Minh bạch để tăng trưởng bền vững

2 giờ trướcBài gốc

Với mục tiêu là tạo cơ sở dữ liệu thống nhất, minh bạch hóa giao dịch và nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước, mỗi bất động sản sẽ có một mã định danh. Điều này đem lại lợi ích lớn nhưng cũng đặt ra những thách thức trong thực tiễn, nhất là tại các đô thị lớn như Hà Nội.

Mã định danh bất động sản sẽ làm rõ dấu vết pháp lý và hành chính cho từng thửa đất, từng căn hộ, từng phần sở hữu trong công trình. Khi tích hợp với hệ thống đăng ký, sổ địa chính điện tử và cơ sở dữ liệu hộ gia đình, mã này sẽ giảm rủi ro giao dịch giả mạo; tranh chấp do thông tin pháp lý trở nên dễ tra cứu, truy nguyên nguồn gốc; tạo dữ liệu đầu vào tin cậy cho chính sách thuế, quy hoạch và phân tích thị trường.

Tuy nhiên, tại thành phố Hà Nội, nơi quỹ đất có hạn, giá trị gia tăng trên mỗi mét vuông nhà, đất lớn và hoạt động chuyển nhượng sôi động, việc đưa mã định danh vào thực thi có tác động đa dạng đến thị trường. Ngay lập tức, những giao dịch bất động sản không minh bạch sẽ bị thu hẹp, có thể gây xáo trộn tạm thời về giá và thanh khoản, đặc biệt ở phân khúc thứ cấp và đất xen kẹt. Những chủ sở hữu chưa hoàn thiện hồ sơ, công trình xây dựng không phép hoặc chuyển đổi mục đích đất chưa đăng ký sẽ đứng trước áp lực pháp lý. Về mặt tích cực, thị trường sẽ dần chuyển từ tín nhiệm cá nhân sang tín nhiệm dữ liệu, giảm chi phí bất định cho nhà đầu tư dài hạn và doanh nghiệp phát triển bất động sản có trách nhiệm.

Rủi ro lớn cần nhìn nhận nghiêm túc gồm bảo mật dữ liệu cá nhân và quyền riêng tư; tính thống nhất, chính xác của dữ liệu nền; năng lực hạ tầng công nghệ và nhân lực của cơ quan quản lý địa phương; nguy cơ gia tăng thủ tục hành chính nếu liên kết hệ thống chưa thông suốt. Nếu dữ liệu bị lộ hoặc sử dụng sai mục đích, người dân dễ gặp rủi ro lừa đảo hay bị thao túng giá...

Vì vậy, trước hết cần sớm hoàn thiện chuẩn dữ liệu quốc gia theo Nghị định số 357/2025/NĐ-CP và yêu cầu liên thông các hệ thống sổ địa chính, sổ đỏ điện tử, đăng ký xây dựng, quản lý quy hoạch. Hà Nội và các đô thị lớn cần ưu tiên dự án tích hợp dữ liệu thanh lọc, cập nhật trạng thái pháp lý trước khi gắn mã hàng loạt. Bên cạnh đó, cần xây dựng khung pháp lý chặt chẽ về quyền truy cập, chia sẻ và lưu trữ dữ liệu bất động sản; áp dụng kỹ thuật phân quyền, mã hóa… Để hỗ trợ minh bạch hóa hồ sơ cho người dân, cần triển khai các đội lưu động giải quyết hồ sơ đất đai, hướng dẫn hợp thức hóa giấy tờ, đặc biệt là tại khu vực nội đô cũ và vùng ven. Ngoài ra, cần đầu tư nhân lực công nghệ thông tin, đào tạo cán bộ phường, xã tiếp cận, làm chủ hệ thống mới; phối hợp với doanh nghiệp công nghệ để chuyển giao kỹ thuật.

Cơ quan quản lý cần sử dụng dữ liệu mã định danh để hoàn thiện cơ chế thuế sử dụng đất, thuế chuyển nhượng công bằng hơn, đồng thời xác định quỹ đất công khai hỗ trợ nhà ở xã hội, tránh kịch bản số hóa bỏ quên nhu cầu nhà ở chính đáng của nhóm thu nhập thấp.

Cơ quan quản lý cũng cần khai thác dữ liệu mã định danh để phát hiện điểm nóng đầu cơ, xác định nguồn cung thực tế và đưa ra điều chỉnh tạm thời (thuế giao dịch chéo, yêu cầu công khai thông tin dự án) nhằm ổn định thị trường.

Nghị định số 357/2025/NĐ-CP đang mở ra cơ hội lớn để chuyển thị trường bất động sản từ nền tảng thông tin phân tán sang quản trị dựa trên dữ liệu. Triển khai hiệu quả, công cụ pháp lý này sẽ trở thành xương sống của một thị trường minh bạch, hiệu quả và góp phần vào mục tiêu tăng trưởng bền vững trong những năm tới.

Đoàn Nam

Nguồn Hà Nội Mới : https://hanoimoi.vn/minh-bach-de-tang-truong-ben-vung-735786.html