Dùng tài sản bảo đảm cho khoản vay nhưng chưa thể trả nợ
Được biết, tài sản bị thu giữ là 5 ô tô điện VinFast VF5 Plus. Số tài sản này, đã được Công ty TNHH Mai Linh Lào Cai (Mai Linh Lào Cai) thế chấp để vay nợ tại Ngân hàng TMCP Nam Á (Nam A Bank). Tuy nhiên, đến hạn thanh toán nợ, phía công ty vẫn chưa thực hiện nghĩa vụ trả nợ theo cam kết. Việc thu giữ tài sản dự kiến được thực hiện ngày 6/5 tại nơi có tài sản thế chấp.
Trước đó, vào đầu năm 2026, cơ quan Thuế TPHCM cũng đã phát đi thông báo sẽ áp dụng biện pháp tạm hoãn xuất cảnh đối với ông Hồ Huy – Chủ tịch Taxi Mai Linh - nếu doanh nghiệp này không hoàn thành nghĩa vụ nộp thuế. Vào thời điểm đó Mai Linh đang nợ khoản thuế hơn 6,3 tỉ đồng, trong đó riêng khoản phạt, tiền chậm nộp hơn 3,8 tỉ đồng (nợ trên 90 ngày).
Có thể thấy, số tài sản bị ngân hàng siết nợ tại Mai Linh Lào Cai không phải quá lớn. Nhưng qua đó, khoản nợ này góp phần khắc họa thêm những khó khăn của Taxi Mai Linh, đã kéo dài ít nhất hơn chục năm qua.
Bị cuốn vào vòng xoáy nợ nần
Trên thực tế, những khó khăn đầu tiên đến với Mai Linh từ năm 2008, trước khi doanh nghiệp taxi này phải chống chọi với xu hướng taxi công nghệ tràn vào thị trường Việt Nam.
Taxi Mai Linh đang nỗ lực tái cấu trúc mạnh mẽ để vượt qua khó khăn hiện tại. Ảnh: Mai Linh.
Năm 2008 là năm đầu tiên Mai Linh ghi nhận nợ. Và từ thời điểm này, ‘vòng xoáy nợ nần’ đã cuốn Mai Linh vào hố sâu của nó suốt nhiều năm, với khoản lỗ lũy kế đến năm 2009 hơn 270 tỉ đồng. Vòng xoáy này tiếp tục nhấn chìm dòng tiền của Mai Linh những năm sau đó, buộc doanh nghiệp này phải thanh lý tài sản (xe ô tô) để trả nợ. Số lượng xe bị thanh lý tại Mai Linh cao điểm lên tới hơn 1.000 xe, mang về khoản thu hàng trăm tỉ đồng để trang trải nợ nần.
Khó khăn ập đến với Mai Linh xuất phát từ nội tại, đặc biệt là sự đầu tư dàn trải vào nhiều lĩnh vực trong đó có bất động sản, cùng với việc sử dụng đòn bẩy tài chính không hợp lý.
Dù thế, đến năm 2012, bất chấp những khó khăn vẫn đeo bám, Mai Linh vẫn là ‘vua taxi’ truyền thống tại thị trường Việt Nam tính cả về số lượng đầu xe (hơn 10.000 chiếc) và độ phủ thị trường (khắp 63 tỉnh, thành).
Khó khăn chồng chất khó khăn
Không chỉ gặp khó khăn phát sinh từ nội tại do chiến lược kinh doanh, từ năm 2015, Mai Linh cùng với nhiều hãng taxi truyền thống khác lại phải đối mặt thêm với đối thủ mới trên thị trường là dịch vụ xe công nghệ (gồm taxi và xe ôm công nghệ).
Khoảng 2 năm đầu Grab vào Việt Nam (2014-2015), do phải xây dựng thương hiệu, mạng lưới, thu hút tài xế và thuyết phục người tiêu dùng, vì thế chưa ảnh hưởng nhiều đến thị phần của các hãng taxi truyền thống như Mai Linh và Vinasun. Thời điểm đó, Vinasun là ‘vua taxi’ ở khu vực TP.HCM và vùng Đông Nam bộ, trong khi Mai Linh là ‘vua taxi’ trên bình diện cả nước vì có độ phủ rộng khắp. Với vị thế khá vững chắc như vậy, một sự chủ quan trong đối đầu với dịch vụ taxi công nghệ đang quá mới cũng là điều dễ hiểu.
