Với lợi thế khí hậu mát mẻ, tài nguyên đất đai phong phú, ngành chăn nuôi bò sữa tại Lâm Đồng đang chuyển mình mạnh mẽ theo hướng hiện đại, quy mô lớn.
Không chỉ mang lại hiệu quả kinh tế cao cho người nông dân, lĩnh vực này còn mở ra dư địa phát triển bền vững, từng bước khẳng định vai trò ngành nông nghiệp chủ lực của địa phương.
Ngành chăn nuôi bò sữa tại Lâm Đồng đang chuyển mình mạnh mẽ theo hướng hiện đại, quy mô lớn
Tại “thủ phủ” bò sữa của các xã thuộc huyện Đơn Dương, Đức Trọng (cũ), nghề nuôi bò sữa từ lâu đã trở thành sinh kế chính, gắn bó mật thiết với đời sống của người dân. Không chỉ là một ngành sản xuất đơn thuần, chăn nuôi bò sữa còn góp phần định hình nên diện mạo nông nghiệp đặc trưng của vùng đất này.
Gắn bó với nghề hơn 10 năm, anh Nguyễn Tấn Đạt (thôn Lạc Trường, xã Đơn Dương) cho biết, để đạt hiệu quả kinh tế bền vững, người chăn nuôi phải tuân thủ nghiêm ngặt quy trình kỹ thuật, từ khâu chọn giống, chăm sóc, dinh dưỡng đến vệ sinh chuồng trại và phòng bệnh. Tuy nhiên, yếu tố then chốt vẫn là đầu ra ổn định.
Trang trại bò sữa của gia đình anh Nguyễn Tấn Đạt, thôn Lạc Trường, xã Đơn Dương
“Hiện nay, giá sữa được doanh nghiệp thu mua ổn định khoảng 15.000 - 16.000 đồng/lít. Gia đình tôi nuôi khoảng 150 con, trong đó có 50 con đang cho sữa, mỗi ngày cung ứng sản lượng khá lớn. Nhờ có hợp đồng bao tiêu nên chúng tôi yên tâm đầu tư dài hạn, cải thiện chất lượng đàn bò, nâng cao năng suất,” anh Đạt chia sẻ.
Không chỉ riêng anh Đạt, nhiều hộ dân tại Đơn Dương đang mạnh dạn chuyển đổi phương thức sản xuất, từ chăn nuôi nhỏ lẻ sang mô hình trang trại. Đây được xem là bước đi tất yếu trong bối cảnh yêu cầu về chất lượng sản phẩm, an toàn thực phẩm và hiệu quả kinh tế ngày càng cao.
Số hộ chăn nuôi nhỏ lẻ giảm dần, thay vào đó là các trang trại quy mô từ 15–20 con trở lên phát triển nhanh; tại các trang trại lớn, bò sữa được đánh số từng con để thuận tiện quản lý và theo dõi.
Tại thôn Giãn Dân, xã D’ran, mô hình của anh Nguyễn Hữu Tuấn là một trong những điển hình tiêu biểu cho xu hướng này.
Nhiều trang trại chăn nuôi bò sữa tuyển lựa những bê con đạt chất lượng cao để chủ động nguồn con giống
Gia đình anh Tuấn hiện có hơn 300 con bò, trong đó hơn 120 con đang khai thác sữa, mỗi ngày cho sản lượng từ 2,3 - 2,5 tấn. Thực hiện chăn nuôi, anh đã đầu tư hệ thống chuồng trại thông thoáng, áp dụng cơ giới hóa trong nhiều khâu như phối trộn thức ăn, vắt sữa, xử lý chất thải. Nhờ đó, chi phí giảm, năng suất tăng và thu nhập ổn định hơn trước rất nhiều.
Thực tế cho thấy, sự chuyển dịch từ chăn nuôi nhỏ lẻ sang quy mô trang trại đang diễn ra mạnh mẽ, góp phần nâng cao năng suất, chất lượng và giá trị sản phẩm sữa tươi của địa phương. Đây cũng là xu hướng phù hợp với định hướng phát triển nông nghiệp công nghệ cao mà tỉnh đang theo đuổi.
