ liên quan đến nhập cư hơn.

Trong nhóm cử tri độc lập, 73% cho rằng chính quyền nên ưu tiên giảm thiểu thương vong, trong khi chỉ 19% sẵn sàng chấp nhận nguy cơ gây thương tích nghiêm trọng hoặc tử vong để đổi lấy các vụ bắt giữ.

“Cả nước cần biết rằng những gì đang xảy ra ở đây có thể xảy ra ở bất cứ đâu,” ông Eric Gray, 50 tuổi, một người biểu tình tại Minneapolis, nói. “Tôi nghĩ Minnesota đang trở thành điểm khởi đầu, hay phép thử”.

Một bộ phận Cộng hòa đặt câu hỏi

Những đoạn video lan truyền ghi lại cảnh các đặc vụ nhập cư liên bang, đeo mặt nạ, trang bị vũ khí hạng nặng, đối đầu với dân thường đã gây bất an trong hàng ngũ các nghị sĩ Cộng hòa - những người vốn đang phải đối mặt với sự bức xúc của cử tri về giá cả leo thang trước thềm bầu cử giữa nhiệm kỳ vào tháng 11.

Dù năm ngoái, các nghị sĩ Cộng hòa đã thông qua gói ngân sách lớn tăng cường tài chính cho ICE, nhưng sau hai ca tử vong ở Minnesota, một số người đang yêu cầu chính quyền Trump phải giải trình.

Báo Mỹ tung video hé lộ nạn nhân bị ICE bắn không hề cầm súng Một đoạn video được đăng tải cho thấy ông nạn nhân Alex Pretti bị đặc vụ ICE bắn chết ngày 24/1 đứng trên đường và giơ điện thoại lên để ghi hình các đặc vụ liên bang chứ không phải súng như cáo buộc từ các quan chức chính quyền Trump. Khi bị một đặc vụ đẩy lùi, ông rút lui nhưng vẫn tiếp tục dùng điện thoại quay phim.

Thượng nghị sĩ Bill Cassidy (bang Louisiana) cho rằng vụ nổ súng ở Minneapolis là “vô cùng đáng lo ngại” và “uy tín của ICE cũng như Bộ An ninh Nội địa đang bị đặt dấu hỏi”.

Thượng nghị sĩ Lisa Murkowski (Alaska) nhận định cái chết hôm 24/1 cần làm dấy lên “những câu hỏi nghiêm túc” về chất lượng huấn luyện thực thi nhập cư.

Trong khi đó, Thượng nghị sĩ Thom Tillis (Bắc Carolina) cảnh báo bất kỳ quan chức nào vội vàng kết luận hay tìm cách ngăn cản điều tra đều đang “gây tổn hại nghiêm trọng cho quốc gia và cho di sản của Tổng thống Trump”.

Tại Hạ viện, Ủy ban An ninh Nội địa đã yêu cầu các quan chức ICE ra điều trần về chiến dịch này. “Điều tối quan trọng là người dân Mỹ và Quốc hội phải được hiểu rõ hơn cách thức thực thi luật nhập cư”, Hạ nghị sĩ Cộng hòa Michael Baumgartner (bang Washington) nói, hoan nghênh yêu cầu điều trần.

Thống đốc bang Oklahoma Kevin Stitt, cũng thuộc đảng Cộng hòa, bày tỏ quan ngại tương tự khi nói với CNN rằng người Mỹ đang chứng kiến cảnh công dân bị bắn trên truyền hình và “chiến thuật cùng trách nhiệm giải trình của liên bang” đang trở thành mối lo ngày càng lớn đối với cử tri.

Đảng Dân chủ đã nhanh chóng tận dụng chiến dịch ICE tại Minneapolis và các biện pháp cứng rắn của liên bang để cáo buộc chính quyền Trump lạm quyền - một luận điểm có thể tạo tiếng vang với cả cử tri Dân chủ lẫn độc lập trong kỳ bầu cử sắp tới.

“ICE dưới thời Trump đang vượt khỏi tầm kiểm soát và đặt ra mối đe dọa nghiêm trọng trong nước. Thượng nghị sĩ Dân chủ hoàn toàn đúng khi làm mọi cách để kiềm chế cơ quan này”, ông Tre Easton, chiến lược gia chính sách của đảng Dân chủ tại Viện Searchlight, nhận định.

Phương Linh

Nguồn Znews : https://znews.vn/lan-song-bieu-tinh-lan-rong-xoay-chuyen-cuoc-dua-bau-cu-my-post1622807.html