Người làm cho đất đổi màu

3 giờ trướcBài gốc

Đưa khoa học công nghệ vào sản xuất

Tiếng máy chạy rầm rầm phá tan bầu không khí chầm chậm của chiều phố núi, tôi hối hả bước vội theo những chiếc xe goòng cảm nhận được hơi nóng phả ra từ những khối gạch ngay ngắn cao hơn đầu người đang di chuyển. Những viên gạch mới cắt màu nâu đất xếp hàng ngay ngắn trên xe đang trôi theo băng chuyền vào lò thay áo mới. Ngoài những công nhân chuyển xếp những khối gạch lên xe, tại khu sản xuất chỉ thấy vài bóng áo xanh bên dây chuyền hối hả của những viên gạch đi lại bằng tự động hóa.

Theo bước chân ông Vũ Bảo Lân, Giám đốc Công ty cổ phần Sản xuất vật liệu xây dựng Cao Bằng, người với nhiều danh xưng, từ nhà khoa học, kỹ sư, doanh nhân, thợ cả, ông trùm gạch, thợ gạch… làm cho “kẻ ngoại đạo” như tôi đi từ ngạc nhiên này đến ngạc nhiên khác. Phía cuối nhà máy, những đống đất lớn cứ trôi dần vào dây chuyền qua máy cào, sàng đất để tiếp tục di chuyển vào nhào trộn rồi ra máy đùn. Từ đây, dây chuyền kéo ra những thanh đất nâu thẫm được chuyển đến máy cắt, sau khi cắt xong được đẩy đến bàn tay robot, nhanh chóng gắp sản phẩm vào vị trí giúp dây chuyền hoạt động liên tục. Toàn bộ quy trình tự động hóa, chỉ với 1 công nhân vận hành điều khiển tự động. Không có bụi đất, bụi than, không sứt vỡ, không mang vác vất vả... những đặc tính của lò gạch truyền thống không hề xuất hiện ở nơi đây.

Người thợ trên 40 năm gắn bó với đất

Chúng tôi tiếp tục tham quan lò nung, nơi đóng gói sản phẩm, đóng đai kiện vận chuyển đến công trình... và xem quy trình từ những khối đất sét biến thành những viên gạch đỏ, nghe ông Lân chia sẻ quãng thời gian dài gắn liền với đất. Năm 1985, tốt nghiệp Khoa Vật liệu xây dựng, Trường Đại học Xây dựng, ông Lân trở về phố núi gắn bó với quê hương. Từ những kiến thức được đào tạo, trải qua các vị trí công tác, đến năm 1999 trở thành Giám đốc Công ty Vật liệu xây dựng Cao Bằng.

Hơn 40 năm gắn bó với những viên đất sét, anh rất am hiểu từ khâu chọn đất, hình hài sản phẩm, màu gạch và cả sự tồn tại, thay đổi cùng thời cuộc của mỗi viên gạch. Giai đoạn 1996 - 2000, tỉnh thực hiện toàn diện công cuộc đổi mới theo hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa, hướng tới mục tiêu “dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh”, với các trọng tâm là tăng trưởng kinh tế - xã hội, cải thiện đời sống nhân dân, nâng cao quốc phòng - an ninh và xây dựng hệ thống chính trị vững mạnh. Để phát triển hạ tầng, vật liệu xây dựng là đặc biệt quan trọng, trong đó có gạch. Xác định được lợi thế ấy, ông tập trung đầu tư cơ sở vật chất, máy móc thiết bị và đặc biệt quan tâm ứng dụng khoa học công nghệ vào sản xuất, để nâng cao chất lượng sản phẩm và giảm sức lao động. Thời điểm đó, khi những lò gạch truyền thống vẫn còn đỏ lửa thì dây chuyền sản xuất gạch của Công ty đã là mô hình hiện đại của phố núi lúc bấy giờ.

Ông Nông Văn Hưng, tổ 18, phường Nùng Trí Cao là công nhân Công ty đã nghỉ hưu cho biết: Thời điểm đó, tiền lương tối thiểu chung khoảng 180 nghìn đồng thì mức lương của Công ty lúc nào cũng cao hơn các đơn vị trên địa bàn, đồng thời Công ty đảm bảo các chế độ, chính sách cho người lao động. Đặc biệt, là đơn vị sản xuất nên Công ty rất quan tâm đến việc khuyến khích người lao động phát huy sáng kiến cải tiến kỹ thuật để áp dụng vào sản xuất, nâng cao chất lượng sản phẩm, hỗ trợ công nhân trong quy trình lao động sản xuất, những sáng kiến đều có khen thưởng, động viên tinh thần người lao động.

