Nguyễn Thị Bình - trăm năm nữ lưu anh kiệt

2 giờ trướcBài gốc

Với hơn 200 phiên họp công khai, 45 cuộc họp riêng cấp cao, 500 cuộc họp báo và 1.000 cuộc phỏng vấn - những con số nêu ra không chỉ cho thấy sự khốc liệt của mặt trận ngoại giao mà còn là bằng chứng sinh động về sự bền bỉ, bản lĩnh và trí tuệ của nền ngoại giao Cách mạng.

Hiệp định Paris không chỉ là một chiến thắng trong đàm phán mà còn là một minh chứng cho lòng kiên trì, bản lĩnh và sự đoàn kết của Nhân dân Việt Nam trong cuộc đấu tranh giành độc lập. Chính bản Hiệp định này đã mở đường cho việc chấm dứt chiến tranh và xây dựng lại đất nước sau bao nhiêu năm tháng chiến đấu đẫm máu. Đây là một thắng lợi ngoại giao vĩ đại và mãi mãi gắn liền với tên tuổi của bà Nguyễn Thị Bình.

Nguyễn Thị Bình tên khai sinh là Nguyễn Thị Châu Sa, sinh ngày 26/5/1927, quê quán tại xã Điệu Quang, huyện Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam. Bà là cháu ngoại của cụ Phan Châu Trinh, một nhà yêu nước, nhân vật lịch sử nổi tiếng trong lịch sử Việt Nam.

Tại kho lưu trữ Aix-en-Provence còn ghi lại một sự kiện rất hay và đi vào lịch sử Việt Nam là bức thư của Thượng nghị sĩ Quốc hội Pháp (trước đó là Bộ trưởng Thuộc địa ông Marius Moutet người đã ký với Chủ tịch Hồ Chí Minh tạm ước ngày 14/9/1946). Người nhận bức thư của ông Marius Moutet là ông M.Letournean - Quốc vụ khanh của Chính phủ Pháp phụ trách Đông Dương vào ngày 15/5/1952.

Bức thư có nội dung như sau: “Người ta thông tin cho tôi về một phụ nữ trẻ 23 tuổi tên là Sa hay San, bị giam tại khám Chí Hòa (Sài Gòn), sắp bị đưa xét xử và có thể bị kết án tử hình. Người phụ nữ là cháu của một người mà tôi quen trước đây, tên là Phan Châu Trinh. Ông Phan được phía Việt Nam cũng như Việt Minh xem như là một chí sĩ yêu nước, một Anh hùng dân tộc.

Tôi không biết người phụ nữ này phạm tội gì, nhưng xin phép lưu ý ngài về mặt đạo lý cũng như chính trị, việc này có thể đưa đến những hậu quả nghiêm trọng. Do là tòa án Việt Nam, thẩm phán Việt Nam xét xử, người ta cũng nói theo chỉ đạo của nước Pháp. Tôi rất mong Ngài hết sức quan tâm. (Ký tên: Marius Mautet)” .

Cụ Phan Châu Trinh là một trong những người khởi xướng phong trào Duy Tân và được xem là một cuộc vận động cải cách xã hội tiến bộ đầu thế kỷ XX. Cụ bị bắt năm 1908 và tội phản nghịch và gây rối loạn sau đó bị Triều đình nhà Nguyễn kết án tử hình. Sự kiện này dẫn đến chiến dịch giải cứu Cụ Phan là ký giả Babut và Liên minh Nhân quyền Pháp tại Hà Nội. Cũng chính ông Marius Moutet một thành viên tích cực của Liên minh Nhân quyền Pháp đã vẫn động thành công để Cụ Phan Châu Trinh thoát án tử hình.

Tổng Bí thư Tô Lâm trao danh hiệu Anh hùng Lao động cho nguyên Phó Chủ tịch nước Nguyễn Thị Bình

Như vậy, chính ông Marius Moutet là người đã vận động để cả bà Nguyễn Thị Bình và ông ngoại của bà là cụ Phan Châu Trinh thoát án tử một cách ngoạn mục. Lòng yêu nước mãnh liệt, ý chí quật cường của cụ Phan đã lay động những người Pháp tiến bộ. Nhờ đó mà đã giải thoát án tử hình cho cả bản thân cụ Phan và cháu ngoại của cụ là bà Nguyễn Thị Bình. Phải chăng cụ Phan đã gieo “mầm phúc” để cứu cả con cháu?