Theo đánh giá của ngành nông nghiệp, chăn nuôi bò sữa tại Lâm Đồng đang phát triển theo hướng tập trung, hiện đại, với sự tham gia ngày càng sâu của các doanh nghiệp và trang trại quy mô lớn.
Chăn nuôi bò sữa tại Lâm Đồng đang phát triển theo hướng tập trung, hiện đại
Toàn tỉnh hiện có 927 cơ sở chăn nuôi bò sữa. Trong đó, số lượng hộ chăn nuôi quy mô nhỏ đang giảm dần, thay vào đó là các trang trại quy mô từ 15 - 20 con trở lên ngày càng tăng nhanh, cho thấy sự chuyển dịch tích cực cả về quy mô lẫn chất lượng.
Đặc biệt, hệ thống liên kết tiêu thụ ngày càng hoàn thiện với 5 doanh nghiệp thu mua sữa, 18 trạm thu mua trên toàn tỉnh. Hơn 95% sản lượng sữa được ký hợp đồng bao tiêu, giúp người chăn nuôi giảm thiểu rủi ro về thị trường, yên tâm đầu tư sản xuất.
Hệ thống liên kết tiêu thụ ngày càng hoàn thiện với 5 doanh nghiệp thu mua sữa, 18 trạm thu mua trên toàn tỉnh
Giai đoạn 2020 - 2025, tổng đàn bò sữa của tỉnh duy trì tương đối ổn định. Năm 2020 đạt 24.599 con, đến năm 2024 đạt 24.741 con. Dù chịu ảnh hưởng của dịch bệnh, đặc biệt là đợt bệnh tiêu chảy năm 2024, nhưng đến tháng 7/2025, tổng đàn đã phục hồi và đạt 26.220 con, cho thấy khả năng thích ứng và tái đàn nhanh của ngành.
Sản lượng sữa cũng tăng trưởng tích cực, từ 96.765 tấn năm 2020 lên khoảng 106.881 tấn năm 2024, tăng 10,5%. Năng suất bình quân đạt 22 lít/con/ngày, cao hơn mức trung bình cả nước. Đây là minh chứng rõ nét cho hiệu quả của việc cải thiện giống và ứng dụng khoa học kỹ thuật trong chăn nuôi.
Nhiều trang trại đã đầu tư hệ thống vắt sữa tự động
Một trong những điểm nổi bật của ngành bò sữa Lâm Đồng trong những năm gần đây là quá trình tái cấu trúc mạnh mẽ theo hướng ứng dụng khoa học công nghệ và phát triển chuỗi giá trị.
Nhiều trang trại đã đầu tư hệ thống vắt sữa tự động, hệ thống làm mát chuồng trại, robot đẩy thức ăn và các thiết bị cảm biến theo dõi sức khỏe đàn bò. Những công nghệ này không chỉ giúp nâng cao năng suất lao động mà còn bảo đảm chất lượng sữa, đáp ứng các tiêu chuẩn ngày càng khắt khe của thị trường.
Các doanh nghiệp chăn nuôi bò sữa đầu tư hệ thống tưới hiện đại trên các cánh đồng trồng ngô sinh khối, nhằm chủ động nguồn thức ăn trong chăn nuôi
Công nghệ phối trộn thức ăn hoàn chỉnh (TMR) được áp dụng rộng rãi, giúp cân đối khẩu phần dinh dưỡng cho bò sữa, từ đó nâng cao năng suất và chất lượng sữa. Đồng thời, việc tận dụng phụ phẩm nông nghiệp như rơm rạ, thân cây rau màu làm thức ăn cho bò cũng góp phần giảm chi phí sản xuất, hướng tới mô hình nông nghiệp tuần hoàn, bền vững.
Các trang trại chăn nuôi bò sữa tận dụng nguồn sản phẩm nông nghiệp dồi dào trên địa bàn để phối trộn làm thức ăn trong chăn nuôi
Song song đó, vấn đề môi trường cũng được quan tâm. Hiện khoảng 75% trang trại đã đầu tư hệ thống xử lý chất thải bằng biogas hoặc công nghệ tiên tiến. Nước thải sau xử lý được tái sử dụng cho cây trồng, góp phần giảm ô nhiễm và tận dụng tài nguyên. Tuy nhiên, ở quy mô hộ nhỏ, việc xử lý chất thải vẫn còn hạn chế, cần tiếp tục được hỗ trợ và hướng dẫn.