Cùng với nâng cao chất lượng sản phẩm, anh đặc biệt quan tâm chú trọng đến người lao động, người tạo ra những sản phẩm chất lượng, cần phải được hưởng theo đúng chất xám, công sức bỏ ra. Trong ánh mắt người thợ cả ấy luôn dành những tình cảm cho người lao động, những người đã cùng anh “đồng cam cộng khổ” qua những giai đoạn lịch sử của Công ty, những người đã gắn bó với nghề. Chị Nguyễn Thị Hồng Tuyết, kế toán, người gắn bó lâu dài với Công ty từ những năm thập niên 90 chia sẻ: Giám đốc luôn chỉ đạo làm sao giảm tối đa sức người trong sản xuất, đảm bảo mọi chế độ, đồng thời nâng cao thu nhập để người lao động yên tâm gắn bó với nghề.

Ông Vũ Bảo Lân giới thiệu dây chuyền ứng dụng khoa học sản xuất gạch đất sét nung.

Những dấu ấn từ sự nỗ lực

Giai đoạn những năm 2020, cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ 4 cuốn theo xu thế phát triển của các ngành hàng, trong đó vật liệu xây dựng cũng không đứng ngoài cuộc. Thời điểm này, mục tiêu phát triển của tỉnh tập trung vào 3 đột phá: Phát triển hạ tầng, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh. Trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng khốc liệt, hướng đi trong tương lai thị trường vật liệu xây dựng trong nước luôn là một câu hỏi lớn đối với những người thợ. Đây cũng là thời điểm mang tính cách mạng của Công ty. Phải làm sao để nghiên cứu cải tiến dây chuyền sản xuất, ứng dụng công nghệ tự động hóa trong sản xuất, giảm chi phí đầu vào, giảm sức lao động, tăng thu nhập cho người lao động, bảo vệ môi trường sinh thái, tăng năng lực cạnh tranh trên thị trường... là những trăn trở của người đứng mũi chịu sào như ông.

Hàng trăm sáng kiến được áp dụng trong sản xuất của Công ty, trong đó có 18 đề tài được tỉnh, bộ, ngành công nhận, khen thưởng. Giám đốc Vũ Bảo Lân được tặng thưởng nhiều bằng khen, giấy khen, năm 2014 được Chủ tịch nước tặng thưởng Huân chương Lao động hạng Ba; năm 2022 được Hội đồng Trung ương Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam công nhận “Trí thức khoa học và công nghệ tiêu biểu”.

Để bắt kịp xu hướng, Công ty đẩy mạnh khuyến khích cán bộ, công nhân, lao động nghiên cứu, tìm tòi áp dụng sáng kiến cải tiến kỹ thuật vào thực tiễn sản xuất tại đơn vị, góp phần đưa hoạt động sản xuất, kinh doanh phát triển bền vững. Sau thời gian dài nghiên cứu, bàn bạc, trao đổi, thống nhất, Giám đốc Vũ Bảo Lân đưa ra quyết định mang tính đột phá, đó là tiến hành thi công thay đổi toàn bộ công nghệ sản xuất, lắp đặt hệ thống máy, robot xếp gạch tự động, đường ray xe phà, ray hồi lưu xe goòng… Với mục tiêu nâng cao chất lượng sản phẩm và giảm sức lao động, Công ty mạnh dạn đầu tư robot để có thể làm thay con người ở những công đoạn yêu cầu kỹ thuật cao, rút ngắn thời gian sản xuất. Một mình robot hiện nay thay thế được 98 lao động, có thể thiết lập được các khối xếp gạch tối ưu dựa trên bộ dữ liệu lớn nhằm hấp thụ chế độ nhiệt hiệu quả, với quy trình khép kín, xếp sản phẩm gạch mộc lên xe goòng ngay sau khi tạo hình. Chỉ với 1 người điều hành, hệ thống đường ray xe phà và đường ray xe goòng đáp ứng yêu cầu kỹ thuật, luân chuyển giữa xe chở gạch và goòng trống về khu vực chế biến. Để robot hoạt động tối ưu, hiệu quả, Công ty đã nghiên cứu cải tạo hệ thống lò nung sấy tuynel trần vòm thành trần phẳng phù hợp với khối xếp do robot tạo ra, đồng thời, tận dụng nhiệt khí thải lò nung thu hồi tại vị trí sau quạt hút khí thải lò nung đưa sang, đẩy vào hầm sấy. Với cải tiến này có nhiều ưu điểm vượt trội hơn so với công nghệ cũ, giảm thiểu khói, bụi do nhiệt khí thải được tận dụng để sấy khô sản phẩm, tiết kiệm nhiên liệu, giải quyết triệt để việc ô nhiễm môi trường, ảnh hưởng đến sức khỏe người lao động. Sản phẩm gạch sau khi nung đốt công nghệ này bảo đảm các tiêu chuẩn kỹ thuật khắt khe, đáp ứng các yêu cầu kỹ thuật theo tiêu chuẩn Việt Nam.