Vào cuối năm 1968, trong bối cảnh chiến tranh Việt Nam đang diễn ra vô cùng khốc liệt, bà Nguyễn Thị Bình được cử làm Trưởng đoàn của Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam tham gia vào các cuộc đàm phán Hiệp định Paris. Ngày 04/11/1968, khi vừa đặt chân đến Paris, bà đã gây ấn tượng mạnh mẽ khi phát biểu về giải pháp năm điểm của Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam. Trong bài phát biểu, bà nhấn mạnh rằng:

“Một là, mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam phấn đấu thực hiện độc lập, dân chủ, hòa bình và thống nhất đất nước. Hai là, Mỹ phải chấm dứt chiến tranh và rút quân khỏi Việt Nam. Ba là, công việc nội bộ của miền Nam Việt Nam phải do Nhân dân miền Nam tự giải quyết. Bốn là, việc thống nhất Việt Nam là quyền của Nhân dân Việt Nam. Năm là, Việt Nam thực hiện chính sách ngoại giao hòa bình và trung lập”. Bài phát biểu mạnh mẽ và thẳng thắn của bà đã gây tiếng vang lớn trong cộng đồng quốc tế. Ngay lập tức, bà Nguyễn Thị Bình được dư luận quốc tế gọi là “Madam Bình” và bà trở thành một biểu tượng mới trong phong trào chống chiến tranh và đấu tranh cho hòa bình. Những câu trả lời sắc bén của bà đối với các phóng viên quốc tế cũng tạo nên những dấu ấn không thể quên. Một trong những câu hỏi nổi tiếng là khi một nhà báo phương Tây hỏi bà có phải là đảng viên Đảng Cộng sản hay không, bà đã trả lời một cách khéo léo và thông minh: “Tôi thuộc Đảng yêu nước”.

Câu trả lời này không chỉ khiến nhà báo kia im lặng mà còn cho thấy sự mưu trí và bản lĩnh của bà trong những cuộc đàm phán căng thẳng. Tuy nhiên, với sự kiên trì, thông minh và tinh thần bất khuất, bà đã cùng các đồng đội của mình mang lại một chiến thắng ngoại giao vĩ đại cho dân tộc Việt Nam. Trong suốt quá trình đàm phán, bà đã phải đối diện với hàng loạt câu hỏi khó từ giới truyền thông và các nhà ngoại giao phương Tây.

Một lần, một nhà báo hỏi bà về sự hiện diện của quân đội miền Bắc tại miền Nam, bà đã trả lời: “Dân tộc Việt Nam là một, người Việt Nam ở Bắc cũng như ở Nam đều có nghĩa vụ chiến đấu chống xâm lược”.

Bộ trưởng Ngoại giao Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam Nguyễn Thị Bình ký Hiệp định Paris về chấm dứt chiến tranh, lập lại hòa bình ở Việt Nam

Trước khi trở thành Phó Chủ tịch nước, bà đã có một sự nghiệp ngoại giao vô cùng ấn tượng, góp phần quan trọng trong việc đấu tranh bảo vệ độc lập dân tộc và tạo dựng nền hòa bình cho đất nước.

Bà Nguyễn Thị Bình còn là một tấm gương sáng về tinh thần yêu nước, ý chí kiên cường và khả năng ngoại giao xuất sắc. Sự nghiệp của bà đã để lại những bài học quý báu cho các thế hệ sau, đặc biệt là trong bối cảnh đất nước đang chuyển mình mạnh mẽ trong thời kỳ hội nhập và phát triển. Bà cũng là một biểu tượng mạnh mẽ của phụ nữ Việt Nam trong đấu tranh ngoại giao và chiến tranh. Những hoạt động của bà đã góp phần nâng cao hình ảnh của phụ nữ Việt Nam trên trường quốc tế, khẳng định rằng phụ nữ cũng có thể đóng vai trò quan trọng trong những công việc đòi hỏi trí tuệ, nghị lực và sự kiên cường.

Những dấu ấn của bà Nguyễn Thị Bình không chỉ là niềm tự hào của dân tộc mà còn là nguồn cảm hứng mạnh mẽ cho các thế hệ phụ nữ Việt Nam trong mọi thời đại. Bà là hình mẫu lý tưởng về phẩm chất đạo đức, sự kiên định với lý tưởng Cách mạng và tinh thần vững vàng, vượt qua mọi thử thách trong suốt sự nghiệp đấu tranh và ngoại giao.

Tại lễ kỷ niệm 80 năm ngày thành lập ngành Ngoại giao diễn ra sáng 25/8/2025, Tổng Bí thư Tô Lâm đã chúc sức khỏe nguyên Phó Chủ tịch nước Nguyễn Thị Bình và thực hiện nghi thức trao tặng bà danh hiệu Anh hùng Lao động. Trước đó, bà Nguyễn Thị Bình đã được trao tặng Huân chương Hồ Chí Minh, Huân chương Chiến công hạng Nhất, Huân chương Kháng chiến chống Mỹ hạng Nhất và nhiều phần thưởng cao quý khác.

Tết Bính Ngọ 2026 này, bà Nguyễn Thị Bình tròn 99 tuổi nhưng tính theo tuổi Âm lịch thì cũng sẽ 100 tuổi. Một người phụ nữ vĩ đại sống tròn một thế kỷ, sống xuyên qua lịch sử hiện đại của nước Việt Nam ta. Hơn thế bà là người ghi đậm dấu ấn của mình với hành trình hòa bình, viết nên câu chuyện hòa bình như chính tên của bà - Nguyễn Thị Bình.

Nhà nghiên cứu PHAN BIỂN ĐÔNG

Nguồn CA TP.HCM : http://congan.com.vn/tin-chinh/nguyen-thi-binh-tram-nam-nu-luu-anh-kiet_189114.html