Một năm triển khai Nghị quyết 68 'Làn sóng' doanh nghiệp mới dâng cao

2 giờ trướcBài gốc

Làn sóng gia nhập thị trường

Năm 2025 đánh dấu bước ngoặt quan trọng của khu vực kinh tế tư nhân khi Nghị quyết 68 được ban hành (ngày 4/5), lần đầu xác định kinh tế tư nhân là “một động lực quan trọng nhất của nền kinh tế”, đồng thời đặt khu vực này vào vai trò tiên phong trong công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.

Sau một năm triển khai Nghị quyết 68, khu vực kinh tế tư nhân nói chung và cộng đồng doanh nghiệp chứng kiến sự bứt phá chưa từng có, khí thế và niềm tin của cộng đồng doanh nghiệp lên cao hơn bao giờ hết, minh chứng qua số lượng doanh nghiệp đăng ký thành lập mới và quay trở lại hoạt động tăng đột biến và nhiều kỷ lục về số lượng doanh nghiệp khởi sự lần đầu tiên được xác lập

Kinh tế tư nhân là một động lực quan trọng. Nguồn: VC

Theo dữ liệu của Bộ Tài chính, năm 2025 ghi nhận gần 297.500 doanh nghiệp thành lập mới và quay trở lại hoạt động, tăng 27,4% so với năm trước. Trong đó, có gần 195,1 nghìn doanh nghiệp đăng ký thành lập mới, tăng 24,1%; hơn 102,3 nghìn doanh nghiệp quay trở lại hoạt động, tăng 34,3%. Bình quân mỗi tháng có hơn 26.000 doanh nghiệp gia nhập thị trường. "Đây là mức tăng kỷ lục, phản ánh rõ nét sức sống mạnh mẽ, năng động và niềm tin kinh doanh ngày càng được củng cố của cộng đồng doanh nghiệp", Cục Thống kê, Bộ Tài chính nhận định.

Không chỉ số lượng doanh nghiệp tăng mạnh, xu hướng chuyển đổi từ hộ kinh doanh sang doanh nghiệp cũng bắt đầu rõ nét hơn. Khoảng 4.200 hộ kinh doanh đã chuyển đổi mô hình trong năm 2025, cho thấy tâm lý e ngại “lớn lên” của khu vực kinh doanh cá thể đang dần thay đổi. Tổng số doanh nghiệp hoạt động trên cả nước đã vượt mốc 1,02 triệu, tiến gần hơn mục tiêu hình thành khu vực kinh tế tư nhân quy mô lớn, đủ sức dẫn dắt tăng trưởng.

Song song với đó, đóng góp ngân sách của khu vực ngoài quốc doanh cũng tăng đáng kể. Tổng thu ngân sách nhà nước năm 2025 của khu vực này ước đạt hơn 497.000 tỷ đồng, bằng 134,2% dự toán và tăng 26,8% so với cùng kỳ. Riêng thu từ hộ và cá nhân kinh doanh tăng hơn 36,3%, cao nhất trong giai đoạn 2021 - 2025.

Những con số trên cho thấy Nghị quyết 68 đã tạo hiệu ứng lan tỏa thực sự trong huy động nguồn lực xã hội. Một số tập đoàn tư nhân lớn cũng gia tăng hiện diện trong các dự án hạ tầng chiến lược, năng lượng, logistics hay công nghệ cao - những lĩnh vực vốn trước đây phụ thuộc nhiều vào đầu tư công hoặc doanh nghiệp nhà nước.

Doanh nghiệp phải tự lớn lên

Tuy nhiên, môi trường kinh doanh thuận lợi hơn không đồng nghĩa con đường phát triển trở nên dễ dàng hơn với mọi doanh nghiệp. Khi các rào cản gia nhập thị trường được hạ thấp, áp lực cạnh tranh cũng tăng lên nhanh chóng. Nói cách khác, Nghị quyết 68 đã mở rộng “đường băng”, nhưng doanh nghiệp có cất cánh được hay không lại phụ thuộc vào sức bật nội tại.

