Cách thủ phủ Urumqi của Khu tự trị Tân Cương, Trung Quốc khoảng bốn giờ lái xe về phía Đông Bắc là một mỏ lộ thiên khổng lồ.
Tại đây, một đội xe tải khai thác mỏ chạy bằng điện, có khả năng tự hành, đang di chuyển trong tĩnh lặng với độ chính xác tuyệt đối như lập trình, tự động điều hướng trên địa hình và vận chuyển những “ngọn núi” đất đá bóc đến các bãi tập kết ở xa.
Đây chỉ là một phân cảnh nhỏ trong công cuộc chuyển đổi quy mô lớn hơn đang diễn ra trên khắp sa mạc Gobi.
Ở vùng viễn Tây của Trung Quốc, các công nghệ tương lai và công nghệ xanh đang hiện đại hóa hoạt động khai thác than và tối đa hóa tiềm năng của nguồn tài nguyên này thông qua quá trình chế biến hóa học.
Quy mô của hệ thống cơ sở hạ tầng ở đây là vô cùng đồ sộ. Tuyến đường dây điện cao thế nhất thế giới hiện đã đi vào hoạt động để truyền tải điện năng từ khu vực này đến miền Đông Trung Quốc, trong khi đó, nước này cũng đang tiến hành xây dựng tuyến đường ống lớn nhất quốc gia để vận chuyển khí tự nhiên chiết xuất từ than từ phía Bắc của Tân Cương đến các thành phố phát triển ở miền Đông.
Khu Phát triển Công nghệ và Kinh tế Quốc gia Zhundong của Trung Quốc được xây dựng trên những mỏ than có trữ lượng (tính theo khối lượng) vượt xa sự giàu có về dầu mỏ của Vịnh Ba Tư.
Một trung tâm hóa chất và năng lượng quốc gia khổng lồ đang nhanh chóng thành hình. Khu vực này, nằm ở rìa phía Đông Nam của Bồn địa Junggar thuộc Châu tự trị dân tộc Hồi Xương Cát của Tân Cương, là một đại dự án.
Trải dài qua ba huyện và bao phủ diện tích quy hoạch lên tới 15.500 km², khu vực này kéo dài 220 km từ Đông sang Tây, mang một dấu ấn công nghiệp đồ sộ vào cảnh quan khô cằn nơi đây. Bao gồm năm khu vực khai thác, đây là nơi sở hữu vỉa than liền kề lớn nhất Trung Quốc.
Với trữ lượng ước tính lên tới 390 tỷ tấn, tương đương 7% tổng trữ lượng quốc gia, khu vực này thường được đánh giá là có khả năng đáp ứng nhu cầu năng lượng khổng lồ của Trung Quốc trong suốt một thế kỷ.
Để so sánh, dữ liệu từ Bản tin Thống kê Thường niên của khối OPEC năm 2025 chỉ ra rằng, tổng trữ lượng dầu mỏ đã được chứng minh của các quốc gia chủ chốt tại Vùng Vịnh Ba Tư chỉ đạt khoảng 117 tỷ tấn (khi tính toán bằng các tiêu chuẩn quy đổi dầu thô toàn cầu).
Trong bối cảnh căng thẳng ở Trung Đông làm gián đoạn nguồn cung cấp dầu, khí đốt và các sản phẩm hóa chất hạ nguồn toàn cầu, chính quyền địa phương Tân Cương đang đẩy nhanh quá trình phát triển một chuỗi sản xuất “từ than thành hóa chất” khép kín, hàm lượng carbon thấp, sử dụng những công nghệ tiên tiến nhất ngay tại vùng nội địa xa xôi của Trung Quốc
Động thái này được kỳ vọng sẽ củng cố an ninh và sự tự chủ về năng lượng của Trung Quốc, tận dụng tối đa lợi thế độc đáo về tài nguyên thiên nhiên của nước này cùng khả năng huy động nhanh chóng các nguồn lực cho đầu tư và xây dựng.
(theo SCMP)
Hà Linh