Một năm sau 'Ngày Giải phóng': Thị trường toàn cầu đảo chiều

3 giờ trướcBài gốc

Giao dịch viên trên sàn chứng khoán New York, Mỹ ngày 2/3/2026. Ảnh: THX/TTXVN

Tổng thống Trump đã công bố một danh sách rộng lớn các mức thuế quan theo từng quốc gia trong khuôn khổ chính sách thương mại mà ông gọi là “Ngày Giải phóng” - một động thái gây ra sự hoảng loạn và biến động trên các thị trường toàn cầu. Chính sách này bao gồm các mức thuế cao đối với hàng nhập khẩu từ nhiều đối tác thương mại.

Làn sóng bán tháo sau đó lan rộng trên nhiều loại tài sản trên toàn cầu - nhưng cổ phiếu Mỹ, trái phiếu Kho bạc Mỹ và đồng USD đều chịu ảnh hưởng nặng nề trong xu hướng được gọi là “Bán tháo tài sản Mỹ” (Sell America).

Trong 12 tháng kể từ “Ngày Giải phóng”, tài sản Mỹ tiếp tục trải qua các đợt biến động liên quan đến sự pha trộn chính sách khó đoán của Tổng thống Trump - tạo ra nhiều xu hướng giao dịch như ABUSA (Bất cứ đâu ngoài nước Mỹ).

Một số thị trường quốc tế, bao gồm các chỉ số chuẩn của Brazil, Anh và Nhật Bản, đã vượt trội hơn chỉ số S&P 500 trong năm kể từ các thông báo “Ngày Giải phóng” của ông Trump, hưởng lợi từ việc các nhà đầu tư, đặc biệt là ngoài nước Mỹ, tìm cách đa dạng hóa, giảm phụ thuộc vào lợi nhuận từ Mỹ.

Mỹ kể từ đó đã đạt được một loạt thỏa thuận thương mại giúp giảm mức thuế áp lên các đối tác quan trọng như Liên minh châu Âu (EU), Vương quốc Anh, Ấn Độ và Thụy Sĩ. Tuy nhiên, vào tháng 2, chế độ thuế quan này đã bị vô hiệu khi Tòa án Tối cao Mỹ phán quyết rằng việc áp thuế như vậy là bất hợp pháp, và sau đó một thẩm phán yêu cầu chính phủ chuẩn bị khả năng hoàn trả hàng tỷ USD cho các nhà nhập khẩu đã nộp thuế.

Tháng trước, Tổng thống Trump đã khởi động các cuộc điều tra theo Điều khoản 301 đối với hơn một chục đối tác thương mại, bao gồm Trung Quốc, EU, Nhật Bản, Thụy Sĩ và Ấn Độ, mở đường cho Nhà Trắng áp thuế nhập khẩu đối với các nền kinh tế đó. Động thái này diễn ra sau khi ông áp mức thuế “phổ quát” 10% đối với hàng nhập khẩu, và chính quyền cho biết mức này sẽ tăng lên 15%.

Trong một ghi chú hôm mới đây, ông Russ Mould, Giám đốc đầu tư tại AJ Bell, cho biết các nhà đầu tư vẫn đang tiếp tục đánh giá lại mức độ tiếp xúc của họ với thị trường Mỹ. Theo ông, thuế quan và các chiến thuật thương mại mang tính áp lực, những thách thức đối với tính độc lập của Cục Dự trữ liên bang Mỹ (Fed), và giờ là các hoạt động quân sự tại Mỹ Latinh và Trung Đông, cùng với những lời cảnh báo liên quan đến Greenland, đang kết hợp với định giá cao của thị trường chứng khoán Mỹ và thâm hụt ngân sách liên bang tăng mạnh, khiến các nhà đầu tư phải xem xét lại câu chuyện về Chủ nghĩa ngoại lệ Mỹ (American exceptionalism).

Mould cho biết các mức thuế đối ứng mà Tổng thống Trump công bố vào tháng 4 năm ngoái đã “đưa chính sách thương mại lên một cấp độ hoàn toàn mới”. Dù lưu ý rằng cả thị trường cổ phiếu lẫn trái phiếu đều không đón nhận chính sách này, ông Mould cũng chỉ ra rằng thị trường đã phục hồi nhanh chóng khi ông Trump rút lại một phần chính sách thuế.

Theo ông, các nhà đầu tư dường như đã cân nhắc kỹ lưỡng hơn về việc phân bổ vốn trong một thế giới hậu “Ngày Giải phóng”, nơi các bài đăng trên mạng xã hội của tổng thống cũng có ảnh hưởng lớn về chính trị, kinh tế và quân sự. Thị trường chứng khoán Mỹ có thể đã phục hồi mạnh từ mức đáy của “Ngày Giải phóng”, nhưng không còn là điểm đến ưu tiên hàng đầu như phần lớn thời gian kể từ sau cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu năm 2009. Nói cách khác, không còn là câu chuyện “nước Mỹ là số một, phần còn lại không đáng kể” nữa.

Theo phân tích của AJ Bell, chỉ số Shanghai Composite của Trung Quốc, Kospi của Hàn Quốc và Nikkei 225 của Nhật Bản đều mang lại mức lợi nhuận cao hơn ba chỉ số chính của Phố Wall kể từ “Ngày Giải phóng”, trong đó các thị trường mới nổi “dẫn đầu xu hướng”.

