Ảnh minh họa
Theo khảo sát mới nhất do hãng FedEx thực hiện, có tới 71% doanh nghiệp Việt Nam cho biết kênh trực tuyến đóng vai trò quan trọng trong hoạt động kinh doanh và cao hơn đáng kể so với mức trung bình 52% của khu vực châu Á - Thái Bình Dương. Về phía người tiêu dùng, có tới 74% cho biết sẽ mua sắm trực tuyến nhiều hơn so với năm trước. Những con số này cho thấy TMĐT không còn là xu hướng, mà đã trở thành động lực tăng trưởng quan trọng của nền kinh tế.
Theo một chuyên gia trong lĩnh vực logistics, điểm khác biệt lớn nhất nằm ở “chặng cuối” chính là khâu giao hàng đến tay người tiêu dùng. Đây là mắt xích chiếm tỷ trọng chi phí cao nhất nhưng cũng khó tối ưu nhất. Một đơn hàng TMĐT có thể phải qua nhiều khâu xử lý như lưu kho, phân loại, vận chuyển đến giao hàng. Chỉ cần một mắt xích chậm trễ, toàn bộ trải nghiệm khách hàng sẽ bị ảnh hưởng.
Thực tế cho thấy, tại các đô thị lớn như Hà Nội hay TP. Hồ Chí Minh, áp lực giao hàng trong ngày, thậm chí trong vài giờ, đang khiến doanh nghiệp logistics phải đầu tư mạnh vào hệ thống kho bãi gần khu dân cư và đội ngũ giao nhận đông đảo. Điều này kéo theo chi phí vận hành gia tăng đáng kể.
Đại diện Toàn Phát Logistics cho biết, chi phí xử lý đơn hàng TMĐT cao hơn nhiều so với vận chuyển truyền thống. Không chỉ là chi phí vận chuyển, doanh nghiệp còn phải đầu tư vào công nghệ, kho bãi và nhân lực để đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của khách hàng.
Khách hàng TMĐT ngày nay không chỉ cần giao nhanh mà còn đòi hỏi minh bạch thông tin, theo dõi đơn hàng theo thời gian thực, đổi trả dễ dàng. Những yêu cầu này buộc doanh nghiệp phải đầu tư lớn, trong khi biên lợi nhuận lại bị thu hẹp do cạnh tranh.
Logistics đang trở thành yếu tố quyết định trải nghiệm khách hàng. Doanh nghiệp có thể bán sản phẩm tốt, giá cạnh tranh, nhưng nếu giao hàng chậm hoặc sai sót, khách hàng sẽ rời bỏ ngay lập tức. Vì vậy, nhiều doanh nghiệp buộc phải tự xây dựng hệ thống logistics riêng để kiểm soát chất lượng dịch vụ.
Trước áp lực chi phí và yêu cầu dịch vụ, nhiều doanh nghiệp đã tìm đến công nghệ như một giải pháp tất yếu. Việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn (Big Data) và tự động hóa đang giúp tối ưu hóa quy trình vận hành, từ dự báo nhu cầu, quản lý tồn kho đến tối ưu tuyến đường giao hàng.
Ông Masamichi Ujiie, Chủ tịch FedEx khu vực Bắc và Nam Thái Bình Dương cho biết, trong bối cảnh TMĐT phát triển nhanh, doanh nghiệp logistics không thể tiếp tục vận hành theo cách truyền thống. Chỉ khi số hóa toàn bộ chuỗi cung ứng, doanh nghiệp mới có thể giảm chi phí và nâng cao hiệu quả. Đây không còn là lựa chọn, mà là yêu cầu bắt buộc.
Bên cạnh đó, các mô hình kho thông minh, trung tâm hoàn tất đơn hàng tự động cũng phải được chú trọng. Những giải pháp này giúp rút ngắn thời gian xử lý đơn hàng, giảm phụ thuộc vào lao động thủ công và tăng độ chính xác.
Trước thực trạng đó, dù doanh nghiệp đang nỗ lực thích ứng, nhưng để ngành logistics Việt thực sự “bứt tốc” trong kỷ nguyên TMĐT, cần có sự hỗ trợ mạnh mẽ từ phía Nhà nước. Trước hết, hạ tầng giao thông cần được đầu tư đồng bộ hơn, đặc biệt là các tuyến kết nối giữa khu công nghiệp, trung tâm logistics và khu dân cư. Việc giảm ùn tắc và rút ngắn thời gian vận chuyển sẽ góp phần trực tiếp giảm chi phí.
Bên cạnh đó, cần phát triển các trung tâm logistics hiện đại, tích hợp đa phương thức vận tải và ứng dụng công nghệ cao. Đây sẽ là nền tảng quan trọng để Việt Nam nâng cao năng lực cạnh tranh trong chuỗi cung ứng khu vực.
Tuy nhiên, để đạt được điều đó, cần một chiến lược phát triển đồng bộ, từ hạ tầng, công nghệ đến chính sách, ông Masamichi Ujiie chia sẻ thêm.
Đức Hiền