Mỹ áp thuế 10% thay vì 15% như cảnh báo, gây bối rối về chính sách thương mại

3 giờ trướcBài gốc

Vận chuyển hàng hóa tại Cảng Long Beach ở Los Angeles, bang California, Mỹ. Ảnh: AFP/TTXVN

Theo hãng tin Reuters, ngay sau khi Tòa án Tối cao Mỹ bác bỏ các mức thuế đối ứng khẩn cấp trước đó, Tổng thống Trump đã ký một sắc lệnh áp dụng mức thuế 10% trong thời hạn 150 ngày theo Điều 122 của Đạo luật Thương mại năm 1974. Tuy nhiên, một ngày sau đó, ông tuyên bố sẽ nâng mức thuế lên 15%, là mức tối đa được phép theo điều khoản này.

Tối 23/2, trước thời điểm mức thuế mới có hiệu lực, Cơ quan Hải quan và Bảo vệ Biên giới Mỹ (CBP) đã gửi thông báo tới các nhà vận chuyển, xác nhận mức thuế áp dụng sẽ là 10%. Thông tin này gây bối rối trên thị trường do thấp hơn so với mức 15% từng được công bố trước đó.

Cùng thời điểm, theo hãng tin AFP, CBP cũng sẽ ngừng thu các khoản thuế theo Đạo luật Quyền lực Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế (IEEPA), vốn đã bị coi là bất hợp pháp sau phán quyết của Tòa án Tối cao.

Trả lời Reuters, một quan chức Nhà Trắng khẳng định Tổng thống Trump không thay đổi ý định về việc áp dụng mức thuế 15% theo Điều 122 của Đạo luật Thương mại năm 1974, song không nêu rõ thời điểm cụ thể triển khai việc tăng thuế như cảnh báo. Tính đến ngày 23/2, ông Trump chưa ký sắc lệnh tổng thống chính thức về việc nâng thuế lên 15%. Trong khi đó, CBP cho biết cơ quan này chỉ có thể thực thi các sắc lệnh và tuyên bố hành pháp đã được chính thức ban hành.

Thông báo của CBP dẫn chiếu sắc lệnh ngày 19/2 của Tổng thống Trump, trong đó nêu rõ ngoài các sản phẩm được miễn trừ, hàng hóa nhập khẩu sẽ chịu thêm mức thuế theo giá trị là 10%. Động thái này tiếp tục làm gia tăng sự thiếu rõ ràng xung quanh định hướng chính sách thương mại của Mỹ, khi không có giải thích cụ thể về lý do mức thuế 10% được áp dụng thay vì 15%.

Trong một ghi chú gửi nhà đầu tư, ngân hàng Deutsche Bank nhận định Tổng thống Trump sẽ đọc Thông điệp Liên bang trong tối 24/2 (giờ Mỹ) và có thể khi đó thị trường sẽ có thêm thông tin về các bước đi tiếp theo liên quan đến thuế quan. Các nhà phân tích của ngân hàng này cho rằng mức thuế suất thực tế có thể sẽ giảm trong năm nay, đồng thời nhận định bối cảnh hậu phán quyết của Tòa án Tối cao Mỹ có thể chứng kiến mức thuế thấp hơn so với giai đoạn trước khi có phán quyết.

Mặc dù mức thuế 10% được đánh giá là ít nghiêm ngặt hơn so với dự kiến ban đầu, các nhà giao dịch cho rằng sự thiếu chắc chắn về triển vọng thương mại toàn cầu là một trong những nguyên nhân khiến thị trường chứng khoán thế giới mở cửa giảm điểm trong ngày 24/2.

Việc áp dụng mức thuế 10% cũng đặt ra thách thức đối với Liên minh châu Âu (EU), trong bối cảnh khối này trước đó đã đạt được một thỏa thuận thương mại với Mỹ, trong đó mức thuế cơ bản là 15%. Bộ trưởng Thương mại của Ủy ban châu Âu Maros Sefcovic cho biết EU đang bước vào một “giai đoạn chuyển tiếp” liên quan đến mức thuế tạm thời mới của Mỹ. Tuy nhiên, ông Sefcovic cho biết các quan chức thương mại Mỹ đã đảm bảo rằng Washington sẽ tuân thủ các cam kết trong thỏa thuận đã đạt được.

Hiện chưa rõ liệu và bằng cách nào các doanh nghiệp sẽ được hoàn trả các khoản thuế đã nộp theo chính sách thuế trước đó vốn đã bị Tòa án Tối cao Mỹ hủy bỏ. Vấn đề này đang thu hút sự quan tâm của cộng đồng doanh nghiệp và giới quan sát pháp lý, trong bối cảnh nguy cơ phát sinh tranh chấp mới.

Theo quy định tại Điều 122 của Đạo luật Thương mại năm 1974, tổng thống Mỹ có thẩm quyền áp đặt các mức thuế mới trong thời hạn tối đa 150 ngày nhằm xử lý tình trạng thâm hụt cán cân thanh toán “lớn và nghiêm trọng” cũng như “các vấn đề thanh toán quốc tế cơ bản”. Trong sắc lệnh ban hành, Tổng thống Trump lập luận rằng Mỹ đang đối mặt với tình trạng thâm hụt cán cân thanh toán nghiêm trọng, thể hiện qua mức thâm hụt thương mại hàng hóa hằng năm khoảng 1.200 tỷ USD, thâm hụt tài khoản vãng lai tương đương 4% GDP, cùng với sự đảo chiều của thặng dư thu nhập sơ cấp.

Tuy nhiên, một số nhà kinh tế và luật sư chuyên về thương mại quốc tế cho rằng Mỹ hiện không ở trong tình trạng khủng hoảng cán cân thanh toán ở mức độ nghiêm trọng như mô tả, do đó việc áp dụng các mức thuế mới theo Điều 122 có thể đối mặt với nguy cơ bị thách thức pháp lý trong thời gian tới.

Trong tuyên bố ngày 23/2, Tổng thống Trump cảnh báo các quốc gia không nên rút khỏi các thỏa thuận thương mại đã được đàm phán với Mỹ, đồng thời nhấn mạnh Washington có thể áp dụng các mức thuế cao hơn theo những quy định pháp luật khác nếu cần thiết. Về phía châu Á, Chính phủ Nhật Bản cho biết đã đề nghị Mỹ bảo đảm rằng việc áp dụng cơ chế thuế quan mới sẽ dành cho Tokyo sự đối xử thuận lợi tương đương với các điều khoản trong thỏa thuận song phương hiện hành.

Bảo Hà/Báo Tin tức và Dân tộc

Nguồn Tin Tức TTXVN : https://baotintuc.vn/the-gioi/my-ap-thue-10-thay-vi-15-nhu-canh-bao-gay-boi-roi-ve-chinh-sach-thuong-mai-20260225090523406.htm