Điểm sáng nổi bật của ngành là liên kết chuỗi giá trị ngày càng chặt chẽ. Với hơn 95% sản lượng sữa được tiêu thụ thông qua hợp đồng với doanh nghiệp, người chăn nuôi có thể yên tâm sản xuất, hạn chế rủi ro về giá cả và thị trường.
Trong bối cảnh nhu cầu tiêu thụ sữa ngày càng tăng, ngành chăn nuôi bò sữa Lâm Đồng đang đứng trước nhiều cơ hội phát triển.
Ngành chăn nuôi bò sữa Lâm Đồng đang tiếp tục phát triển, mở rộng tại các xã vùng Cát Tiên
Thị trường trong nước vẫn còn nhiều dư địa khi mức tiêu thụ sữa bình quân đầu người còn thấp so với các nước trong khu vực. Trong khi đó, sản xuất trong nước mới chỉ đáp ứng khoảng 40% nhu cầu, mở ra cơ hội lớn cho các địa phương có lợi thế như Lâm Đồng mở rộng quy mô sản xuất.
Nông dân các xã vùng Cát Tiên liên kết với doanh nghiệp đầu tư chuồng trại kiên cố, trang bị kỹ thuật chăn nuôi bò sữa
Bên cạnh đó, xu hướng tiêu dùng sản phẩm sạch, an toàn, truy xuất nguồn gốc rõ ràng đang ngày càng phổ biến.
Đây là lợi thế lớn cho các sản phẩm sữa được sản xuất theo quy trình công nghệ cao, kiểm soát chất lượng nghiêm ngặt như tại Lâm Đồng.
Không chỉ dừng lại ở thị trường trong nước, ngành sữa Việt Nam đang từng bước mở rộng ra thị trường quốc tế. Các hiệp định thương mại tự do như CPTPP, EVFTA, RCEP tạo điều kiện thuận lợi cho việc xuất khẩu sản phẩm sữa, giúp nâng cao giá trị và vị thế của ngành.
Theo ông Phạm Phi Long, để tận dụng tốt các cơ hội này, ngành nông nghiệp tỉnh sẽ tiếp tục triển khai nhiều giải pháp đồng bộ.
Trong đó, tập trung quy hoạch vùng chăn nuôi bò sữa, khuyến khích phát triển trang trại quy mô lớn, ứng dụng công nghệ cao. Đồng thời, tăng cường liên kết chuỗi từ sản xuất đến tiêu thụ, nâng cao chất lượng sản phẩm để đáp ứng yêu cầu của thị trường trong nước và xuất khẩu.
Bên cạnh đó, việc thu hút đầu tư từ các doanh nghiệp lớn, phát triển hệ thống chế biến sâu và xây dựng thương hiệu sữa Lâm Đồng cũng sẽ là những yếu tố quan trọng giúp ngành bò sữa phát triển bền vững.
Từ nền tảng ổn định, ngành chăn nuôi bò sữa Lâm Đồng đang từng bước bứt phá theo hướng hiện đại, quy mô lớn và bền vững
Có thể khẳng định, từ nền tảng ổn định, ngành chăn nuôi bò sữa Lâm Đồng đang từng bước bứt phá theo hướng hiện đại, quy mô lớn và bền vững.
Với sự đồng hành của chính quyền, doanh nghiệp và người dân, cùng những định hướng phát triển rõ ràng, ngành bò sữa hứa hẹn sẽ trở thành một trong những trụ cột quan trọng của nông nghiệp địa phương, góp phần nâng cao thu nhập cho người dân và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội trong thời gian tới.
Tuy chỉ mới phát triển hơn 2 năm tại địa phương nhưng nghề chăn nuôi bò sữa đã và đang mang lại hiệu quả kinh tế cao cho nông dân các xã vùng Cát Tiên
Nội dung, ảnh: Hoàng Sa
Trình bày: Phạm Lương
Phạm Lương, Nguyễn Thanh Sa