Ngang nhiên 'mổ' khối u ngay tại cơ sở chữa bệnh bằng nước: Không tuân theo quy chuẩn y khoa nào, cơ quan chức năng cần vào cuộc

2 giờ trướcBài gốc

Đe dọa đến tính mạng người bệnh

Trao đổi với phóng viên Báo Sức khỏe và Đời sống, BS Nguyễn Trọng Ngà (Bệnh viện K) cho rằng, can thiệp, cắt khối u/vết thương trong điều kiện như phóng viên ghi nhận, tiềm ẩn hàng loạt nguy cơ nghiêm trọng đối với bệnh nhân.

Theo BS Nguyễn Trọng Ngà, các ca can thiệp, phẫu thuật ung bướu tại cơ sở y tế chuyên khoa bắt buộc phải bảo đảm nghiêm ngặt các yêu cầu về vô khuẩn, phòng mổ, nhân lực và phương tiện cấp cứu.

Tuy nhiên, qua hình ảnh phóng viên cung cấp, người trực tiếp thao tác mặc quần áo thường ngày, chỉ đeo găng tay sơ sài, trong khi người hỗ trợ không đeo khẩu trang, không găng tay, cầm thiết bị chiếu sáng trực tiếp vào vùng phẫu thuật.

"Gần như không có bất kỳ yếu tố nào bảo đảm cho một ca phẫu thuật hay thủ thuật y khoa", BS Nguyễn Trọng Ngà nói.

Ông Nguyễn Tiến Nam (áo nâu) đứng cạnh theo dõi ông Tuân can thiệp vết mổ ở ngực cho nữ bệnh nhân.

Theo BS Nguyễn Trọng Ngà, nguy cơ đầu tiên là nhiễm trùng. Ngoài ra, các khối u ác tính thường có hệ thống mạch máu tân sinh phong phú nên việc cắt bỏ không đúng kỹ thuật, không có phương tiện kiểm soát chảy máu như dao điện, chỉ khâu mạch, thiết bị gây mê hồi sức… có thể gây mất máu cấp tính, đe dọa tính mạng người bệnh.

Bên cạnh đó, việc tiêm các chất không rõ thành phần vào vùng tổn thương, không đánh giá tiền sử dị ứng và không có phương tiện cấp cứu tại chỗ cũng tiềm ẩn nguy cơ sốc phản vệ, thậm chí tử vong.

"Can thiệp không có hình ảnh học định hướng, không có kiến thức giải phẫu chuyên sâu còn có thể gây tổn thương thần kinh, mạch máu lớn, cơ quan xung quanh và cũng không thể bảo đảm lấy hết khối u hay các phần tổn thương", BS Nguyễn Trọng Ngà nói.

Trong quá trình can thiệp trên ngực, nữ bệnh nhân liên tục đau đớn.

Thực hiện kỹ thuật 'mổ tại các cơ sở tự phát, bệnh nhân có thể đối mặt hàng loạt biến chứng cấp tính như sốc mất máu, sốc nhiễm khuẩn, sốc phản vệ do thuốc hoặc dịch tiêm không rõ nguồn gốc, thậm chí ngừng tim do không có gây mê hồi sức đúng chuẩn.

Các biến chứng trung hạn có thể bao gồm nhiễm trùng vết mổ lan rộng, hoại tử mô, áp xe sâu, viêm mô tế bào lan tỏa, nhiễm khuẩn huyết. Về lâu dài, người bệnh có nguy cơ bị tổn thương thần kinh vĩnh viễn, biến dạng vùng can thiệp, lan rộng tế bào ung thư theo đường phẫu thuật, thậm chí mất cơ hội phẫu thuật chính thống sau này do mô tổn thương quá nặng.

Theo BS Nguyễn Trọng Ngà, để thực hiện một ca phẫu thuật hoặc thủ thuật ung bướu, điều kiện tối thiểu bắt buộc phải có đầy đủ nhân sự chuyên môn gồm phẫu thuật viên có chứng chỉ hành nghề, bác sĩ gây mê và điều dưỡng phòng mổ phải được đào tạo và được cấp chứng chỉ.

Về cơ sở vật chất, phòng mổ phải đạt chuẩn vô trùng với hệ thống lọc khí, đèn mổ, bàn mổ chuyên dụng, máy gây mê và theo dõi sinh hiệu liên tục. Dụng cụ phẫu thuật phải được tiệt khuẩn đúng quy trình, có đầy đủ thuốc gây mê, thuốc cấp cứu phản vệ, máu và chế phẩm máu dự phòng.

Ông Tuân can thiệp vết mổ trên ngực cho một nữ bệnh nhân lớn tuổi khác. Nữ bệnh nhân liên tục kêu, khóc: "Đau...Đau...Đau quá!"

