Ngành ô tô Thái Lan kêu cứu trước làn sóng xe điện Trung Quốc giá rẻ

7 giờ trướcBài gốc

Các doanh nghiệp ô tô Thái Lan đứng ngồi không yên trước xe điện Trung Quốc giá rẻ

Họ lo ngại rằng việc hết hiệu lực của các biện pháp EV 3.5 sẽ dẫn đến sự gia tăng mạnh mẽ làn sóng xe nhập khẩu gây tác động đến toàn bộ nền kinh tế và chuỗi cung ứng của Thái Lan. Chính vì vậy, các hiệp hội này đã đệ trình 8 biện pháp khẩn cấp lên chính phủ, đề xuất cải cách thuế về tỷ lệ nội địa hóa và thúc đẩy chuyển giao công nghệ với mục tiêu tạo ra sự cạnh tranh công bằng giữa các nhà đầu tư sản xuất thực sự tại Thái Lan và các doanh nghiệp nhập khẩu xe nguyên chiếc từ nước ngoài.

Bờ vực sụp đổ của chuỗi cung ứng nội địa vào năm 2027 do xe điện Trung Quốc giá rẻ

Hiện nay, ngành công nghiệp ô tô Thái Lan đang đối mặt với khủng hoảng nghiêm trọng do quá trình chuyển đổi sang xe điện (EV), dẫn đến những tác động vô cùng tiêu cực. Tác động đầu tiên và rõ rệt nhất là việc mất nền tảng sản xuất. Các nhà sản xuất ô tô đang bắt đầu điều chỉnh chiến lược bằng cách nhập khẩu xe điện nguyên chiếc (CBU) từ Trung Quốc, tận dụng ưu đãi thuế 0%, thay vì sản xuất trong nước.

Tình trạng này dẫn đến hệ lụy thứ hai là một cuộc khủng hoảng đối với các nhà sản xuất phụ tùng ô tô Thái Lan. Các nhà sản xuất Thái Lan đang mất đi rất nhiều đơn đặt hàng và đối mặt với nguy cơ đổ vỡ của toàn bộ chuỗi cung ứng.

Đỉnh điểm của sự lo ngại được các hiệp hội gọi là "Vực thẳm công nghiệp năm 2027". Khi các chính sách hỗ trợ sử dụng xe điện (EV) giai đoạn 3.5 kết thúc vào năm 2027, sẽ không còn ràng buộc về việc bù đắp sản xuất trong nước, đồng thời cũng không còn trợ cấp từ phía chính phủ. Do đó, có khả năng các nhà sản xuất ô tô sẽ nhập khẩu ô tô từ Trung Quốc với mức thuế 0% thay vì sản xuất trong nước. Trước viễn cảnh đen tối này, 10 hiệp hội ngành công nghiệp ô tô Thái Lan đang kêu gọi chính phủ khẩn trương ban hành các biện pháp cụ thể để bảo vệ các doanh nghiệp Thái Lan nhằm giữ vững chủ quyền kinh tế.

Đề xuất 8 chiến lược khẩn cấp để thiết lập lại luật chơi

Để cứu vãn tình hình, Liên đoàn đề xuất 8 chiến lược quan trọng bao gồm các biện pháp khẩn cấp trên 8 lĩnh vực như sau:

Thứ nhất, cải cách thuế tiêu thụ đặc biệt. Cần tạo ra sự chênh lệch thuế rõ ràng giữa xe nhập khẩu và xe sản xuất trong nước, cùng với hệ thống đầu tư thực tế để đổi lấy hạn ngạch nhập khẩu. Cần thiết lập sự chênh lệch thuế tiêu thụ đặc biệt đáng kể giữa xe sản xuất trong nước và xe nhập khẩu nguyên chiếc (CBU) để khuyến khích đầu tư (hiện tại, mức chênh lệch thuế tiêu thụ đặc biệt giữa xe nhập khẩu và xe sản xuất trong nước chỉ khoảng 8%, không khuyến khích sản xuất trong nước thay vì nhập khẩu). Chính phủ nên xem xét hệ thống hạn ngạch tính cả sản xuất trong nước và đầu tư vào cơ sở hạ tầng như trạm sạc công cộng, trung tâm nghiên cứu và phát triển, trung tâm tái chế pin để đổi lấy hạn ngạch nhập khẩu với thuế suất thấp hơn,,,

Thứ hai, cải thiện quy định khu vực miễn thuế và nâng tiêu chí tỷ lệ nội địa hóa. Hiện tại, tiêu chí tỷ lệ nội địa hóa 40% là phù hợp, điều chỉnh cách tính để phản ánh đúng thực tế, với quy trình kiểm chứng nghiêm ngặt hơn, và cần thực thi tỷ lệ nguyên vật liệu từ Thái Lan cao hơn (Thai Material Content) để khuyến khích sử dụng linh kiện nội địa và sản xuất trong nước một cách thực chất.

Thứ ba, thúc đẩy sử dụng linh kiện chung (Common Parts). Yêu cầu các nhà sản xuất ô tô mua các bộ phận chung (các bộ phận chung giữa xe điện và xe động cơ đốt trong) mà các nhà sản xuất Thái Lan có tiềm năng sản xuất, đặc biệt là các bộ phận có giá trị cao như khung gầm và thân xe, phải được sản xuất tại Thái Lan để được hưởng ưu đãi giảm thuế tiêu thụ đặc biệt.

Thứ tư, cải thiện chính sách ưu đãi đầu tư (BOI). Điều này nhằm bảo vệ các doanh nghiệp Thái Lan: Ngừng cấp ưu đãi theo nhóm đối với các nhà sản xuất trong nước đã có đủ năng lực, ngoại trừ các liên doanh (JV) trong đó người Thái nắm giữ ít nhất 40% cổ phần, và yêu cầu BOI tiến hành kiểm tra nghiêm ngặt sau khi nhận được ưu đãi đầu tư, cả về lao động và máy móc. Nếu không đáp ứng các điều kiện, phải thu hồi ngay giấy chứng nhận ưu đãi.

