Cuộc chiến tại Iran đã đẩy chi phí nguyên liệu thô và đóng gói của ngành dệt may Ấn Độ lên cao. Lĩnh vực này là ngành sử dụng lao động lớn thứ hai của quốc gia Nam Á, cung cấp việc làm cho hơn 45 triệu người.
Việc giá dầu toàn cầu tiếp tục tăng vọt có thể làm suy yếu nhu cầu tiêu dùng tại Mỹ, dẫn đến việc phải cắt giảm sản xuất sâu hơn nữa.
Câu chuyện tâm điểm
Các nhà xuất khẩu dệt may Ấn Độ hoàn toàn có lý do để tin rằng họ đang nằm trong “tầm ngắm” của Tổng thống Mỹ Donald Trump.
Vào tháng 8 năm ngoái, Washington đã giáng đòn thuế quan 50% lên hàng hóa của đất nước sông Hằng, khiến các mặt hàng xuất khẩu mất đi lợi thế cạnh tranh.
Dù tình hình đã tích cực hơn vài tháng sau đó, khi các mức thuế này được cắt giảm vào tháng 2/2026, nhưng chỉ kéo dài trong thời gian ngắn: căng thẳng ở Trung Đông ngay sau đó lại tiếp tục đẩy ngành dệt may Ấn Độ vào một vòng xoáy hỗn loạn mới.
Theo các chuyên gia, các doanh nghiệp hàng may sẵn (ready-made garments) là một trong những đối tượng chịu thiệt hại nặng nề nhất từ thuế quan của Mỹ. Họ mất đơn hàng hoặc buộc phải giảm giá để giữ khách hàng.
Bên cạnh đó, cuộc chiến ở Iran cũng đang đẩy chi phí nguyên liệu thô và bao bì lên cao.
Căng thẳng bùng phát vào ngày 28/2 sau khi Mỹ và Israel tấn công Iran, đã làm gián đoạn dòng lưu thông hàng hóa qua eo biển Hormuz, đẩy chi phí năng lượng và vận tải lên cao, đồng thời gây áp lực lên các chuỗi cung ứng.
Điều này đã tạo ra một số thách thức bất thường cho ngành dệt may của Ấn Độ. Các lãnh đạo trong ngành cho biết, một số lao động nhập cư làm việc tại các công ty dệt may đang phải chật vật để tiếp cận khí dầu mỏ hóa lỏng (LPG). Khó khăn này đã buộc một bộ phận người lao động phải quay trở về quê.
Những cú giáng liên tiếp
“Đó là một năm đầy cam go, và ngay khi mọi thứ bắt đầu đi vào quỹ đạo hồi tháng 2, thì căng thẳng Trung Đông lại nổ ra,” Ashwin Chandran, Chủ tịch Liên đoàn Công nghiệp Dệt may Ấn Độ, chia sẻ.
Theo dữ liệu từ Bộ Thương mại Ấn Độ, từ tháng 4/2025 đến tháng 2/2026, Ấn Độ đã xuất khẩu bông và các loại sợi nhân tạo, vải, cùng hàng may sẵn đạt giá trị 29,5 tỷ USD, giảm so với mức 29,8 tỷ USD của năm trước đó.
Dù mức giảm có vẻ khiêm tốn, nhưng chiều hướng đi xuống này là một dấu hiệu đáng lo ngại đối với một quốc gia đang đặt mục tiêu xuất khẩu 100 tỷ USD hàng dệt may mỗi năm vào năm 2030.
“Chúng tôi từng kỳ vọng năm tài chính 2027 (kết thúc vào tháng 3/2027) sẽ khởi sắc hơn nhiều, nhưng giờ đây, với căng thẳng Trung Đông, sự khởi đầu đã trở nên kém khả quan,” Madhu Sudhan Bhageria, Chủ tịch công ty sản xuất sợi tổng hợp và sợi polyester Filatex India, cho biết.
