Sắc phong các vua nhà Nguyễn trao vẫn được gìn giữ như báu vật quý tại đình làng
Trang nghiêm trong từng nghi lễ
Từ sáng sớm, không gian các đình làng Phú Hội, phường Bình Thuận đã nhuốm màu linh thiêng với khói hương quyện nhẹ. Cờ phướn được treo ngay ngắn, hương án bày biện chỉn chu với các lễ vật truyền thống. Mọi công tác chuẩn bị đều được người dân trong làng chung tay thực hiện từ nhiều ngày trước. Khi hồi trống lễ vang lên, Ban Tế lễ là các vị cao niên, những người có uy tín, kinh nghiệm trong làng với trang phục áo dài, khăn đóng đảm nhận vai trò chủ lễ. Từng động tác dâng hương, dâng rượu, đọc văn tế thể hiện sự thành kính đối với Thành hoàng Bổn cảnh, các bậc tiền hiền, hậu hiền, những người có công khai khẩn, lập làng.
Ông Nguyễn Văn Minh - Trưởng Ban Tế tự đình làng Phú Hội cho biết: “Đình làng Phú Hội, phường Bình Thuận là một trong những di tích của tỉnh được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch công nhận di tích lịch sử văn hóa cấp quốc gia năm 1995. Đình gắn liền với lịch sử hình thành và phát triển của vùng đất; là biểu hiện của phong tục, đạo đức, luật lệ và niềm tự hào của làng”.
Để giữ gìn, phát huy bản sắc dân tộc, những năm qua, con em làng Phú Hội dù đang làm ăn sinh sống ở nhiều nơi nhưng vẫn luôn quan tâm đóng góp tiền của để tôn tạo, giữ gìn di tích này. Bên cạnh đó, họ còn thành tâm hướng về và dành thời gian tham gia Lễ Tế xuân, Lễ Tế thu do Ban Quản lý và Ban Tế tự đình làng tổ chức, thắp nén hương tưởng nhớ tổ tiên, cầu mong mưa thuận, gió hòa, dồi dào sức khỏe, gia đình hạnh phúc…
Gìn giữ không gian văn hóa cộng đồng
Ông Đoàn Văn Thuận - Phó Giám đốc Bảo tàng tỉnh thông tin: Theo các tài liệu ghi chép lại, các đình làng ở phía Đông Nam tỉnh Lâm Đồng nói riêng và ở các làng quê Việt Nam nói chung không chỉ là công trình kiến trúc, mà là không gian văn hóa tổng hợp, nơi lưu giữ ký ức, nghi lễ và bản sắc. Đình làng xưa kia diễn ra những sự kiện quan trọng của làng và mỗi gia đình khi có việc hệ trọng đều ra đình cầu xin Thành hoàng phù trợ. Thành hoàng thuộc về thế giới tâm linh với quyền uy siêu nhiên. Vì có công mà được Nhân dân suy tôn, gửi gắm sự kỳ vọng chở che, phù trì bảo hộ. Thông qua việc thờ phụng Thành hoàng làng và những sinh hoạt làng xã tại đình làng đã góp phần cố kết, tạo mối liên hệ mật thiết trong cộng đồng dân cư. Trong đó, nhiều đình làng phía Đông Nam tỉnh vẫn lưu giữ những giá trị nổi bật về văn hóa, kiến trúc nghệ thuật dân gian, nhiều hiện vật quý như: khám thờ, hương án, tràng kỷ, hoành phi, câu đối và sắc phong do các vua nhà Nguyễn trao. Tiêu biểu đình làng Đức Thắng, đình làng Đức Nghĩa (phường Phan Thiết), đình làng Bình An (xã Liên Hương), đình làng Bình An (xã Bắc Bình), đình Tú Luông (phường Tiến Thành)… đã được xếp hạng di tích kiến trúc nghệ thuật cấp quốc gia.
Người dân đến đình làng Phú Hội trong dịp lễ tế cầu một năm mưa thuận gió hòa
Ở các đình làng, hằng năm vẫn duy trì đều đặn Lễ Tế xuân, khoảng thời gian từ ngày 16 - 18/2 âm lịch. Đây là hình thức mang đậm dấu ấn tín ngưỡng nông - ngư nghiệp của cư dân, cầu cho quốc thái dân an, một năm mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu, đời sống Nhân dân an lành. Những ngày này, sân đình trở nên rộn ràng hơn bao giờ hết, với sự tham gia của đông đảo người dân, từ người cao tuổi đến thanh thiếu niên.
Dù công việc bận rộn, nhưng đến ngày tế lễ thì chúng tôi nhắc nhau trở về. Những cái bắt tay, những lời hỏi thăm, câu chuyện rôm rả bên hiên đình… góp phần thắt chặt thêm tình cảm xóm làng”.
Chị Trần Thị Tuyết Nhung, khu phố Xuân Điền, phường Bình Thuận.
Còn với những người yêu du lịch văn hóa, Lễ Tế xuân không đơn thuần là một nghi thức tín ngưỡng, mà còn là điểm đến để cảm nhận chiều sâu của đạo lý “uống nước nhớ nguồn”. Dạo bước quanh đình làng, lắng nghe câu chuyện của một vùng đất, du khách còn được trở về với một không gian xưa cũ, nơi mỗi phong tục đều gắn với ký ức cộng đồng và niềm tin vào những giá trị bền lâu.
Thùy Linh .