Ngoài ra, cơ sở thực hiện phải có giấy phép hoạt động khám chữa bệnh, hồ sơ bệnh án, phiếu cam kết phẫu thuật và bệnh nhân phải được đánh giá đầy đủ trước mổ bằng xét nghiệm, chẩn đoán hình ảnh, mô bệnh học.

"Những gì diễn ra tại cơ sở 'chữa bệnh bằng nước' này không đáp ứng bất kỳ tiêu chí nào kể trên", BS Nguyễn Trọng Ngà nhấn mạnh.

Đề cập đến việc người không có chuyên môn trực tiếp can thiệp khối u cho bệnh nhân, BS Nguyễn Trọng Ngà cho rằng đây là hoạt động nguy hiểm vì không tuân theo bất kỳ quy chuẩn y khoa nào.

"Bệnh nhân khi đồng ý thực hiện các can thiệp kiểu này gần như không được bảo vệ bởi các quy định chuyên môn y tế hay hệ thống pháp luật liên quan, dẫn đến rất nhiều hệ lụy khó truy cứu trách nhiệm đầy đủ", BS Nguyễn Trọng Ngà nói.

Theo BS Nguyễn Trọng Ngà, xét về góc độ pháp lý, đây là hành vi vi phạm nghiêm trọng Luật Khám bệnh, chữa bệnh và có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự nếu gây hậu quả nghiêm trọng cho sức khỏe hoặc tính mạng người bệnh.

Liên quan đến việc can thiệp vào các khối u hở, BS Nguyễn Trọng Ngà khẳng định điều này làm tăng nguy cơ nhiễm trùng, chảy máu và di căn.

"Mỗi lần can thiệp là một lần tạo thêm tổn thương lên hệ mạch máu tân sinh của khối u. Mô sẹo hình thành sau đó khiến các lần xử lý tiếp theo càng khó kiểm soát hơn. Nguy cơ chảy máu ồ ạt sẽ tích lũy theo từng lần 'mổ'", BS Nguyễn Trọng Ngà phân tích.

Đặc biệt, theo BS Nguyễn Trọng Ngà, việc "nổi ở đâu thì mổ ở đó" hoàn toàn không phải điều trị ung thư, mà là dấu hiệu cho thấy bệnh đang lan rộng.

"Trong ngoại khoa ung thư, nguyên tắc quan trọng nhất là cắt rộng, triệt căn trong một lần và bảo đảm diện cắt âm tính. Việc can thiệp kiểu này gần như chắc chắn khiến khối u lan rộng hơn", BS Nguyễn Trọng Ngà nói.

Đánh giá về việc bệnh nhân trì hoãn điều trị để theo các cơ sở chữa bệnh không phép, BS Nguyễn Trọng Ngà nhấn mạnh: "Trong ung thư học, thời gian là yếu tố quyết định sống còn".

Bác sĩ Nguyễn Trọng Ngà (Bệnh viện K).

Theo BS Nguyễn Trọng Ngà, nhiều loại ung thư ở giai đoạn I-II có thể phẫu thuật triệt căn với tỷ lệ sống sau 5 năm trên 70-80%. Tuy nhiên, chỉ cần trì hoãn điều trị từ 3-6 tháng, bệnh có thể chuyển sang giai đoạn không còn khả năng phẫu thuật.

Ngoài ra, việc trì hoãn còn khiến bệnh nhân đánh mất cơ hội tiếp cận các phương pháp điều trị hiện đại như miễn dịch, nhắm trúng đích hay hóa xạ trị tiên tiến.

Đánh giá tổng thể vụ việc, BS Nguyễn Trọng Ngà cho rằng đây là vấn đề báo động và rất cần sự vào cuộc khẩn trương của cơ quan chức năng. "Họ không tìm đến những nơi này vì thiếu hiểu biết, mà vì hết hy vọng, đau đớn và tuyệt vọng. Chính sự tuyệt vọng đó đang bị khai thác một cách có hệ thống", BS Nguyễn Trọng Ngà nói.

Theo BS Nguyễn Trọng Ngà, mức độ nguy hiểm của vụ việc nằm ở việc cùng lúc tồn tại ba yếu tố: can thiệp y tế trái phép có nguy cơ gây tử vong trực tiếp; làm chậm thời gian điều trị ung thư ở giai đoạn còn cơ hội can thiệp; đồng thời lan truyền thông tin sai lệch, làm xói mòn niềm tin vào y học dựa trên bằng chứng khoa học.

