Học sinh THPT thuyết trình dự án tại Ngày hội Khoa học Công nghệ, Khởi nghiệp và Đổi mới sáng tạo BKĐN 2026.
Mô hình nghiên cứu đa thế hệ
Sự thay đổi mang tính bước ngoặt trong tư duy giáo dục hiện nay chính là việc xóa nhòa khoảng cách về trình độ và cấp học trong nghiên cứu khoa học.
Tinh thần này được Trường Đại học Bách khoa - Đại học Đà Nẵng cụ thể hóa bằng một chiến lược tiếp cận mang tính hệ thống, khơi gợi tư duy sáng tạo của người học ngay từ bậc phổ thông. Hoạt động này không còn dừng lại ở những buổi tham quan hướng nghiệp mang tính hình thức, mà đi sâu vào chuyên môn thông qua các dự án STEM và nghiên cứu thực thụ.
Ngày hội Khoa học Công nghệ, Khởi nghiệp và Đổi mới sáng tạo BKĐN 2026 vừa được tổ chức có 469 đề tài nghiên cứu khoa học (NCKH) thường niên và 128 sản phẩm triển lãm. Đáng chú ý, sân chơi khoa học - đổi mới sáng tạo này có 15 đề tài và sản phẩm từ học sinh các trường THPT trên địa bàn thành phố như: Chuyên Lê Quý Đôn, Trần Phú, Thái Phiên, Nguyễn Văn Thoại và trường khu vực miền núi như THPT Khâm Đức. Đây là minh chứng cho sự chuyển dịch mạnh mẽ của tư duy khoa học, không còn phân biệt ranh giới địa lý hay cấp học.
Ban tổ chức chấm chọn các sản phẩm/dự án tại Ngày hội Khoa học Công nghệ, Khởi nghiệp và Đổi mới sáng tạo BKĐN 2026.
Điểm nhấn đặc biệt trong hoạt động STEM năm nay chính là sự xuất hiện của mô hình nghiên cứu "đa thế hệ". Lần đầu tiên học sinh lớp 11 cùng tham gia thực hiện các dự án chung với sinh viên và cả học viên cao học. Sự giao thoa này giúp học sinh phổ thông được tiếp cận sớm với phương pháp luận khoa học bài bản, trong khi sinh viên và học viên cao học có cơ hội rèn luyện kỹ năng truyền đạt và làm việc nhóm.
Với đề tài Thiết kế mô hình đèn giao thông AI nhận diện phương tiện - người đi bộ, tự động điều chỉnh thời gian tín hiệu nhằm giảm ùn tắc và tăng an toàn, nhóm 6 học sinh lớp 11/11 Trường THPT Trần Phú (phường Hải Châu, TP Đà Nẵng) đạt giải Ba ở nội dung Giải ý tưởng sản phẩm của học sinh.
Nguyễn Đức Huy, thành viên nhóm cho biết: "Nhóm được sự hỗ trợ của sinh viên Trường Đại học Bách khoa - Đại học Đà Nẵng. Thay vì “cầm tay chỉ việc”, các anh sẽ quan sát những buổi họp, chỉ góp ý sau khi nghe các phương án để chúng em tự sửa chữa”, Huy chia sẻ. Cách làm này giúp học sinh rèn tính trách nhiệm, kỹ năng làm việc nhóm và dần hình thành năng lực nghiên cứu. Dù kiến thức nghiên cứu khoa học vượt chương trình phổ thông, nhóm chủ động tự tìm tài liệu, đọc theo hướng dẫn của sinh viên đi trước. Theo Huy, việc trao đổi cởi mở với các “tiền bối” cũng giúp các thành viên giảm áp lực.
Trường Đại học Bách khoa - Đại học Đà Nẵng chủ động đưa các giải pháp kỹ thuật xuống bậc phổ thông thông qua dự án bộ robot STEM lập trình mở. Dự kiến, các thiết bị này được triển khai trong chuỗi sự kiện mini Techshow tại nhiều trường THPT, góp phần nuôi dưỡng niềm đam mê kỹ thuật cho học sinh khu vực miền Trung - Tây Nguyên.
