Nguyên nhân thúc đẩy Anh tìm cách xích lại gần EU sau một thập kỷ Brexit

3 giờ trướcBài gốc

Người dân tuần hành phản đối Brexit bên ngoài tòa nhà Quốc hội ở London, Anh, ngày 11/3/2019. Ảnh: THX/ TTXVN

Trong bối cảnh quan hệ với Mỹ dưới thời Tổng thống Donald Trump ngày càng rạn nứt và xung đột tại Trung Đông leo thang, Vương quốc Anh đang chuẩn bị công bố một dự luật mới nhằm đưa nước này xích lại gần Liên minh châu Âu (EU), đánh dấu bước chuyển đáng chú ý sau một thập kỷ kể từ cuộc trưng cầu dân ý Brexit.

Theo hãng tin AFP của Pháp, chính phủ của Thủ tướng Keir Starmer đang xúc tiến một dự luật tái thiết lập quan hệ với EU, cho phép Anh từng bước điều chỉnh các tiêu chuẩn trong nước phù hợp với quy định của thị trường chung châu Âu theo cơ chế đồng bộ. Động thái này diễn ra trong bối cảnh những bất ổn toàn cầu, đặc biệt là xung đột liên quan đến Iran, khiến nhu cầu tăng cường hợp tác khu vực trở nên cấp thiết hơn.

Theo một quan chức chính phủ Anh, dự luật sẽ được Vua Charles III công bố vào ngày 13/5 trong bài phát biểu về chương trình lập pháp của chính phủ. Đây được xem là bước đi mang tính chiến lược nhằm củng cố quan hệ kinh tế và an ninh với khối 27 quốc gia EU.

Giới phân tích cho rằng những diễn biến quốc tế gần đây, đặc biệt là sự khó lường trong chính sách của ông Trump, đang thúc đẩy London đẩy nhanh quá trình này. “Chính phủ Anh vốn đã muốn xích lại gần EU và các sự kiện tại Iran tạo thêm cơ hội để tăng tốc”, bà Evie Aspinall, Giám đốc tổ chức nghiên cứu chính sách đối ngoại Anh, nhận định.

Kể từ khi Công đảng giành chiến thắng trong cuộc tổng tuyển cử năm 2024, ông Starmer liên tục nhấn mạnh nhu cầu xây dựng mối quan hệ sâu rộng hơn với châu Âu. Trong cuộc trao đổi gần đây với lãnh đạo Hà Lan Rob Jetten, ông cho rằng quan hệ Anh - EU cần được điều chỉnh để phù hợp với những thách thức mới.

Trong khi đó, quan hệ với Washington lại có dấu hiệu xấu đi. Ông Trump không chỉ công khai chỉ trích đồng minh truyền thống mà còn đe dọa hủy bỏ thỏa thuận thương mại song phương, vốn được kỳ vọng giúp Anh giảm thiểu tác động từ các biện pháp thuế quan của Mỹ.

Dù từ chối tham gia các cuộc không kích ban đầu của Mỹ và Israel nhằm vào Iran hồi cuối tháng 2, chính phủ Anh sau đó vẫn cho phép lực lượng Mỹ sử dụng căn cứ tại Anh cho mục đích phòng thủ hạn chế. Quyết định này phản ánh nỗ lực cân bằng giữa duy trì liên minh xuyên Đại Tây Dương và tránh bị cuốn sâu vào xung đột.

Theo các chuyên gia, sự thiếu ổn định trong chính sách của Mỹ đang khiến chiến lược thương mại độc lập hậu Brexit của Anh trở nên khó khăn hơn, trong khi triển vọng hợp tác với EU lại sáng sủa hơn. “Động lực cải thiện quan hệ Anh - EU hiện rõ ràng một phần do hành vi khó đoán của ông Trump”, chuyên gia David Henig nhận định.

Chính phủ Anh dự kiến trình dự luật trong vài tháng tới, trùng với dịp kỷ niệm 10 năm cuộc trưng cầu dân ý Brexit vào tháng 6/2016. Quốc hội sẽ xem xét việc trao quyền cho chính phủ áp dụng các quy định của EU trong một số lĩnh vực, đôi khi không cần bỏ phiếu toàn diện.

Các lĩnh vực hợp tác bao gồm thỏa thuận thương mại nhằm giảm rào cản đối với xuất khẩu thực phẩm và nông sản, cũng như kế hoạch kết nối thị trường điện của Anh với hệ thống nội khối EU. Ngoài ra, hai bên đang hướng tới hoàn tất đàm phán về chương trình di chuyển thanh niên trước hội nghị thượng đỉnh chung dự kiến diễn ra tại Brussels vào cuối tháng 6 hoặc đầu tháng 7.

Dù vậy, ông Starmer vẫn giữ “lằn ranh đỏ” khi loại trừ khả năng tái gia nhập thị trường chung hoặc khôi phục tự do đi lại. Trong khi đó, đảng Dân chủ Tự do kêu gọi tiến xa hơn bằng việc đàm phán tham gia liên minh thuế quan với EU.

Ở chiều ngược lại, đảng cánh hữu Reform UK do ông Nigel Farage dẫn dắt đã chỉ trích kế hoạch này, cho rằng nó “phản bội” kết quả trưng cầu dân ý năm 2016. Tuy nhiên, các khảo sát gần đây cho thấy ngày càng nhiều người Anh bày tỏ sự hối tiếc về quyết định rời EU, yếu tố có thể tạo lợi thế chính trị cho chính phủ hiện tại.

Áp lực chi phí sinh hoạt gia tăng, mà Bộ trưởng Tài chính Rachel Reeves cho rằng có liên quan đến các quyết sách của Mỹ trong xung đột Iran, cũng đang tác động đến dư luận. Theo giới quan sát, khi quan hệ với Mỹ suy yếu, sự phản đối trong công chúng đối với việc xích lại gần EU cũng giảm đáng kể.

Những diễn biến này cho thấy Anh đang bước vào giai đoạn điều chỉnh chiến lược hậu Brexit, trong đó châu Âu một lần nữa nổi lên như đối tác trung tâm.

Bảo Hân/Báo Tin tức và Dân tộc

Nguồn Tin Tức TTXVN : https://baotintuc.vn/phan-tichnhan-dinh/nguyen-nhan-thuc-day-anh-tim-cach-xich-lai-gan-eu-sau-mot-thap-ky-brexit-20260420164713977.htm