Cơ quan chức năng cần sớm vào cuộc bảo vệ người bệnh

Cùng quan điểm, Thạc sĩ, bác sĩ nội trú ung thư Phan Hữu Kiệm, Bệnh viện Phổi Hà Nội nhận định việc thực hiện các thủ thuật "mổ u" ngoài cơ sở y tế tiềm ẩn hàng loạt nguy cơ nghiêm trọng đối với người bệnh ung thư.

Theo BS Phan Hữu Kiệm, ngoài nguy cơ tốn kém chi phí và nhiễm trùng, bệnh nhân còn có thể đánh mất "thời điểm vàng" điều trị.

"Nếu ung thư ở giai đoạn sớm, người bệnh có thể mất cơ hội điều trị khỏi hoàn toàn. Với bệnh giai đoạn muộn, thay vì được chăm sóc giảm nhẹ đúng cách để cải thiện chất lượng sống thì lại phải chịu thêm đau đớn, biến chứng và giảm thời gian sống", BS Phan Hữu Kiệm nói.

Hình ảnh 'phẫu thuật" trên cơ thể người bệnh. Ảnh cắt từ clip.

Về việc bệnh nhân liên tục được tiêm chất lỏng vào vùng tổn thương trước và trong quá trình can thiệp, BS Phan Hữu Kiệm cho rằng, nhiều khả năng đó là thuốc gây tê Lidocain. Tuy nhiên, nếu sử dụng không đúng kỹ thuật và liều lượng có thể gây sốc thuốc, rối loạn tim mạch, thậm chí nguy hiểm tính mạng.

"Ngay cả cơn đau không được kiểm soát cũng có thể gây sốc và tổn thương tinh thần rất lớn cho bệnh nhân", BS Kiệm nhấn mạnh.

Liên quan đến việc dùng dao kéo, kim tiêm xử lý trực tiếp khối u tại nhà, BS Phan Hữu Kiệm cảnh báo nguy cơ đầu tiên là nhiễm trùng từ các vị trí tiêm chọc, cắt lọc trong điều kiện không đảm bảo vô khuẩn.

Bên cạnh đó, việc can thiệp không đúng chỉ định còn có nguy cơ làm phát tán tế bào ung thư.

"Không phải giai đoạn ung thư nào cũng có thể mổ. Một ca can thiệp ung bướu cần đánh giá toàn thân, mô bệnh học, thậm chí xét nghiệm gene để xây dựng hướng điều trị phù hợp. Mục tiêu cuối cùng là kiểm soát tế bào u và kéo dài thời gian sống cho bệnh nhân", BS Phan Hữu Kiệm cho biết.

Trước những quảng bá: "đẩy khối u ra ngoài" hay "đào thải tế bào ung thư qua hơi thở, mồ hôi, tiểu tiện, đại tiện", BS Phan Hữu Kiệm nói: "Chắc chắn không có cơ sở y học".

Theo BS Phan Hữu Kiệm, hơi thở chỉ giúp trao đổi oxy và thải CO2; mồ hôi chủ yếu là nước và muối khoáng; nước tiểu là sản phẩm lọc của thận; còn đại tiện là quá trình đào thải cặn bã tiêu hóa. "Không có cơ chế nào để tế bào ung thư được đào thải theo những cách như quảng bá", BS Phan Hữu Kiệm nói.

Tay phải ông Tuân cầm dao, tay trái giữ kim tiêm, tiến hành cắt mảng thịt bên trong vết thương của nữ bệnh nhân.

BS Phan Hữu Kiệm cảnh báo, việc bỏ điều trị chính thống để theo các phương pháp truyền miệng có thể khiến bệnh nhân trả giá bằng chính cơ hội sống. "Ung thư là bệnh tiến triển theo sinh học tế bào. Một khối u giai đoạn sớm có thể còn cơ hội phẫu thuật triệt căn, nhưng chỉ vài tháng trì hoãn có thể chuyển sang giai đoạn di căn", BS Phan Hữu Kiệm phân tích.

Theo BS Phan Hữu Kiệm, nhiều bệnh nhân vì tin vào các lời quảng cáo "khỏi hoàn toàn", "không cần hóa trị", "khỏi trong vài tuần" nên bỏ điều trị tại cơ sở y tế chuyên khoa, dẫn đến bệnh tiến triển nặng hơn. "Điều nguy hiểm không nằm ở bản thân việc uống nước kiềm hay ăn thực dưỡng, mà ở khoảng thời gian vàng bị đánh mất", BS Phan Hữu Kiệm nhấn mạnh.

BS Phan Hữu Kiệm cũng cho rằng "phương pháp dân gian" còn có thể gây hại trực tiếp như suy gan, suy thận, suy kiệt cơ thể khiến bệnh nhân không còn đủ điều kiện tiếp tục điều trị y khoa.

