Nghệ An đang chứng kiến làn sóng đầu tư quy mô lớn đổ dồn về khu vực Đông Hồi, nơi được quy hoạch trở thành trung tâm cảng biển và logistics chiến lược của Bắc Trung Bộ.
Sau nhiều năm phát triển chậm, khu bến này bắt đầu bước vào giai đoạn tăng tốc khi nhiều doanh nghiệp lớn cùng lúc đề xuất dự án mới, từ cảng tổng hợp, logistics đến hạ tầng phục vụ công nghiệp nặng và năng lượng.
Cuộc đua đầu tư vào “tọa độ vàng” mới
Theo UBND tỉnh Nghệ An, tại cuộc làm việc về phương án đầu tư xây dựng Khu bến Đông Hồi, lãnh đạo tỉnh yêu cầu các sở ngành đẩy nhanh rà soát quy hoạch, đánh giá kỹ năng lực doanh nghiệp và thúc tiến độ triển khai các dự án trọng điểm. Động thái này cho thấy quyết tâm của địa phương trong việc biến Đông Hồi thành cực tăng trưởng mới của kinh tế biển.
Hiện khu bến cảng Đông Hồi, thuộc phường Tân Mai, đã có 4 dự án được chấp thuận chủ trương hoặc có định hướng triển khai. Trong đó có bến cảng phục vụ Nhà máy LNG Quỳnh Lập, bến cảng Vicem Đông Hồi, bến cảng Thanh Thành Đạt và bến cảng Xi măng Tân Thắng.
Khu bến Đông Hồi được kỳ vọng thành cực logistics mới của Nghệ An.
Không dừng ở các dự án hiện hữu, khu vực này tiếp tục đón thêm nhiều đề xuất đầu tư mới từ các doanh nghiệp lớn. Đáng chú ý là kế hoạch nghiên cứu đầu tư cảng biển của Tập đoàn Hoa Sen với quy mô lớn, hướng tới phục vụ chuỗi logistics và công nghiệp phía Bắc Nghệ An.
Song song đó, liên danh gồm Công ty CP Quốc tế Sông Lam, Công ty CP Cảng Hòn La và Công ty CP VPCC Tư vấn xây dựng cũng đề xuất đầu tư bến cảng quốc tế Đông Hồi theo mô hình cảng tổng hợp kết hợp logistics liên vùng.
Ở nhóm doanh nghiệp logistics, Công ty CP Logistic SC đề xuất phát triển dự án Đông Hồi 2 nhằm mở rộng năng lực trung chuyển hàng hóa. Trong khi đó, Công ty CP Xi măng Vicem Hoàng Mai tiếp tục thúc đẩy kế hoạch đầu tư cảng chuyên dụng phục vụ vận chuyển clinker, xi măng và nguyên liệu sản xuất.
Sự xuất hiện đồng loạt của nhiều doanh nghiệp lớn cho thấy Đông Hồi đang trở thành “điểm nóng” đầu tư mới tại khu vực Bắc Trung Bộ. Không chỉ các doanh nghiệp logistics, nhiều nhà đầu tư công nghiệp nặng và năng lượng cũng muốn tìm vị trí tại khu vực này nhằm tận dụng lợi thế cảng biển nước sâu.
Điều đáng chú ý là phần lớn doanh nghiệp tham gia đều hướng tới chiến lược đầu tư dài hạn. Các dự án không chỉ phục vụ hoạt động riêng lẻ mà còn được tính toán để hình thành chuỗi logistics khép kín, kết nối vận tải biển, công nghiệp và xuất nhập khẩu hàng hóa.
Khi lợi thế cửa ngõ bắt đầu hút dòng vốn đầu tư
Theo quy hoạch trước đây được Bộ Giao thông Vận tải phê duyệt, Khu bến Đông Hồi có diện tích hơn 1.096ha với 19 bến cảng phục vụ các ngành nhiệt điện, thép, xi măng và vật liệu xây dựng. Tuy nhiên trong nhiều năm, phần lớn quy hoạch vẫn chưa thể triển khai do khó khăn về vốn đầu tư và các vướng mắc thực tế.
Bước ngoặt xuất hiện khi Chính phủ quyết định mở rộng Khu kinh tế Đông Nam Nghệ An lên hơn 104.000ha vào cuối tháng 3/2025. Trong cấu trúc phát triển mới, Đông Hồi được xác định là một trong hai cực cảng biển quan trọng nhất của tỉnh, bên cạnh khu vực Cửa Lò.
Theo định hướng đến năm 2030, khu bến này sẽ phát triển 3 bến cảng với khoảng 5 đến 6 cầu cảng. Hệ thống hạ tầng được thiết kế để tiếp nhận tàu hàng tổng hợp trọng tải từ 50.000 đến 70.000 tấn, đồng thời có thể đón tàu chở LNG và hàng lỏng lên tới 150.000 tấn.
Giới chuyên gia cho rằng nếu được đầu tư đồng bộ, Đông Hồi có thể trở thành mắt xích logistics quan trọng của Bắc Trung Bộ. Khi đó, khu vực này sẽ cạnh tranh trực tiếp với các trung tâm cảng biển lớn như Cảng Nghi Sơn và Cảng Vũng Áng.
Lợi thế của Đông Hồi nằm ở khả năng kết nối liên vùng. Trong tương lai, khi tuyến cao tốc Vinh Thanh Thủy hoàn thiện và thông thương sang Lào, lượng hàng hóa từ Lào cùng khu vực Đông Bắc Thái Lan có thể dịch chuyển mạnh về Nghệ An thay vì phụ thuộc vào các cảng ngoại tỉnh.
Theo thống kê của tỉnh Nghệ An, riêng khu vực Bắc Nghệ An hiện có khoảng 3 triệu tấn hàng hóa mỗi năm phải trung chuyển qua Nghi Sơn do thiếu hạ tầng cảng biển quy mô lớn. Điều này cho thấy dư địa đầu tư tại Đông Hồi vẫn còn rất lớn, đặc biệt trong bối cảnh nhu cầu logistics ngày càng tăng.
Dù vậy, lãnh đạo tỉnh Nghệ An khẳng định sẽ không lựa chọn nhà đầu tư bằng mọi giá. Chủ tịch UBND tỉnh Võ Trọng Hải nhấn mạnh địa phương chỉ ưu tiên các doanh nghiệp có tiềm lực tài chính, có nguồn hàng ổn định và cam kết triển khai thực chất. Tỉnh cũng sẽ rà soát những dự án chậm tiến độ kéo dài nhằm tránh lãng phí quỹ đất chiến lược.
Nếu các dự án được triển khai đúng kế hoạch, Đông Hồi không chỉ giúp Nghệ An giảm phụ thuộc vào hệ thống cảng của các địa phương lân cận mà còn mở ra chu kỳ tăng trưởng mới cho khu vực. Đây được xem là nền tảng để Nghệ An thu hút thêm dòng vốn đầu tư vào công nghiệp, năng lượng và logistics trong nhiều năm tới.
Tiến Anh