Tham dự buổi trao quà có Thiếu tướng Đoàn Xuân Bộ, Bí thư Đảng ủy, Tổng biên tập Báo Quân đội nhân dân; đại diện lãnh đạo, chỉ huy Bộ CHQS tỉnh Quảng Bình; đại diện các đơn vị đồng hành: Ngân hàng Thương mại Cổ phần Quân đội chi nhánh Điện Biên Phủ, Tổng công ty Điện lực Miền Bắc, Công ty Cổ phần Lọc hóa dầu Bình Sơn; đại diện lãnh đạo UBND huyện Lệ Thủy, UBND các xã Ngư Thủy, Ngư Thủy Bắc, Đồn Biên phòng Ngư Thủy, Ban CHQS huyện Lệ Thủy.
Tri ân những nữ chiến sĩ “Xê gái” anh hùng
Trên Quảng Bình-quê hương cách mạng lâu rồi mới có đợt rét tháng Ba ngọt như dịp này. Ấy là là lời của các O khi có mặt dự buổi trao quà tri ân 72 cựu dân quân Đại đội nữ pháo binh Ngư Thủy (khi được thành lập còn gọi là “Xê gái”). Thế nhưng cái rét nàng Bân dường như dần bị đẩy lùi bởi không khí ấm áp, nghĩa tình của thế hệ hôm nay tri ân lớp cha anh đi trước.
Thiếu tướng Đoàn Xuân Bộ phát biểu tại buổi trao quà. Ảnh: Tuấn Huy
Các đại biểu tại buổi trao quà tặng nữ cựu dân quân Đại đội nữ pháo binh Ngư Thủy. Ảnh: Tuấn Huy
Tại Hội trường Đồn Biên phòng Ngư Thủy, gần khu vực của trận địa pháo năm xưa, các nữ cựu dân quân Đại đội nữ pháo binh Ngư Thủy đã có mặt từ sớm. Những cái ôm thật chặt, những mái tóc bạc thời gian trộn lẫn vào nhau, những đôi mắt rơm rớm ngày gặp mặt... Lẫn trong tiếng sóng ào ạt xô bờ Lệ Thủy, câu chuyện chiến đấu năm xưa, những tâm tình về đời thường hôm nay được các o hàn huyên trong suốt buổi gặp mặt, trao quà.
Gặp gỡ các cựu dân quân Đại đội nữ pháo binh Ngư Thủy năm xưa ngay dưới chân Tượng đài nữ pháo binh Ngư Thủy, Thiếu tướng Đoàn Xuân Bộ, Bí thư Đảng ủy, Tổng biên tập Báo Quân đội nhân dân ân cần thăm hỏi các mẹ, các O và bày tỏ sự xúc động khi thấy các O vẫn khỏe mạnh và vui tươi; gửi lời tri ân sâu sắc đến các O - những nữ chiến sĩ anh hùng đã không tiếc tuổi thanh xuân góp phần bảo vệ độc lập, tự do cho dân tộc.
Thiếu tướng Đoàn Xuân Bộ và các nữ cựu dân quân pháo binh Ngư Thủy. Ảnh: Tuấn Huy
Tại buổi gặp mặt, trao quà, Thiếu tướng Đoàn Xuân Bộ chia sẻ: "Hôm nay, các thế hệ được sống trong hòa bình có mặt tại đây để tri ân và trao tặng quà tặng đến các O - những nữ chiến sĩ của Đại đội nữ pháo binh Ngư Thủy anh hùng. Chúng tôi vô cùng xúc động được trở về mảnh đất Ngư Thủy được gặp các nữ pháo binh Ngư Thủy đã trở thành huyền thoại. Chiến công của các O đã thể hiện tinh thần bất khuất kiên cường, yêu độc lập tự do của dân tộc ta, thà hy sinh tất cả chứ không chịu mất nước, không chịu làm nô lệ; đã tiếp nối tinh thần Bà Trưng, Bà Triệu và các nữ anh hùng dân tộc. Ý chí quật cường của các nữ pháo binh Ngư Thủy còn thể hiện tinh thần kiên cường bất khuất không chịu khuất phục trước khó khăn, gian khổ, dù hy sinh đến đâu cũng quyết gìn giữ từng tấc đất quê hương của người dân Lệ Thủy".
