Theo đó, một khoản phụ thu thường niên sẽ được áp lên các căn nhà thứ hai có giá trên 5 triệu USD, trong trường hợp chủ sở hữu có nơi cư trú chính nằm ngoài TP.
Đề xuất được xem là lời hứa của ông Mamdani trong việc bảo vệ tầng lớp lao động, bù đắp thâm hụt ngân sách và giảm thiếu hụt nhà ở.
Tuy nhiên, nó ngay lập tức châm ngòi cho một cuộc tranh luận về ranh giới của sự công bằng và nỗi lo ngại về một cuộc "tháo chạy" của các thế lực kinh tế khỏi New York.
Ảnh minh họa.
Trong tiếng Pháp, "pied-à-terre" có nghĩa là "bàn chân trên mặt đất" - cụm từ ám chỉ những căn nhà thứ hai, thứ ba nằm ở trung tâm TP lớn mà chủ nhân không thực sự sinh sống, chỉ ghé qua vài lần trong năm.
Tại New York, loại hình này vô cùng phổ biến, nhất là trên cung đường Billionaire's Row (Dãy nhà tỉ phú) ở Manhattan - nơi tập trung những tòa tháp chọc trời, có dân cư sang trọng, nhưng thưa thớt đèn giữa lòng TP.
Theo thông tin từ Văn phòng Thị trưởng New York, đề xuất mới của ông Mamdani nhắm vào những cư dân siêu giàu và giới tinh hoa toàn cầu - những người đang sử dụng bất động sản tại đây như một phương tiện cất giữ tài sản thay vì cư trú.
Dự kiến chính sách sẽ mang lại ít nhất 500 triệu USD/năm - tương đương 9% mức thâm hụt ngân sách hiện tại.
Thuế này sẽ áp dụng lên khoảng 13.000 bất động sản thuộc hàng đắt đỏ nhất nước Mỹ - từ căn penthouse trị giá 238 triệu USD của tỉ phú Ken Griffin, đến căn hộ 20,5 triệu USD mua bằng tiền mặt của nhà buôn ô tô người Nga Alexander Varshavsky.
Bên cạnh doanh thu trực tiếp, chính sách còn hứa hẹn mang lại lợi ích gián tiếp: nếu các chủ nhân chọn bán lại bất động sản để né thuế, TP sẽ thu thêm thuế chuyển nhượng. Mức thuế kết hợp có thể lên tới gần 6% giá trị giao dịch đối với bất động sản trên 25 triệu USD.
Đồng thời những căn hộ này có thể được mua lại hoặc cho thuê bởi cư dân thường trú, góp phần giảm bớt tình trạng khan hiếm nhà ở.
Thực tế, đây không phải lần đầu phương án này xuất hiện. Trước đó các công đoàn lao động New York đã vận động cho chính sách tương tự từ năm 2014. Đến năm 2019, một đề xuất đã tiến rất gần đến đích, nhưng bị chặn lại một phần do sức ép vận động hành lang từ ngành bất động sản.
Một khảo sát mới ghi nhận 93% người dân TP đồng thuận với đề xuất, trong bối cảnh tỉ lệ căn hộ trống cho thuê tại TP đã rơi xuống mức thấp lịch sử là 1,4%.
Với những căn hộ có giá dưới 1.650 USD/tháng, tỉ lệ này thậm chí còn chưa đến 1%, khiến việc tìm nhà giá rẻ tại New York hiện nay không khác gì "mò kim đáy bể".
Phát biểu với Đài CBS News, một phát ngôn viên Hội đồng lập pháp New York cho biết các chuyên gia luật đã ủng hộ đánh thuế nhà ở thứ hai từ lâu. Họ cho rằng chúng sẽ giúp cải thiện khả năng chi trả nhà ở bằng cách khuyến khích chủ sở hữu nhà thứ hai cho thuê dài hạn thay vì để trống.
Tuy nhiên, theo tờ Washington Post, nhiều nhà phân tích cảnh báo việc áp thuế có thể phản tác dụng khi khiến giới siêu giàu rời bỏ TP.
Ông Bruce Blakeman, ứng cử viên của Đảng Cộng hòa cho chức thống đốc bang New York, đã kịch liệt phản đối ý tưởng này. Ông cho rằng đề xuất "đang tìm cách tăng thuế bất động sản và lấy đi một nửa ngôi nhà thông qua loại thuế mới".
Đồng quan điểm, ông Steven Fulop, Giám đốc điều hành Tổ chức Partnership for New York City, nhận định chính sách có thể gây ra hiệu ứng tiêu cực đối với kinh tế đầu tư, đẩy các công ty của giới siêu giàu ra khỏi TP, đặc biệt nếu các lãnh đạo của họ đặt trụ sở ở nơi khác.
Tại hội nghị Milken ở Beverly Hills, tỉ phú Ken Griffin đã chỉ trích gay gắt đề xuất này và cho biết Quỹ phòng hộ Citadel của ông - đơn vị đã chuyển về Miami 4 năm trước - sẽ tiếp tục "đầu tư lớn hơn" tại Miami thay vì quay lại New York.
Tỉ phú cũng nêu khả năng sẽ không tiếp tục dự án xây dựng trị giá 6 tỉ USD trên đại lộ Park nổi tiếng ở Manhattan.
Bên cạnh đó, một số doanh nhân thừa nhận mức thuế với họ chỉ là con số nhỏ, nhưng phản bác cách đánh thuế này thiếu công bằng. Một doanh nhân sở hữu căn hộ bên bờ sông Hudson ở West Village khẳng định ông đã phải tự lực vươn lên để có được tài sản như hiện tại.
Trong khi đó, tỉ phú Steve Roth đánh giá cụm từ "đánh thuế người giàu" không khác gì những lời lẽ mang tính phân biệt, đồng thời cho rằng nhóm 1% giàu nhất nên được "khen ngợi và cảm ơn" vì những đóng góp của họ.
Dù giới nhà giàu New York thường xuyên đe dọa sẽ "di cư" để phản đối việc áp thuế, các số liệu thực tế hầu như không phản ánh điều đó. Phần lớn các đại gia vẫn chưa có hành động cụ thể và đang trong trạng thái "cảnh giác cực độ", theo ông Scott Bok - cựu Giám đốc điều hành Ngân hàng Greenhill & Co.
Trong lúc chờ chính sách được thông qua, họ chọn cách liên hệ với các cố vấn tài chính để tìm phương án hạn chế tác động của sắc thuế mới.
Ngoài ra, theo Đài CNBC, ở cấp độ cá nhân, một số chủ sở hữu cũng đang xem xét chuyển đổi mục đích sử dụng bất động sản sang cho thuê dài hạn để thoát khỏi diện chịu thuế, hoặc tranh thủ bán ra trước khi luật có hiệu lực.
PV/ Theo Financial Times