Thực tế cho thấy sự phân hóa đang diễn ra khá rõ trong cộng đồng doanh nghiệp. Những doanh nghiệp có năng lực quản trị tốt, nhanh thích ứng với chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và nâng cấp công nghệ đang tận dụng khá hiệu quả cơ hội mới. Ngược lại, nhóm doanh nghiệp chậm đổi mới bắt đầu đối mặt sức ép lớn hơn.

Theo Cục Thống kê, Bộ Tài chính, bốn tháng đầu năm 2026 có khoảng 15.200 doanh nghiệp hoàn tất thủ tục giải thể, gần gấp đôi cùng kỳ năm trước. Một tín hiệu đáng chú ý khác là tổng vốn đăng ký tăng thêm của các doanh nghiệp đang hoạt động trong bốn tháng đầu năm 2026 giảm 16,8% so với cùng kỳ năm trước, còn gần 1,1 triệu tỷ đồng. Điều này phản ánh tâm lý thận trọng vẫn hiện hữu, dù môi trường đầu tư kinh doanh đã được cải thiện đáng kể.

Theo GS. Trần Thọ Đạt, nguyên Hiệu trưởng Trường Đại học Kinh tế Quốc dân, nguyên nhân không chỉ nằm ở thị trường mà còn đến từ những rào cản mang tính cấu trúc. Dù niềm tin thể chế đã cải thiện, doanh nghiệp vẫn cần khung pháp lý ổn định, nhất quán và có khả năng dự báo cao hơn để mạnh dạn đầu tư dài hạn. Trong bối cảnh kinh tế thế giới còn nhiều biến động, chi phí vốn và chi phí rủi ro vẫn ở mức cao, nhiều doanh nghiệp có xu hướng ưu tiên an toàn hơn là mở rộng sản xuất. Thị trường cũng chưa xuất hiện đủ nhiều “không gian đầu tư” hấp dẫn để dòng vốn tư nhân mạnh dạn chảy vào khu vực sản xuất.

Các chuyên gia cho rằng ba điểm nghẽn lớn nhất của khu vực kinh tế tư nhân hiện nay vẫn là thể chế, nguồn vốn trung, dài hạn và năng lực cạnh tranh. Nếu ba điểm nghẽn này không được tháo gỡ đồng bộ, khu vực tư nhân sẽ khó trở thành động lực tăng trưởng chủ lực như kỳ vọng của Nghị quyết 68.

Tuy nhiên, trong số đó, năng lực nội tại vẫn là yếu tố quyết định. TS. Lê Duy Bình, Giám đốc Economica Việt Nam cho rằng doanh nghiệp không thể chỉ trông chờ vào chính sách hỗ trợ hay kỳ vọng doanh nghiệp FDI tự tìm đến hợp tác. Muốn tồn tại và phát triển, doanh nghiệp phải chủ động nâng cấp công nghệ, chất lượng nhân lực và năng lực quản trị. Đây cũng là bài toán lớn nhất của khu vực tư nhân Việt Nam hiện nay.

Ở góc độ doanh nghiệp, Chủ tịch HĐQT CTCP Tập đoàn đầu tư Thăng Long Nguyễn Phúc Long cho rằng, để tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu, doanh nghiệp Việt không chỉ cần tự đổi mới mà còn phải đẩy mạnh liên doanh, liên kết với doanh nghiệp nước ngoài để tiếp nhận chuyển giao công nghệ và nâng cao giá trị gia tăng. Đồng thời, các doanh nghiệp trong nước cũng cần tăng cường liên kết với nhau để hình thành những liên minh kinh tế đủ sức tham gia các dự án lớn.

Có thể thấy, sau một năm triển khai, Nghị quyết 68 đã tạo ra bước chuyển quan trọng về tư duy phát triển khu vực tư nhân. Nhưng để khu vực này thực sự trở thành động lực tăng trưởng chủ lực, chặng đường phía trước vẫn còn rất dài. Bởi trong sân chơi ngày càng mở, cơ hội không còn được phân bổ sẵn, mà phải được giành lấy bằng chính năng lực của doanh nghiệp.

Vũ Quang

Nguồn Đại Biểu Nhân Dân : https://daibieunhandan.vn/mot-nam-trien-khai-nghi-quyet-68-lan-song-doanh-nghiep-moi-dang-cao-10416176.html