Sau khi Công ty ứng dụng đề tài nghiên cứu vào sản xuất tại nhà máy, hiệu quả đem lại rất thiết thực, quy trình sản xuất, tiết giảm chi phí giá thành cũng như cải thiện được chất lượng sản phẩm sau nung đốt. Giá trị kinh tế làm lợi trong 3 năm áp dụng trên 13 tỷ đồng, nâng cao hiệu quả về môi trường, giảm lượng phế phẩm gạch, giảm lượng phát thải khí nhà kính hằng năm. Đặc biệt, trọng lượng viên gạch giảm từ 1,7 kg/viên xuống còn 1,5 kg/viên, màu sắc đỏ hồng, tươi tắn, hình dáng đẹp, đều tăm tắp, sạch sẽ, không có bụi sỉ như gạch truyền thống. Ngoài ra, với công nghệ sản xuất sau khi đổi mới đã tạo được môi trường làm việc thuận lợi và bớt nặng nhọc hơn cho người lao động, giảm sức lao động thủ công, tạo môi trường xanh - sạch - đẹp tại nơi làm việc, giảm nguy cơ mắc bệnh nghề nghiệp, góp phần tăng năng suất lao động và thu nhập ổn định cho người lao động.

Bà Hoàng Thị Bình, Chủ tịch Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh cho biết: Kỹ sư Vũ Bảo Lân là tác giả của nhiều giải pháp kỹ thuật đem lại hiệu quả kinh tế - xã hội, môi trường cho doanh nghiệp được Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam tôn vinh “Trí thức khoa học công nghệ tiêu biểu”. Ngoài việc lãnh đạo, chỉ đạo áp dụng khoa học công nghệ vào sản xuất, kinh doanh, đảm bảo đời sống cho người lao động, anh còn tích cực tham gia các hoạt động của Liên hiệp Hội như: vận động trí thức trong doanh nghiệp tham gia hội thi sáng tạo kỹ thuật, tham gia tư vấn phản biện và giám định xã hội, tuyên truyền, phổ biến kiến thức...

Với sự ưu việt đột phá của đề tài, tạo ra dòng sản phẩm chất lượng cao, cung ứng đầy đủ, kịp thời cho thị trường xây dựng các công trình xây dựng dân dụng và công nghiệp trên địa bàn tỉnh. Ứng dụng này cũng đem về giải nhất Hội thi Sáng tạo kỹ thuật tỉnh lần thứ 8/2023, giải khuyến khích cấp quốc gia với đề tài “Nghiên cứu ứng dụng tự động hóa trong sản xuất gạch xây đất sét nung” thuộc nhóm cơ khí tự động hóa, xây dựng, giao thông - vận tải. Năm 2024, thực hiện chủ trương phát triển công nghiệp xanh, sản xuất sạch và tiết kiệm năng lượng, hạn chế sản xuất gạch đất sét nung, giảm thiểu tài nguyên đất nông nghiệp, Công ty tiếp tục nghiên cứu áp dụng thành công 2 đề tài: Ứng dụng hệ thống dây chuyền máy cào đất sử dụng điện thay thế máy xúc lật động cơ dầu diesel trong sản xuất gạch đất sét nung; Nghiên cứu tự chế tạo máy ép thủy lực sản xuất gạch không nung, mang lại hiệu quả kinh tế rõ rệt, giảm chi phí vận hành hằng năm, thời gian hoàn vốn đầu tư ngắn, nâng cao hiệu quả tài chính của doanh nghiệp, góp phần giảm tiêu hao năng lượng, cắt giảm phát thải khí độc hại, cải thiện điều kiện lao động và bảo vệ môi trường.

Bên cạnh việc quan tâm, chăm lo đời sống vật chất và tinh thần cho người lao động, Công ty còn là đơn vị tích cực tham gia các hoạt động xã hội, từ thiện tại địa phương. Hằng năm, đơn vị trích một phần thu nhập để đóng góp các quỹ xã hội, tham gia hiệu quả phong trào thi đua “Chung tay xóa nhà tạm, nhà dột nát”, góp phần xây dựng và phát triển quê hương.

Hành trình gắn bó với nghề của Giám đốc Vũ Bảo Lân là minh chứng sinh động cho sự bền bỉ, sáng tạo và tinh thần trách nhiệm. Gần 70 năm tuổi đời, hơn 40 năm tuổi nghề, từ việc vận dụng hiệu quả các chủ trương của Đảng và Nhà nước vào thực tiễn đơn vị, đến những kinh nghiệm quý báu trong lao động sản xuất và những sáng tạo trong ứng dụng khoa học công nghệ vào quy trình sản xuất, ông đã để lại những dấu ấn tích cực trên bản đồ doanh nghiệp địa phương. Qua đó, khẳng định vai trò, vị thế của người doanh nhân trên quê hương cách mạng trong phát triển kinh tế gắn với bảo đảm an sinh xã hội và xây dựng vững chắc vùng phên dậu của Tổ quốc.

Hồng Chuyên

Nguồn Cao Bằng : https://baocaobang.vn/nguoi-lam-cho-dat-doi-mau-3185456.html