Các nữ cựu dân quân Đại đội nữ pháo binh Ngư Thủy tại buổi trao quà. Ảnh: Tuấn Huy
Thế hệ hôm nay thật may mắn được gặp lại, được bắt tay, được ôm các O, những con người huyền thoại bằng xương, bằng thịt giữa cuộc sống đời thường. Chúng tôi cũng luôn ý thức được rằng, cuộc gặp này là dịp ôn lại, để thêm tự hào về những ký ức hào hùng của dân tộc và để ghi đậm hơn lòng biết ơn sâu sắc, sự tri ân dành đến các O - những phụ nữ kiên trung đã cống hiến tuổi xuân, không tiếc máu xương vì độc lập, tự do của Tổ quốc.
Hồi ức của những nữ chiến sĩ kiên trung
Có mặt tại buổi tặng quà từ sớm, O Trần Thị Thản, nguyên là Chính trị viên Đại đội nữ pháo binh Ngư Thủy, trưởng ban liên lạc Đại đội không khỏi bồi hồi xúc động. O chia sẻ, dù khoảng cách không quá xa, song do điều kiện đời sống nên các cựu thanh niên của “Xê gái” ít có dịp được gặp nhau đông đủ. Chính vì vậy buổi gặp mặt trao quà lần này là một trong số ít những dịp như vậy để các O được gặp gỡ, được chia sẻ những kỷ niệm thời bên mâm pháo và cả những chuyện thường nhật bây giờ.
Cựu dân quân Trần Thị Thản, nguyên Chính trị viên Đại đội nữ pháo binh Ngư Thủy phát biểu tại buổi trao quà. Ảnh: Tuấn Huy
Bà Trần Thị Thản và các cựu nữ dân quân bồi hồi nhớ lại: Cách đây hơn 60 năm về trước, vào những năm 1965, đế quốc Mỹ mở rộng chiến tranh đánh phá ra miền Bắc. Lúc này, tỉnh Quảng Bình là địa bàn chiến lược mang tính chất cầu nối giữa hậu phương miền Bắc và chiến trường miền Nam của ta. Chính vì vậy, Mỹ tập trung đánh phá. Mảnh đất Quảng Bình nói chung và huyện Lệ Thủy nói riêng, bấy giờ đã gánh chịu bao tổn thất do mưa bom, bão đạn của quân thù.
Trước tình hình đó, bên cạnh nhiều lực lượng được tăng cường, ngày 20-11-1967, Đại đội nữ pháo binh Ngư Thủy (còn được gọi là “Xê gái”) được thành lập gồm 37 chiến sĩ (sau này tăng lên 91), đều còn rất trẻ, tuổi đời từ 16 đến 22, được trang bị 4 khẩu pháo 85 ly. Sau hai tháng huấn luyện, đại đội bố trí trận địa bước vào chiến đấu. Từ năm 1968 đến năm 1972, Đại đội đã tham gia nhiều trận đánh ác liệt.
Thiếu tướng Đoàn Xuân Bộ trò chuyện cùng các cựu dân quân Đại đội nữ pháo binh Ngư Thủy. Ảnh: Tuấn Huy
Bằng sự gan dạ, dũng cảm, các nữ chiến sĩ đã 5 lần bắn cháy tàu chiến Mỹ. Với thành tích đó, Đại đội được tặng thưởng nhiều huân chương và bằng khen, giấy khen. Nhiều đồng chí đã được kết nạp Đảng ngay trên mâm pháo. Vào ngày 25-8-1970, Đại đội nữ pháo binh Ngư Thủy vinh dự được Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân. Chiến công của các nữ pháo binh Ngư Thủy đã trở thành cảm hứng để xây dựng nên bức Tượng đài nữ pháo binh Ngư Thủy ngay tại trận địa năm xưa.
Lan tỏa tinh thần sẻ chia đến cộng đồng
Tại buổi gặp gỡ, trao quà, 72 suất quà tặng trị giá 2 triệu đồng/suất đã được Ban tổ chức gửi đến các nữ cựu dân quân, nguyên là chiến sĩ của Đại đội nữ pháo binh Ngư Thủy. Theo ban tổ chức, những món quà nhỏ ấy không thể bù lại được phần nào những hy sinh, mất mát to lớn của các O nhưng đó là tấm lòng, là sự tri ân thế hệ hôm nay dành cho thế hệ cha anh.