Xanh SM - một thương hiệu xe công nghệ đang chiếm thị phần lớn tại Việt Nam. Ảnh: Xanh SM.
Tuy nhiên, dịch vụ xe công nghệ trên thị trường sau đó có thêm Uber, GoViet (sau này đổi thành GoJek) và một số thương hiệu nội địa đã tạo ra làn sóng mạnh mẽ cuốn phăng đa phần thành quả của các hãng taxi truyền thống. Những hãng taxi truyền thống lớn như Mai Linh, Vinasun lại càng dễ bị tổn thương trong cuối đối đầu cạnh tranh này.
Năm 2015 là năm điểm sáng lợi nhuận của Mai Linh với hơn 160 tỉ đồng, nhờ vào việc thanh lý tài sản. Sau năm này, Mai Linh tiếp tục rơi vào thua lỗ, với khoản lỗ lũy kế đỉnh điểm hơn 1.300 tỉ đồng.
Trong khi Mai Linh xoay trở trong khủng hoảng, đang rất nỗ lực tái cơ cấu nhưng vẫn chưa thoát được khó khăn thì các hãng xe công nghệ lại tiếp tục tăng trưởng mạnh và lấn chiếm thị phần. Xanh SM dù chỉ mới gia nhập thị trường năm 2023, nhưng đến nay đã nhanh chóng chiếm trên dưới 50% thị phần dịch vụ xe taxi, nằm trong tốp đầu cùng với Grab.
Tương lai mờ mịt khi người tiêu dùng mất dần thói quen gọi xe truyền thống
Từ nói không với xe ô tô điện, gần đây, Mai Linh cho thấy sự chuyển hướng khá rõ nét trong việc trang bị xe điện để kinh doanh. Việc chuyển đổi sang xe điện của Mai Linh có thể giúp giải quyết được một số vấn đề. Thứ nhất, ô tô điện sẽ giúp giảm chi phí vận hành cho doanh nghiệp, cụ thể là chi phí nhiên liệu. Thứ hai, xe điện đang hợp xu thế, tạo ra bộ mặt mới cho hãng, góp phần thu hút người tiêu dùng. Thế nhưng, khó khăn lớn đầu tiên chính là ‘tiền đâu’ để đầu tư khi Mai Linh vẫn đang ngập trong nợ nần. Nếu Mai Linh giải quyết được bài toán này, doanh nghiệp có thể thoát được phần nào khó khăn. Và trên thực tế, Mai Linh vẫn còn một số di sản mang tính lợi thế nhất định, như độ phủ thị trường, thương hiệu, dịch vụ bảo trì, các mảng dịch vụ vận chuyển ngoài taxi.
Tuy nhiên, việc sử dụng loại phương tiện gì cũng chỉ là phần ngọn của vấn đề. Vấn đề cốt lõi mà Mai Linh cần giải quyết, chính là mô hình kinh doanh. Mô hình kinh doanh taxi truyền thống đã cho thấy không có lợi thế so với mô hình xe công nghệ.
Trên thực tế, ở các đô thị lớn như Hà Nội, TP.HCM, Đà Nẵng, Nha Trang…, người dùng đang dần mất đi thói quen gọi xe truyền thống. Trong khi đó, những ‘ông lớn’ taxi một thời như Mai Linh hay Vinasun lại đang gặp khó khăn rất lớn trong việc chuyển đổi này. Dịch vụ taxi truyền thống, từ chỗ là dịch vụ phổ biến trên thị trường vận tải công cộng, giờ đang dần bị biến thành một dịch vụ ngách để tồn tại.
Lời giải cho sự phát triển và tăng trưởng ổn định của taxi truyền thống hiện nay không hề đơn giản. Vấn đề không chỉ là thích nghi mà còn là mô hình kinh doanh hiệu quả. Khi công nghệ phát triển như vũ bão cũng đồng nghĩa gióng lên hồi chuông đối với nhiều loại hình dịch vụ, taxi truyền thống chính là một trong những dịch vụ điển hình đối mặt với khó khăn tự chuyển đổi, làm mới chính mình để tồn tại.
Thế Lâm