Thịt trâu gác bếp Thợ rừng (xã Như Xuân) “cháy hàng” mỗi dịp tết đến, xuân về.
Từ lâu, các món đặc sản của đồng bào vùng cao như: thịt trâu gác bếp, nem ống, khâu nhục, cơm lam, lạp sườn, cá tầm, măng khô... với nguyên liệu tươi ngon khai thác từ núi rừng cùng phương pháp chế biến thủ công truyền thống luôn có sức hút khó cưỡng và được khách hàng yêu thích, đặc biệt trong mỗi dịp tết đến, xuân về. Qua bàn tay khéo léo và tư duy sáng tạo của mình, bà con đang từng bước đưa những sản phẩm truyền thống trở thành hàng hóa có giá trị kinh tế cao, gắn sản xuất với nhu cầu thị trường thông qua việc nâng cao chất lượng, xây dựng thương hiệu OCOP.
Những ngày này, ở một số xã vùng cao, không khí tết đã len lỏi trên từng nếp nhà, làng bản, đây cũng là thời điểm nhiều hộ gia đình, HTX tất bật sản xuất, đóng gói các sản vật địa phương phục vụ nhu cầu người tiêu dùng để làm quà biếu, tặng. Khoảng hơn 1 tháng trở lại đây, cơ sở sản xuất thịt trâu gác bếp Thợ rừng mang thương hiệu OCOP 3 sao (thôn Thăng Bình, xã Như Xuân) phải hoạt động hết công suất nhằm cho ra những mẻ thịt săn chắc, thơm ngon và hấp dẫn đúng chuẩn. Anh Lê Hải Hà, chủ cơ sở cho biết: Do đơn đặt hàng tăng gấp đôi ngày thường, gia đình phải thu mua, gom đàn trâu từ giữa tháng 9 - 10 về chăm sóc nhằm bảo đảm chất lượng thịt tốt nhất. Mỗi ngày cơ sở cho lên giàn cả tạ thịt trâu nhưng vẫn cháy hàng. Để có được món thịt trâu gác bếp chuẩn vị, từng công đoạn từ sơ chế, tẩm ướp, hun sấy phải làm hoàn toàn bằng thủ công để giữ được hương vị truyền thống và đảm bảo an toàn thực phẩm. Ngoài phục vụ thị trường trong tỉnh, sản phẩm đã đi khắp các tỉnh thành từ Nam ra Bắc, được nhiều người tiêu dùng biết đến.
“Khâu nhục Vũ Nghị” được nhiều người yêu thích.
Vào thời điểm cận tết, cùng với việc duy trì tiêu thụ sản phẩm theo cách truyền thống, năm nay chị Trần Thị Hường, chủ cơ sở sản xuất nem ống luồng Bà Hoa béo (xã Như Thanh) chủ động sử dụng mạng xã hội để giới thiệu sản phẩm. Thông qua nền tảng số, đặc sản nức tiếng xứ Thanh này được nhiều khách hàng trong và ngoài tỉnh biết đến. “Trung bình mỗi ngày cơ sở bán ra thị trường khoảng 350 - 500 ống nem, giá bán từ 50.000 đồng/ống. Thời gian này, số lượng bán ra tăng gấp 3, 4 lần ngày thường. Do lượng khách hàng đặt cọc dịp tết tăng đột biến, cơ sở phải thuê thêm người làm để hỗ trợ chế biến, đóng gói và gửi cho khách theo đơn đặt hàng”. Để đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm và giữ vững thương hiệu OCOP, cơ sở luôn chú trọng chất lượng đầu vào của nguyên liệu, các khâu được chế biến sạch sẽ với phần nhân được bọc trong lá chuối hoặc hút chân không đặt trong những ống tre tươi cắt gọt kỹ lưỡng, giúp món nem có được hương vị, mùi thơm đặc trưng", chị Hường chia sẻ.
Khâu nhục là món ăn đặc sản được yêu thích của người dân vùng cao. Tại xã Hồi Xuân, món ăn này được gia đình chị Phạm Thị Nghị duy trì đã nhiều năm nay. Nguyên liệu chính là thịt ba chỉ, măng rối, mộc nhĩ, nấm hương và hỗn hợp các loại gia vị: hạt dổi, chanh, muối, hạt tiêu, hạt nêm, bột canh. Việc chế biến, làm ra một bát khâu nhục đòi hỏi sự tỉ mỉ, kỳ công. Riêng phần nhân phải chuẩn bị trước cả tháng, nếu làm ẩu, làm vội sẽ không tạo nên hương vị đặc trưng của sản phẩm. Theo chị Nghị, dịp tết này, gia đình sản xuất khoảng 2.000 bát khâu nhục với mức giá khoảng 110.000 đồng/bát. Nhờ nỗ lực xây dựng thương hiệu, năm 2023 “Khâu nhục Vũ Nghị” đã được công nhận sản phẩm OCOP 3 sao trở thành món ăn không thể thiếu trong các dịp lễ tết, đám cưới của đồng bào dân tộc vùng cao.
“Nem ống Bà Hoa béo” (xã Như Thanh) với hương vị đặc trưng để lại những ấn tượng khó quên cho khách hàng.
Với mong muốn đưa những món ăn truyền thống trở thành sản phẩm hàng hóa, tiêu thụ ổn định lâu dài, góp phần tạo việc làm, tăng thu nhập cho bà con, nhiều cơ sở, HTX đã đầu tư dây chuyền chế biến, chuẩn hóa quy trình sản xuất, áp dụng các tiêu chuẩn về an toàn thực phẩm và truy xuất nguồn gốc. Chú trọng đến chất lượng, mẫu mã, bao bì, tăng cường quảng bá, giới thiệu sản phẩm tại các hội chợ, triển lãm, tuần lễ OCOP, trên các nền tảng số: tiktok, shopee, lazada, sendo... để tiếp cận nhóm khách hàng lớn, đáp ứng nhu cầu mua sắm của người tiêu dùng dịp cuối năm.
Bài và ảnh: Trung Lê