Mối đe dọa khó nhận diện từ loài gặm nhấm, có thể gây suy hô hấp trong vài giờ

6 giờ trướcBài gốc

Ảnh minh họa.

Trước cảnh báo của Bộ Y tế, Bệnh viện Bạch Mai đã tổ chức khóa đào tạo chuyên đề "Phát hiện sớm, chẩn đoán và điều trị bệnh do virus Hanta" cho cán bộ y tế trên toàn quốc.

Chương trình có sự tham gia của Ban Giám đốc bệnh viện, bà Đoàn Thu Trà, Quyền Viện trưởng Viện Y học Nhiệt đới, cùng nhiều chuyên gia đầu ngành; thu hút đông đảo nhân viên y tế tham dự trực tiếp và trực tuyến.

Tại khóa đào tạo, các chuyên gia cập nhật chùm ca bệnh đáng chú ý xuất hiện trên một tàu du lịch khởi hành từ Argentina đầu tháng 4/2026, đi qua các vùng sinh thái đặc biệt như Nam Cực, Nam Georgia, Tristan da Cunha và Saint Helena.

Đến ngày 4/5/2026, ghi nhận 7 trường hợp liên quan, gồm 2 ca xác định bằng PCR và 5 ca nghi ngờ; trong đó có 3 trường hợp tử vong. Điểm chung là bệnh nhân ban đầu chỉ sốt, đau bụng, buồn nôn, mệt mỏi, các triệu chứng rất giống cúm hoặc rối loạn tiêu hóa nhẹ. Tuy nhiên, chỉ sau thời gian ngắn, họ nhanh chóng chuyển sang viêm phổi nặng, hội chứng suy hô hấp cấp tiến triển (ARDS) và sốc tuần hoàn.

Giới chuyên môn đặc biệt lưu ý khả năng lây truyền từ người sang người của chủng Andes virus, đặc tính hiếm gặp nhưng từng được ghi nhận tại Nam Mỹ.

Virus Hanta là nhóm virus RNA thuộc họ Hantaviridae, tồn tại tự nhiên ở các loài gặm nhấm như chuột cống, chuột đồng, chuột nhắt. Virus có thể chung sống hòa bình với vật chủ mà không gây bệnh cho chúng, nhưng lại cực kỳ nguy hiểm khi lây sang người.

Toàn cảnh khóa đào tạo "Phát hiện sớm, chẩn đoán và điều trị bệnh do virus Hanta".

Các chuyên gia cho biết, virus Hanta được chia thành hai nhóm chính. Nhóm "Thế giới cũ" ở châu Á, châu Âu thường gây sốt xuất huyết kèm hội chứng thận (HFRS). Nhóm "Thế giới mới" ở châu Mỹ gây hội chứng tim phổi do virus Hanta (HPS/HCPS) với tỷ lệ tử vong có thể lên tới 40–50%.

Điều đáng sợ nhất là tốc độ diễn tiến. Người bệnh có thể chỉ sốt nhẹ, đau cơ như cúm, nhưng sau đó nhanh chóng rơi vào suy hô hấp cấp, phù phổi, tụt huyết áp và sốc tim chỉ trong vài giờ.

Virus Hanta chủ yếu xâm nhập vào cơ thể người khi hít phải bụi khí dung chứa nước tiểu, phân hoặc nước bọt của chuột nhiễm bệnh.

Nguy cơ thường xảy ra khi người dân dọn kho cũ, gác xép, chuồng trại, kho thóc hoặc các khu vực lâu ngày không sử dụng có nhiều phân chuột. Việc quét khô, dùng chổi hoặc máy hút bụi có thể làm virus phát tán vào không khí. Virus cũng có thể lây khi bị chuột cắn hoặc khi vết thương hở tiếp xúc trực tiếp với chất thải của chúng.

Bụi và phân chuột là nguy cơ hiện hữu ngay trong nhà.

Theo bà Đoàn Thu Trà, hiện chưa có thuốc kháng virus đặc hiệu cũng như vắc xin phòng bệnh virus Hanta. Việc điều trị chủ yếu dựa vào hồi sức tích cực và chăm sóc hỗ trợ. Trong các trường hợp nặng, bệnh nhân có thể phải thở máy, lọc máu hoặc can thiệp ECMO để duy trì sự sống. Phát hiện càng muộn, nguy cơ tử vong càng cao.

Việt Nam hiện chưa ghi nhận ca bệnh mới trong đợt cảnh báo này. Tuy nhiên, nguy cơ xuất hiện ca bệnh là hoàn toàn hiện hữu bởi quần thể chuột và các loài gặm nhấm tại nước ta rất phổ biến, sinh sống sát khu dân cư.

Một số khảo sát huyết thanh học gần đây cho thấy dấu hiệu lưu hành mầm bệnh trong tự nhiên. Nghiên cứu năm 2025 trên nhóm người chăn nuôi động vật hoang dã tại một số địa phương phát hiện tỷ lệ nhỏ có kháng thể chống virus Hanta, cho thấy từng có phơi nhiễm trong cộng đồng.

Nam Nguyên

Nguồn Phụ Nữ VN : https://phunuvietnam.vn/moi-de-doa-kho-nhan-dien-tu-loai-gam-nham-co-the-gay-suy-ho-hap-trong-vai-gio-238260508182338322.htm