Thứ năm, giải quyết vấn đề chi phí nguyên vật liệu. Đàm phán ở cấp chính phủ (G2G) để quản lý hạn ngạch và giá cả nguyên vật liệu đầu vào nhằm đảm bảo sự công bằng, và kiểm soát việc xuất khẩu phế liệu kim loại có giá trị.

Thứ sáu, nâng cao kiểm soát xuất xứ hàng hóa (Certificate of Origin). Việc truy xuất nguồn gốc đến ít nhất cấp Tier 3 là bắt buộc nhằm ngăn chặn gian lận xuất xứ và bảo vệ uy tín hàng xuất khẩu của Thái Lan.

Thứ bảy, thúc đẩy chuyển giao công nghệ (Technology Transfer):. Xây dựng các chỉ số đánh giá hiệu quả (KPI) rõ ràng, có thể đo lường được, đồng thời bắt buộc mở hệ thống kết nối (Open Interface) để các nhà phát triển phần mềm Thái Lan có thể tham gia.

Thứ tám, thúc đẩy thử nghiệm trong nước và nâng cao tiêu chuẩn an toàn ADAS: Yêu cầu thử nghiệm và hiệu chỉnh công nghệ phải phù hợp với bối cảnh sử dụng xe tại Thái Lan, đồng thời chú trọng phát triển các phòng thí nghiệm trong nước để thúc đẩy chuyển giao công nghệ tiên tiến.

Lựa chọn mang tính lịch sử để bảo vệ chủ quyền kinh tế

Vào ngày 14/5/2026, ông Suroj Saengsanit thuộc Hiệp hội Xe điện Thái Lan (EVAT) cho biết các đề xuất này không nhằm mục đích ngăn chặn xe điện nhập khẩu, điều này có thể khiến giá xe tăng không cần thiết hoặc làm người tiêu dùng chịu thiệt. Thay vào đó, mục tiêu là khuyến khích chính phủ thiết kế các biện pháp, chính sách giúp thị trường cạnh tranh công bằng hơn giữa các doanh nghiệp đầu tư, sản xuất, sử dụng linh kiện nội địa và xây dựng chuỗi cung ứng trong nước, và các doanh nghiệp chủ yếu nhập khẩu xe nguyên chiếc để bán.

Những biện pháp này nhằm mục đích bảo vệ ngành công nghiệp ô tô và phụ tùng của Thái Lan, vốn đã bị ảnh hưởng nghiêm trọng trong quá trình chuyển đổi sang xe điện, và để đảm bảo sự tăng trưởng bền vững dài hạn cho ngành công nghiệp ô tô Thái Lan. Ông nhấn mạnh rằng những biện pháp này không phải là rào cản thương mại mà là cách để duy trì sự cân bằng và bảo vệ chủ quyền kinh tế quốc gia, vì một tương lai bền vững cho tất cả người dân Thái Lan.

Trong buổi lễ ký kết này, Hiệp hội Xe điện Thái Lan (EVAT) cùng với 9 hiệp hội ngành công nghiệp khác của Thái Lan liên quan đến ngành công nghiệp ô tô và phụ tùng, linh kiện, với tổng số hơn 1.500 thành viên, đã ký một tuyên bố chung mang tính lịch sử để đệ trình các đề xuất chính sách cấp bách lên chính phủ. Mục tiêu là duy trì sự ổn định của các ngành công nghiệp trụ cột của nền kinh tế quốc gia.

Liên minh mạnh mẽ này có sự góp mặt của nhiều lãnh đạo cấp cao như: Ông Sompol Thanadamsak, Chủ tịch Hiệp hội các nhà sản xuất phụ tùng ô tô Thái Lan (TAPΜΑ); Ông Chanin Khawchan, Chủ tịch Hiệp hội xúc tiến gia công phần mềm Thái Lan (THAI SUBCON); Ông Porntip Nimitruprat, Giám đốc điều hành Hiệp hội mạch in Thái Lan (THPCA); Ông Chatchai Pholmoon, Phó Chủ tịch Hiệp hội Tự động hóa và Robot Thái Lan (TARA); Bà Oranong Jaiyen, Chủ tịch Hiệp hội Vật liệu composite Thái Lan (TCA); Ông Viroj Sirithanasart, Chủ tịch Hiệp hội Công nghiệp khuôn mẫu Thái Lan (TDIA); PGS. Wirun Siribanjong, Chủ tịch Hiệp hội Hệ thống nhúng Thái Lan (TESA); Tiến sĩ Nattachai Kunanuson, Phó Chủ tịch Hiệp hội Công nghệ lưu trữ năng lượng Thái Lan (TESTA) ; và Ông Nithiphum Pongkiat, Phó Chủ tịch Hiệp hội Công nghiệp đúc Thái Lan (TFA).

Họ mong muốn chính phủ quyết định giữa việc trở thành một thị trường tiêu thụ xe điện giá rẻ hoặc duy trì vị thế của Thái Lan như một trung tâm sản xuất ô tô ổn định toàn cầu. Để hiện thực hóa điều này, họ yêu cầu một cuộc họp với Thủ tướng để trình bày chi tiết và cùng nhau thảo luận các giải pháp một cách khẩn cấp nhất.

Bùi Tú

Nguồn Một Thế Giới : https://1thegioi.vn/nganh-o-to-thai-lan-keu-cuu-truoc-lan-song-xe-dien-trung-quoc-gia-re-251794.html