Không chỉ là hoạt động tri ân mà càng ý nghĩa và có sức lan tỏa hơn khi đây là một trong những hoạt động điểm nhấn trong khuôn khổ hội thảo “Quân khu 4-Tiền tuyến kiên cường, hậu phương vững chắc” hướng tới kỷ niệm 50 năm Ngày Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước (30-4-1975 / 30-4-2025). Chính từ đó cuộc gặp mặt, trao quà sẽ góp phần lan tỏa tinh thần biết ơn, sự quan tâm và sẻ chia của toàn xã hội ngày càng nhiều hơn đến với các O để những nữ chiến sĩ của đơn vị anh hùng có một cuộc sống tốt hơn, xứng đáng với những gì đã cống hiến, hy sinh.
Thiếu tướng Đoàn Xuân Bộ trao quà tặng các nữ cựu dân quân pháo binh Ngư Thủy. Ảnh: Tuấn Huy
Đại diện chỉ huy Bộ CHQS tỉnh Quảng Bình trao quà. Ảnh: Tuấn Huy
Đại diện đơn vị đồng hành cùng chương trình trao quà. Ảnh: Tuấn Huy
Trong câu chuyện của các O ngày gặp lại, dưới chân tượng đài nữ pháo binh Ngư Thủy, những chiến sĩ năm xưa không khỏi tự hào khi nhắc đến trận địa pháo đã được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch xếp hạng "Di tích Văn hóa lịch sử" cấp Quốc gia. Và ngay chính tại trận địa pháo ấy, Tượng đài nữ pháo binh Ngư Thủy được xây dựng trở thành công trình có giá trị lịch sử tiêu biểu để giáo dục truyền thống cho thế hệ trẻ và là niềm tự hào của nhân dân nơi đây.
Thiếu tướng Đoàn Xuân Bộ và các cựu dân quân Đại đội Pháo binh Ngư Thủy. Video: Trần Anh
Sau chiến tranh, trở về với cuộc sống đời thường, các O gác lại phía sau những chiến công, những hy sinh mất mát để lặng lẽ về với cuộc sống thường nhật, chăm lo cho gia đình, chung tay xây dựng quê hương. Hiện nay, dù các O vẫn còn nhiều khó khăn trong cuộc sống nhưng chính những nữ chiến sĩ của “Xê gái” anh hùng năm nào, những người mà tên tuổi đã đi vào lịch sử như một huyền thoại đang tiếp tục phát huy ý chí quật cường của con cháu Bà Trưng, Bà Triệu để tiếp tục tô thắm, làm đẹp thêm bức tượng đài bất tử trong lòng thế hệ hôm nay.
Theo chia sẻ của Thượng tá Trần Văn Ngọc, Chính trị viên Ban CHQS huyện Lệ Thủy, tỉnh Quảng Bình thì ngoài chế độ trợ cấp một lần và bảo hiểm y tế thì đến nay, các cấp, các ngành, chính quyền địa phương đã tìm nhiều phương án để có những kêu gọi hỗ trợ nhưng đến nay dù tuổi đã cao, song đời sống của nhiều mẹ, nhiều O vẫn còn gặp khó khăn trong cuộc sống. Địa phương cũng rất mong muốn thông qua các hoạt động hỗ trợ, sự chia sẻ của cộng đồng, các cựu nữ dân quân pháo binh Ngư Thủy sẽ có được cuộc sống tốt đẹp hơn nữa.
Thiếu tướng Đoàn Xuân Bộ trao quà tặng các cựu nữ dân quân Đại đội pháo binh Ngư Thủy. Video: Trần Anh
Mang theo những hy vọng của Thượng tá Trần Văn Ngọc, nhìn những mái tóc bạc của những nữ chiến sĩ năm xưa phất phơ trong gió biển Lệ Thủy, xuôi dòng Kiến Giang về ngắm bức tượng đài nữ pháo binh Ngư Thủy, chúng tôi cứ tự nhủ, chính họ, chính những O đã cống hiến tuổi thanh xuân của mình cho Tổ quốc đã, đang và sẽ mãi là những tượng đài bất tử trong lòng thế hệ hôm nay để lan tỏa tinh thần yêu nước, bất khuất, kiên cường của quê hương Lệ Thủy, quê hương cách mạng Quảng Bình nói riêng và của cả dân tộc Việt Nam anh hùng.
Hoạt động chính của hội thảo “Quân khu 4-Tiền tuyến kiên cường, hậu phương vững chắc” do Báo Quân đội nhân dân phối hợp cùng Bộ tư lệnh Quân khu 4 tổ chức sẽ diễn ra vào sáng mai (3-4) tại TP Vinh, tỉnh Nghệ An với sự tham gia của các anh hùng, tướng lĩnh, các nhà khoa học, nhà nghiên cứu lịch sử trong và ngoài quân đội.