Ông giải thích rằng, giá polyester, vốn phụ thuộc vào giá dầu mỏ, đã tăng hơn 40% kể từ khi căng thẳng Trung Đông bắt đầu, khiến các công ty gặp khó khăn trong việc chuyển chi phí này sang cho khách hàng.
“Nhu cầu đã sụt giảm, vì mọi người không muốn mua hàng với mức giá đắt đỏ,” ông Bhageria nói. Ông cũng cho biết, những lo ngại về việc căng thẳng có thể đột ngột kết thúc đang khiến các công ty phải dè chừng rủi ro mắc kẹt với hàng tồn kho đắt đỏ nếu giá cả giảm mạnh.
Các chuyên gia cảnh báo, nếu các công ty không thể đẩy chi phí gia tăng về phía khách hàng, việc cắt giảm sản xuất sẽ là hệ quả tất yếu.
Trong một diễn biến xoa dịu tạm thời, Mỹ và Iran đã đạt được thỏa thuận ngừng bắn vào ngày 7/4. Tehran cho biết, việc bảo đảm an toàn cho các tàu thuyền qua lại là “có khả năng” trong hai tuần tới với sự phối hợp của lực lượng vũ trang nước này.
Dù vậy, những công ty như Filatex đã buộc phải cắt giảm 25% sản lượng và đang phải chờ đợi nhu cầu phục hồi.
Còn đó những mối lo
Ấn Độ hiện là nhà xuất khẩu dệt may lớn thứ sáu thế giới. Sau khi ký kết các hiệp định thương mại với Vương quốc Anh vào năm ngoái, cùng Liên minh châu Âu (EU) và Mỹ vào đầu năm nay, toàn ngành từng kỳ vọng vào một sự phục hồi mạnh mẽ.
Tuy nhiên, cho đến nay, kịch bản đó dường như vẫn chưa xảy ra.
“Chúng tôi đã nhắm tới mức tăng trưởng kép hàng năm khoảng 12%-15%,” Pallab Banerjee, Giám đốc điều hành của Pearl Global Industries - nhà cung cấp hàng may mặc cho JCPenney, Macy’s và Walmart, chia sẻ. Tuy nhiên, đối với năm tài chính kết thúc vào tháng 3/2026, tốc độ tăng trưởng trung bình đang ở mức thấp hơn, chỉ khoảng 9%.
Các chuyên gia nhận định, các công ty hàng may sẵn đang cố gắng xoay xở để chuyển một phần chi phí sang khách hàng tại Mỹ, nhưng vẫn tồn tại nỗi lo rằng, nhu cầu sẽ chậm lại nếu giá dầu ở Mỹ tiếp tục tăng.
Mặc dù việc Tổng thống Trump nới lỏng thuế quan vào tháng 2 đã giảm nhẹ áp lực, ông Banerjee vẫn cảnh báo rằng, một cuộc chiến ở Trung Đông kéo dài có thể làm sụt giảm nhu cầu của người tiêu dùng Mỹ, tương tự như những gì đã xảy ra khi căng thẳng Nga-Ukraine nổ ra vào năm 2022.
Cuộc xung đột đó đã dẫn đến doanh số bán lẻ chậm lại, hàng tồn kho chất đống và tạo ra những thách thức đáng kể cho các nhà bán lẻ Mỹ.
“Không một ai muốn kịch bản đó lặp lại,” ông nói.
Hiện tại, lệnh ngừng bắn mong manh đã phần nào hạ nhiệt giá dầu xuống dưới mức 100 USD/thùng. Tuy nhiên, mức giá này vẫn cao hơn đáng kể so với thời điểm trước xung đột, tiếp tục duy trì áp lực nặng nề lên cả chi phí và nhu cầu.
Nếu không có một nền hòa bình lâu dài, các nhà xuất khẩu dệt may của Ấn Độ sẽ phải đối mặt với một năm đấu tranh để sinh tồn, thay vì hướng tới tăng trưởng.
(theo CNBC)
Hà Linh