"Nhiều gia đình trong tuyệt vọng sẵn sàng bán đất, vay tiền để theo các liệu trình chưa được kiểm chứng. Cuối cùng, bệnh vẫn tiến triển, tiền mất, cơ hội điều trị cũng mất", BS Phan Hữu Kiệm nói.

BS Phan Hữu Kiệm đánh giá đây là vụ việc rất đáng lo ngại. "Một thủ thuật dù nhỏ trên khối u cũng cần đúng chỉ định, vô khuẩn và có ê kíp chuyên môn phù hợp. Với bệnh nhân ung thư giai đoạn muộn, việc can thiệp không kiểm soát có thể khiến tình trạng xấu đi rất nhanh".

BS Phan Hữu Kiệm bày tỏ mong muốn cơ quan chức năng sớm vào cuộc xử lý để bảo vệ người bệnh khỏi các phương pháp chưa được kiểm chứng nhưng lại đưa ra những lời hứa quá mức về khả năng chữa khỏi ung thư.

Có thể bị xử lý hình sự

Cùng trao đổi với phóng viên Báo Sức khỏe và Đời sống, luật sư Nguyễn Văn Nam - Đoàn Luật sư TP Hà Nội nhận định đây là vụ việc có dấu hiệu vi phạm pháp luật đặc biệt nghiêm trọng, tiềm ẩn nguy cơ xâm hại trực tiếp đến sức khỏe, tính mạng người bệnh và cần được cơ quan chức năng khẩn trương vào cuộc xác minh, xử lý.

Theo luật sư Nguyễn Văn Nam, pháp luật hiện hành quy định rất chặt chẽ đối với hoạt động khám bệnh, chữa bệnh. Cụ thể, Luật Khám bệnh, chữa bệnh năm 2023 quy định rõ chỉ những cơ sở được cấp giấy phép hoạt động khám chữa bệnh, đáp ứng đầy đủ điều kiện về cơ sở vật chất, trang thiết bị, nhân sự chuyên môn và quy trình chuyên môn kỹ thuật mới được phép thực hiện các hoạt động khám, chữa bệnh cho người dân.

Ông Tuân bơm chất lỏng vệ sinh vùng loét của cụ ông để chuẩn bị cắt bỏ phần mô tổn thương.

"Với các thủ thuật liên quan đến can thiệp khối u, cắt lọc, tiêm chọc hay xử lý tổn thương trên cơ thể người bệnh, đây rõ ràng là hoạt động mang tính chất khám chữa bệnh chuyên sâu, bắt buộc phải được thực hiện tại cơ sở y tế được cấp phép và bởi người có chứng chỉ hành nghề phù hợp", luật sư Nam phân tích.

Theo luật sư Nguyễn Văn Nam, nếu một cá nhân không có chứng chỉ hành nghề nhưng vẫn trực tiếp thực hiện các thủ thuật y khoa cho bệnh nhân thì có dấu hiệu của hành vi hành nghề khám chữa bệnh trái phép. Trường hợp cơ sở không được cấp phép nhưng vẫn tổ chức tiếp nhận bệnh nhân, quảng bá chữa bệnh, thực hiện can thiệp y tế thì có thể bị xử phạt hành chính rất nặng, bị đình chỉ hoạt động theo quy định pháp luật.

Đáng chú ý, luật sư Nguyễn Văn Nam cho rằng vụ việc có thể không chỉ dừng lại ở xử phạt hành chính nếu quá trình hoạt động khám chữa bệnh trái phép gây hậu quả cho người bệnh.

"Trường hợp gây thương tích, tổn hại sức khỏe, thiệt hại tài sản hoặc làm chết người, các cá nhân liên quan có thể bị xem xét xử lý hình sự về tội Vi phạm quy định về khám bệnh, chữa bệnh theo Điều 315 Bộ luật Hình sự. Khung hình phạt cao nhất của tội danh này có thể lên tới 15 năm tù", luật sư Nguyễn Văn Nam phân tích.

Theo luật sư Nam, trong trường hợp cơ sở đã bị chính quyền địa phương xử phạt vi phạm hành chính nhưng vẫn tiếp tục có dấu hiệu tái diễn hoạt động khám chữa bệnh trái phép, cơ quan chức năng có thể áp dụng các biện pháp cưỡng chế, buộc chấm dứt hành vi vi phạm theo quy định của Luật Xử lý vi phạm hành chính nhằm ngăn chặn nguy cơ tiếp tục gây ảnh hưởng đến người bệnh.

Đức Sơn

Nguồn SK&ĐS : https://suckhoedoisong.vn/ngang-nhien-mo-khoi-u-ngay-tai-co-so-chua-benh-bang-nuoc-khong-tuan-theo-quy-chuan-y-khoa-nao-co-quan-chuc-nang-can-vao-cuoc-169260518090656561.htm