Vì sao hầu hết máy bay quân sự đều được sơn màu xám?

2 giờ trướcBài gốc

Ngày nay, lớp sơn trên máy bay quân sự không chỉ đơn thuần để bảo vệ bề mặt, nó còn đóng vai trò trong việc giảm khả năng bị phát hiện, chống ăn mòn, kiểm soát nhiệt độ và thậm chí hỗ trợ khả năng tàng hình. Với các tiêm kích tàng hình hiện đại, lớp sơn gần như đã trở thành một phần của hệ thống tác chiến điện tử và quản lý tín hiệu của máy bay.

Máy bay chiến đấu F-35B của Thủy quân lục chiến Mỹ trên boong tàu tấn công đổ bộ USS Tripoli. (Nguồn: Hải quân Mỹ)

Màu xám giúp máy bay khó bị phát hiện hơn

Lý do lớn nhất khiến máy bay quân sự thường có màu xám là vì đây là màu ngụy trang hiệu quả trong môi trường trên không. Khi hoạt động ở độ cao lớn, máy bay thường bay giữa nền trời, mây và sương mù, nơi màu xám giúp chúng hòa lẫn với môi trường xung quanh.

Nếu dùng màu quá tối, máy bay sẽ nổi bật trên nền trời sáng. Màu quá sáng lại dễ bị phát hiện khi bay trên biển hoặc dưới các tầng mây. Vì vậy, các tông màu xám được lựa chọn rất kỹ để đạt trạng thái cân bằng: không quá sáng, cũng không quá tối.

Khả năng ngụy trang bằng màu sơn từng thay đổi mạnh theo từng thời kỳ. Trong Chiến tranh thế giới thứ hai, nhiều máy bay mang họa tiết sặc sỡ, sọc nhận diện hoặc biểu tượng lớn trên thân. Đến thời Chiến tranh Lạnh, các kiểu sơn xanh lá và nâu xuất hiện để phục vụ giao tranh tầm thấp. Nhưng khi không chiến hiện đại ngày càng diễn ra ngoài tầm nhìn trực tiếp, các màu sắc nổi bật dần bị thay thế bởi những tông màu trầm và khó quan sát hơn.

Tuy vậy, khi radar và tên lửa hiện đại phát triển mạnh, khả năng "ẩn mình bằng mắt thường' không còn là yếu tố quan trọng nhất. Thay vào đó, việc giảm tín hiệu radar và dấu vết điện từ mới là ưu tiên hàng đầu.

Máy bay tàng hình không dùng sơn thông thường

Trên các máy bay tàng hình hiện đại, lớp phủ bên ngoài không còn là sơn thông thường mà là vật liệu hấp thụ sóng radar, thường được gọi là RAM.

Loại vật liệu này được tạo thành từ các hạt ferrite, polyme và các chất dẫn điện đặc biệt, có nhiệm vụ hấp thụ hoặc làm suy yếu sóng radar phản xạ trở lại đối phương. Nhờ đó, tín hiệu radar của máy bay bị giảm đáng kể.

Tuy nhiên, lớp phủ RAM rất phức tạp và đắt đỏ. Chúng đòi hỏi độ dày cực kỳ đồng đều khi thi công và cần được bảo dưỡng thường xuyên. Nhiệt độ cao, thời tiết khắc nghiệt, tốc độ lớn hay ma sát không khí đều có thể làm hư hại lớp phủ này.

Với các máy bay tàng hình, việc bảo dưỡng lớp sơn không đơn giản là sửa ngoại hình, mà ảnh hưởng trực tiếp tới khả năng sống sót trong chiến đấu.

Mỗi loại máy bay có kiểu sơn riêng

Dù màu xám là phổ biến nhất, mỗi loại máy bay vẫn có kiểu sơn phù hợp với nhiệm vụ riêng. Tiêm kích F-22 Raptor có lớp phủ xám ánh kim nhằm hỗ trợ hấp thụ radar. Trong khi đó, F-35 Lightning II sử dụng lớp sơn xám mờ với vật liệu tàng hình được tích hợp sâu hơn vào thân máy bay.

Một số máy bay khác lại mang màu hoàn toàn khác vì yêu cầu nhiệm vụ đặc biệt. Oanh tạc cơ B-2 Spirit và tiêm kích F-117 Nighthawk có màu đen để tối ưu cho hoạt động ban đêm và tăng hiệu quả tàng hình. Trong khi đó, máy bay trinh sát tốc độ cao SR-71 Blackbird cũng được sơn đen nhằm hỗ trợ kiểm soát nhiệt lượng khi bay ở tốc độ cực cao.

Ngoài yếu tố chiến đấu, lớp sơn còn giúp bảo vệ máy bay trước môi trường hoạt động khắc nghiệt. Máy bay hải quân thường có thêm lớp chống ăn mòn để chống tác động của hơi muối biển. Những máy bay hoạt động ở sa mạc phải chịu nhiệt độ cao, tia cực tím mạnh và cát bụi có thể làm bào mòn lớp phủ bên ngoài.

Trong khi đó, các máy bay siêu âm phải chịu sức ép rất lớn từ nhiệt độ và ma sát không khí khi bay ở tốc độ cao, khiến lớp sơn cần có độ bền đặc biệt.

Xuân Minh

Nguồn SK&ĐS : https://suckhoedoisong.vn/vi-sao-hau-het-may-bay-quan-su-deu-duoc-son-mau-xam-16926052114113213.htm