Sức ép tỷ giá, lạm phát và logistics
Tại Hội thảo “Cơ hội và thách thức phát triển thị trường Nam Mỹ” do Cục Xúc tiến thương mại (Bộ Công Thương) tổ chức ngày 28/5, ông Ngô Mạnh Khôi - Trưởng Thương vụ Việt Nam tại Argentina cho biết khu vực Nam Mỹ đang chịu tác động mạnh từ các biến động địa chính trị và xu hướng thắt chặt chính sách tiền tệ toàn cầu.
Hội thảo “Cơ hội và thách thức phát triển thị trường Nam Mỹ” diễn ra theo hình thức trực tiếp kết hợp trực tuyến ngày 28/5. Ảnh: Quỳnh Trang
Căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông đang tạo thêm sức ép lên nhiều nền kinh tế Nam Mỹ thông qua biến động giá năng lượng, tỷ giá và lạm phát. Trong bối cảnh giá dầu tăng cao và dòng vốn có xu hướng quay trở lại đồng USD, nhiều quốc gia trong khu vực buộc phải duy trì mặt bằng lãi suất cao để ổn định tỷ giá và kiểm soát lạm phát, song điều này cũng kéo theo hệ quả là sức mua suy giảm và hoạt động đầu tư chững lại.
Đồng nội tệ mất giá đang trở thành một trong những áp lực lớn nhất đối với thị trường nhập khẩu tại Nam Mỹ. “Cái sự mất giá của đồng nội địa tạo ra lạm phát nhập khẩu, khiến hàng hóa từ nước ngoài, trong đó có hàng hóa Việt Nam, trở nên đắt đỏ hơn đối với người tiêu dùng Nam Mỹ”, ông Ngô Mạnh Khôi - Trưởng Thương vụ Việt Nam tại Argentina nhận định.
Tại Argentina, quốc gia nhiều năm đối mặt với lạm phát cao, Chính phủ nước này đang triển khai chương trình cải cách kinh tế quy mô lớn nhằm kiểm soát lạm phát, cắt giảm thâm hụt ngân sách và thúc đẩy tự do hóa thương mại. Tuy nhiên, quá trình điều chỉnh mạnh tay về tài khóa và tiền tệ cũng khiến nhu cầu tiêu dùng trong ngắn hạn sụt giảm đáng kể.
Trong quý I/2026, doanh số bán lẻ tại Argentina giảm 5,7% so với cùng kỳ năm trước; riêng tháng 3/2026 giảm tới 13,3%. Nhiều nhóm chi phí thiết yếu như điện, khí đốt, giao thông và giáo dục tăng trên 40%, tiếp tục bào mòn sức mua của người dân.
“Việc kiểm soát vốn khiến chế độ thanh toán chậm hơn và làm gia tăng rủi ro cho các đối tác xuất khẩu”, ông Ngô Mạnh Khôi lưu ý khi đề cập tới các biện pháp siết quản lý ngoại hối và hạn chế tiếp cận USD tại Argentina thời gian qua.
Ngoài yếu tố tài chính, khoảng cách địa lý xa cùng chi phí logistics leo thang tiếp tục là thách thức lớn đối với hoạt động xuất khẩu sang Nam Mỹ. Việc nhiều tuyến hàng hải phải thay đổi hành trình do bất ổn tại Trung Đông khiến thời gian vận chuyển kéo dài thêm, có thể tăng tới 18 ngày so với trước đây, qua đó làm gia tăng đáng kể chi phí và ảnh hưởng trực tiếp đến biên lợi nhuận của doanh nghiệp.
“Chi phí logistics hiện là một trong những áp lực rất lớn đối với doanh nghiệp xuất khẩu sang Nam Mỹ”, ông Khôi cho biết, đồng thời khuyến nghị doanh nghiệp tận dụng các khu phi thuế quan và trung tâm logistics trung chuyển để tối ưu chi phí vận tải đường dài.
Những khó khăn này đã phản ánh rõ trong thương mại song phương khi nhiều nhóm hàng xuất khẩu chủ lực của Việt Nam sang Argentina như điện thoại, dệt may, hàng tiêu dùng và da giày ghi nhận mức sụt giảm trong những tháng đầu năm 2026.
Nam Mỹ vẫn là thị trường còn nhiều dư địa
Dù đối mặt nhiều thách thức ngắn hạn, Trưởng Thương vụ Việt Nam tại Argentina cho rằng Nam Mỹ nói chung và Argentina nói riêng vẫn là khu vực còn nhiều tiềm năng đối với doanh nghiệp Việt Nam.