Năm ngoái, dữ liệu của AJ Bell cho thấy sự gia tăng quan tâm đối với các quỹ toàn cầu không bao gồm Mỹ, khi những nhà đầu tư “cố ý loại trừ Mỹ” khi tìm kiếm các quỹ mới để đầu tư.

Ông Daniel Casali, đối tác chiến lược đầu tư tại Evelyn Partners (London), cho biết với CNBC hôm 2/4 rằng tính theo bảng Anh, chỉ số MSCI USA đã tăng 14% kể từ “Ngày Giải phóng” - thấp hơn mức tăng 18% của chỉ số MSCI All Country World Index. Ông cho rằng sự yếu tương đối của cổ phiếu Mỹ có thể phản ánh tác động từ các chính sách “Nước Mỹ trên hết” của Tổng thống Donald Trump, khiến châu Âu tăng chi tiêu cho quốc phòng và hạ tầng như một phần của gói kích thích tài khóa rộng hơn. Kỳ vọng rằng lợi thế tăng trưởng của Mỹ so với châu Âu sẽ thu hẹp cũng hỗ trợ định giá cổ phiếu châu Âu so với thị trường Mỹ đắt đỏ hơn, đặc biệt trong bối cảnh các quyết định ngày càng khó đoán từ Nhà Trắng.

Tuy nhiên, ông cũng lưu ý rằng việc giảm tỷ trọng cổ phiếu Mỹ mang lại lợi ích trong năm qua không có nghĩa là Mỹ sẽ kém hơn trong dài hạn. Ông nói nền kinh tế Mỹ có lịch sử mạnh mẽ và ổn định trong việc tăng trưởng nhanh hơn các nền kinh tế phát triển lớn khác, tạo điều kiện cho những doanh nghiệp trong nước mở rộng doanh thu, đồng thời nhấn mạnh

Mỹ vẫn là quốc gia dẫn đầu về đổi mới sáng tạo. Cuối cùng, chìa khóa của đầu tư là đa dạng hóa - duy trì sự cân bằng giữa cổ phiếu Mỹ và các thị trường toàn cầu khác.

Ông Nigel Green, Giám đốc điều hành của deVere Group, cho biết rằng sau một năm kể từ “Ngày Giải phóng”, chỉ số S&P vẫn “mang lại kết quả”, nhưng cấu trúc dòng vốn đã thay đổi. Dù lưu ý rằng dòng vốn chưa rời khỏi Mỹ, ông Green cho biết “hướng đi của dòng vốn tăng thêm mới là điều quan trọng”, và chỉ ra sự gia tăng rõ rệt trong phân bổ vốn vào Ấn Độ, Nhật Bản và một số khu vực Đông Nam Á.

Ông cũng nhấn mạnh dòng vốn từ các nhà đầu tư tổ chức nhằm phòng ngừa rủi ro tập trung chính sách tại Mỹ. Các nhà đầu tư không còn xem Mỹ là một cơ hội đồng nhất; họ lựa chọn các lĩnh vực phù hợp với xu hướng chính sách và tránh những lĩnh vực dễ bị gián đoạn thương mại. “Ngày Giải phóng” đã thúc đẩy sự phân hóa của thị trường. Một bên là các công ty gắn với sản xuất trong nước, trí tuệ nhân tạo (AI) và an ninh năng lượng thu hút vốn. Bên còn lại là các doanh nghiệp toàn cầu với chuỗi cung ứng phức tạp đang bị giám sát chặt chẽ hơn và trong một số trường hợp bị giảm định giá. Ông Green nói thêm rằng “Chủ nghĩa ngoại lệ Mỹ vẫn còn, nhưng không còn là điều hiển nhiên”. Các nhà phân bổ vốn đang phân tích so sánh một cách chặt chẽ hơn; họ xem xét quản trị, sự rõ ràng chính sách và rủi ro tiền tệ giữa các khu vực. Mỹ vẫn là trung tâm, nhưng giờ phải cạnh tranh nhiều hơn để thu hút vốn.

Trong khi đó, ông Dorian Carrell, trưởng bộ phận thu nhập đa tài sản tại Schroders, nhấn mạnh sự bất định xung quanh xung đột giữa Mỹ-Israel và Iran, áp lực trong thị trường tín dụng tư nhân và mức chi tiêu lớn cho AI là những yếu tố gần đây khiến các nhà đầu tư quốc tế phải suy nghĩ lại. Ông Carrell cho biết một số dữ liệu cho thấy “cơ hội đầu tư dường như đang nghiêng về các lĩnh vực và khu vực ngoài thị trường Mỹ”, trong đó châu Âu và Nhật Bản nổi bật về mặt định giá. Theo ông, trong thời gian tới, những lo ngại về tín dụng tư nhân, sự tập trung của thị trường cổ phiếu, các mô hình kinh doanh thay đổi nhanh chóng và đường cong lợi suất dốc lên đều cho thấy việc đa dạng hóa ra khỏi Mỹ là một chiến lược hợp lý. Dù Mỹ vẫn mang lại nhiều cơ hội hấp dẫn, mức độ bất định đã được phản ánh nhiều hơn ở các thị trường khác.

Ngọc Quang (PV TTXVN tại Washington)

Nguồn Tin Tức TTXVN : https://baotintuc.vn/phan-tichnhan-dinh/mot-nam-sau-ngay-giai-phongthi-truong-toan-cau-dao-chieu-20260402224106099.htm