PGS.TS Nguyễn Hữu Hiếu, Hiệu trưởng Trường Đại học Bách khoa - Đại học Đà Nẵng chia sẻ: "Ngày hội Khoa học Công nghệ, Khởi nghiệp và Đổi mới sáng tạo là không gian kết nối giữa sinh viên với giảng viên, giữa nhà trường với doanh nghiệp, giữa ý tưởng sáng tạo với nguồn lực đầu tư diễn ra một cách tự nhiên và hiệu quả nhất. Chúng tôi tin rằng, trong số hàng trăm đề tài được trưng bày hôm nay, sẽ có những mầm giống của sản phẩm công nghệ, những startup tương lai ra thị trường trong nước và quốc tế”.
Bệ phóng khởi nghiệp từ giảng đường
Để một ý tưởng sáng tạo không dừng lại ở mức độ tiềm năng, giảng đường đại học phải đóng vai trò là "bệ phóng" cung cấp cả tri thức, kỹ năng và nguồn lực tài chính. Hệ sinh thái đổi mới sáng tạo tại đây được thiết lập như một quy trình khép kín, nơi sinh viên được rèn luyện bản lĩnh từ "bể cá mập" đến các phòng thí nghiệm đạt chuẩn quốc tế.
Cuộc thi “Khởi nghiệp trong sinh viên - BK SHARK 2026” đã thể hiện tinh thần kết nối liên trường. Từ hơn 35 đội thi ban đầu, những dự án xuất sắc nhất bước vào vòng pitching đầy kịch tính với các lĩnh vực đang là xu thế toàn cầu như trí tuệ nhân tạo (AI), giáo dục thông minh và năng lượng sạch.
Đội DanangBooth – Dự án DanangBooth: Mô hình kết nối hộ chiếu, photobooth và nền tảng chia sẻ hành trình số giành giải Nhất cuộc thi Khởi nghiệp trong sinh viên - BK SHARK 2026.
Để hỗ trợ sinh viên, Trường Đại học Bách khoa - Đại học Đà Nẵng tổ chức tập huấn chuyên sâu về kỹ năng pitching và tư duy gọi vốn cùng các chuyên gia hàng đầu. Dự án DanangBooth, mô hình kết nối hộ chiếu và nền tảng chia sẻ hành trình số đã đoạt giải Nhất nhờ tính ứng dụng thực tiễn và mô hình kinh doanh rõ ràng.
Giá trị cốt lõi của hoạt động sinh viên nghiên cứu khoa học tại Trường Đại học Bách khoa - Đại học Đà Nẵng còn nằm ở việc áp dụng các chuẩn mực quốc tế. Chương trình Đề tài Sinh viên NCKH tiềm năng đã tài trợ cho 19 dự án xuất sắc với mức hỗ trợ 15 triệu đồng/đề tài. Trong đó, nhà trường đặt mục tiêu khắt khe khi yêu cầu 10 đề tài phải có công bố bài báo trên các tạp chí thuộc danh mục uy tín WoS/Scopus; 9 đề tài còn lại hướng đến việc xây dựng sản phẩm và mô hình thực nghiệm.
Sức mạnh của hệ sinh thái này còn đến từ sự đồng hành của mạng lưới chuyên gia quốc tế. Sinh viên được trực tiếp làm việc và nhận tư vấn chuyên môn từ GS Chen Yu Kao (Trường Đại học Khoa học và Công nghệ Quốc gia Đài Loan - NTUST) cùng các doanh nghiệp đối tác trong suốt quá trình triển khai. Sự kết nối này đảm bảo các nghiên cứu luôn bám sát thực tiễn công nghệ và nhu cầu của thị trường toàn cầu.
PGS.TS Lê Tiến Dũng, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Bách khoa - Đại học Đà Nẵng cho biết, trong bối cảnh đất nước đẩy mạnh chuyển đổi số, các trường đại học không chỉ là nơi đào tạo mà phải trở thành trung tâm kiến tạo tri thức và công nghệ. Việc xây dựng một lộ trình kết nối chặt chẽ từ bậc phổ thông lên đại học, kết hợp với các tiêu chuẩn nghiên cứu quốc tế, chính là chìa khóa để hiện thực hóa mục tiêu đó. Từ những nỗ lực này, một thế hệ nhân lực chất lượng cao, có tư duy khởi nghiệp và làm chủ công nghệ dần được định hình.
Hà Nguyên