“Thương vụ luôn đánh giá Nam Mỹ là một trong những thị trường còn rất nhiều dư địa và tiềm năng cho hàng hóa Việt Nam”, ông Ngô Mạnh Khôi nhấn mạnh.
Nhu cầu thực tế tại thị trường Argentina vẫn hiện hữu, đặc biệt đối với các nhóm hàng điện tử, dệt may, giày dép, cà phê và linh kiện công nghệ. Trong khi đó, năng lực sản xuất nội địa của Argentina chưa đáp ứng được nhu cầu tiêu dùng và công nghiệp trong nước, tạo dư địa cho hàng nhập khẩu.
Đáng chú ý, việc Việt Nam và Khối Thị trường chung Nam Mỹ (Mercosur) chính thức khởi động đàm phán Hiệp định thương mại tự do (FTA) được đánh giá là bước tiến mang tính chiến lược đối với cộng đồng doanh nghiệp.
Ông Ngô Mạnh Khôi - Trưởng Thương vụ Việt Nam tại Argentina chia sẻ về cơ hội và thách thức đối với hàng hóa Việt Nam tại thị trường Nam Mỹ. Ảnh: Quỳnh Trang
“Một khi các dòng thuế được cắt giảm, các mặt hàng như dệt may, da giày, đồ gỗ, nội thất hay cà phê của Việt Nam sẽ có lợi thế cạnh tranh lớn hơn so với các đối thủ chưa có FTA”, ông Ngô Mạnh Khôi phân tích.
Bên cạnh yếu tố thuế quan, dư địa hợp tác giữa Việt Nam và Argentina còn đến từ nền tảng quan hệ chính trị - ngoại giao duy trì tích cực trong nhiều năm qua. Argentina hiện là đối tác thương mại lớn thứ tư của Việt Nam tại khu vực Mỹ Latin, trong khi Việt Nam đã vươn lên trở thành một trong những thị trường nhập khẩu nông sản quan trọng nhất của quốc gia Nam Mỹ này.
Tính bổ trợ giữa hai nền kinh tế đang tạo thêm không gian cho hợp tác thương mại song phương. Trong khi Argentina có thế mạnh về nông nghiệp, nguyên liệu đầu vào và năng lượng, Việt Nam lại sở hữu lợi thế về công nghiệp chế biến, điện tử, hàng tiêu dùng và sản xuất xuất khẩu. Điều này mở ra cơ hội mở rộng chuỗi cung ứng và gia tăng hiện diện của hàng hóa Việt Nam tại khu vực Nam Mỹ trong giai đoạn tới.
Đáng chú ý, nhu cầu nhập khẩu các sản phẩm công nghệ, thiết bị viễn thông, linh kiện điện tử và hàng công nghiệp tại Argentina vẫn ở mức lớn trong bối cảnh năng lực sản xuất nội địa chưa đáp ứng đầy đủ nhu cầu thị trường. Đây được xem là dư địa đáng chú ý cho doanh nghiệp Việt Nam, đặc biệt ở các nhóm hàng điện tử, dệt may, da giày, đồ gỗ và hàng tiêu dùng trung cấp.
Tuy nhiên, để tận dụng hiệu quả cơ hội tại Nam Mỹ, doanh nghiệp Việt Nam cũng đứng trước yêu cầu phải điều chỉnh chiến lược tiếp cận thị trường theo hướng linh hoạt hơn. Thay vì phụ thuộc quá lớn vào nhóm hàng tiêu dùng nhạy cảm với biến động kinh tế, doanh nghiệp cần tăng tỷ trọng các mặt hàng phục vụ sản xuất, công nghiệp và nhu cầu thiết yếu của thị trường sở tại.
Cùng với đó, việc đa dạng hóa thị trường trong khu vực được xem là hướng đi cần thiết nhằm giảm phụ thuộc vào một số thị trường lớn. Ngoài Argentina và Brazil, nhiều nền kinh tế có quy mô nhỏ hơn nhưng sức mua ổn định như Uruguay hay Paraguay cũng được đánh giá là điểm đến tiềm năng cho hàng hóa Việt Nam trong thời gian tới.
Chính sách ngoại hối và cơ chế quản lý nhập khẩu tại một số quốc gia Nam Mỹ vẫn thường xuyên thay đổi, khiến yêu cầu về quản trị rủi ro thanh toán, kiểm soát tỷ giá và xây dựng phương án dự phòng trong giao dịch quốc tế trở thành vấn đề doanh nghiệp xuất khẩu Việt Nam cần đặc biệt lưu ý.
Quỳnh Trang