Kiểm tra hồ sơ pháp lý là yêu cầu bắt buộc
Theo quy định tại Nghị định 06/2021/NĐ-CP, hồ sơ bàn giao nhà chung cư phải bao gồm đầy đủ các tài liệu phục vụ quản lý, vận hành và bảo trì công trình. Trong đó có quyết định phê duyệt dự án, hồ sơ thiết kế bản vẽ thi công, bản vẽ hoàn công, biên bản nghiệm thu hoàn thành và văn bản chấp thuận nghiệm thu của cơ quan chuyên môn về xây dựng.
Việc kiểm tra đầy đủ các tài liệu này là cơ sở để xác lập quyền sở hữu và xử lý các vấn đề phát sinh trong quá trình sử dụng. Trường hợp hồ sơ không đầy đủ, người mua có thể gặp khó khăn khi làm thủ tục cấp giấy chứng nhận hoặc khi xảy ra tranh chấp.
Bên cạnh đó, việc bàn giao căn hộ phải được lập thành biên bản theo quy định của Luật Xây dựng 2014. Biên bản ghi nhận tình trạng thực tế của căn hộ tại thời điểm bàn giao và là căn cứ pháp lý quan trọng khi phát sinh khiếu nại.
Người mua cần rà soát kỹ nội dung biên bản, ghi nhận cụ thể các tồn tại, hư hỏng hoặc sai lệch nếu có, đồng thời yêu cầu chủ đầu tư xác định thời hạn khắc phục.
Nhiều tranh chấp phát sinh từ việc bỏ qua các bước rà soát tại thời điểm nhận nhà.
Kiểm tra hiện trạng căn hộ để tránh phát sinh chi phí
Cùng với hồ sơ pháp lý, việc kiểm tra chất lượng thực tế của căn hộ là bước cần thiết trước khi ký nhận bàn giao.
Đối với hệ thống điện, cần kiểm tra bảng điện, aptomat, hệ thống chiếu sáng và các ổ cắm để bảo đảm vận hành ổn định. Với hệ thống cấp và thoát nước, cần kiểm tra áp lực nước, khả năng thoát nước tại các khu vực như bếp, nhà vệ sinh, ban công, đồng thời kiểm tra tình trạng rò rỉ hoặc mùi bất thường.
Hệ thống thoát nước sàn cần được thử nghiệm để đánh giá khả năng tiêu thoát, tránh tình trạng ứ đọng gây ẩm mốc. Ngoài ra, cần kiểm tra các dấu hiệu thấm nước tại trần và tường, đặc biệt ở khu vực nhà vệ sinh và ban công.
Các hạng mục hoàn thiện như gạch ốp lát, cửa, trần, sơn tường, thiết bị phòng cháy chữa cháy và các thiết bị bàn giao theo hợp đồng cũng cần được kiểm tra đầy đủ. Diện tích căn hộ cần được đối chiếu với hồ sơ kỹ thuật và hợp đồng mua bán để phát hiện sai lệch nếu có.
Nắm rõ quyền lợi và chế độ bảo hành
Theo Luật Nhà ở 2023, chủ sở hữu nhà ở có quyền sử dụng và định đoạt tài sản theo quy định của pháp luật, đồng thời có quyền khiếu nại, tố cáo hoặc khởi kiện nếu quyền lợi bị xâm phạm.
Đối với căn hộ chung cư, người mua có quyền sử dụng chung các phần diện tích và hệ thống hạ tầng chung của tòa nhà theo quy định.
Về chế độ bảo hành, các hạng mục như hệ thống điện, cấp thoát nước và các phần kết cấu công trình như tường, sàn, trần, mái đều thuộc phạm vi bảo hành. Các hư hỏng nghiêm trọng như nứt, lún hoặc nghiêng công trình cũng thuộc trách nhiệm của chủ đầu tư.
Trong thời gian bảo hành, chủ đầu tư có trách nhiệm sửa chữa, khắc phục các hư hỏng thuộc phạm vi quy định. Việc nắm rõ nội dung này giúp người mua bảo vệ quyền lợi và hạn chế phát sinh chi phí không cần thiết.
Người mua cần thực hiện đầy đủ các bước rà soát trước khi ký xác nhận bàn giao nhà ở.
Theo các chuyên gia, bàn giao căn hộ là bước chuyển giao quyền sở hữu và trách nhiệm giữa chủ đầu tư và người mua. Việc kiểm tra đầy đủ hồ sơ, đánh giá đúng hiện trạng và nắm rõ quyền lợi pháp lý là điều kiện cần để hạn chế tranh chấp.
Phần lớn tranh chấp liên quan đến căn hộ chung cư đều xuất phát từ việc không kiểm tra kỹ tại thời điểm bàn giao. Người mua vì vậy cần thực hiện đầy đủ các bước rà soát trước khi ký xác nhận, thay vì chỉ tập trung vào việc nhận nhà để đưa vào sử dụng.
Vi Thủy Chi