Những nước nào đủ sức phát triển máy bay tiêm kích thế hệ thứ 6?

2 giờ trướcBài gốc

Cuộc đua chế tạo máy bay tiêm kích thế hệ thứ 6 đang diễn ra sôi động. Mặc dù máy bay thế hệ thứ 5 vẫn còn tương đối mới và là thứ khó tiếp cận được đối với hầu hết các quốc gia công nghiệp, các quốc gia hàng đầu thế giới vẫn đang đẩy mạnh phát triển thế hệ máy bay chiến đấu kế tiếp - động thái này phản ánh mối lo ngại rằng lợi thế của máy bay thế hệ thứ 5 đang dần bị xói mòn.

Oanh tạc cơ chiến lược B-21 Raider của Mỹ, dự kiến được đưa vào biên chế hoạt động từ năm 2026-2027. Ảnh: Reuters.

Mặc dù các chi tiết kỹ thuật cụ thể của nền tảng thế hệ thứ 6 vẫn chưa được xác định, điều rõ ràng là chỉ một số ít quốc gia mới có cơ hội thực tế để phát triển loại máy bay như vậy. Ai đạt được bước tiến đó trước tiên có thể sẽ nắm được lợi thế chiến lược.

Chính xác máy bay thế hệ thứ 6 là gì?

Hiện chưa có định nghĩa chính thức nào cho máy bay tiêm kích thế hệ thứ 6, nhưng người ta thường cho rằng nó bao gồm các máy bay được đưa vào sử dụng từ cuối thập niên 2020 đến thập niên 2040. Hiện chưa có máy bay thế hệ thứ 6 cụ thể nào tồn tại. Những máy bay thế hệ 6 đầu tiên có thể đi vào hoạt động như thế, có khả năng là oanh tạc cơ tàng hình B-21 Raider, hiện đã có một số nguyên mẫu đang hoạt động và dự kiến sẽ được đưa vào sử dụng vào năm 2027.

Những đặc điểm chung của máy bay thế hệ thứ sáu bao gồm: Phối hợp giữa chế độ có người lái và không người lái, sử dụng UAV “chiến đấu cơ cộng tác” (CCA) như một yếu tố nhân rộng sức mạnh; Kết nối tiên tiến và sự kết hợp cảm biến, đã được thấy trên các máy bay thế hệ thứ 5 như F-35 Lightning II; Phát điện và động cơ thích ứng, cho phép máy bay chuyển đổi giữa tốc độ cao và tiết kiệm nhiên liệu; Các tính năng tàng hình (băng thông rộng) tiên tiến.

Trọng tâm phát triển sẽ chuyển từ hiệu suất thuần túy sang ưu thế thông tin. Vai trò của phi công sẽ chuyển từ trực tiếp không chiến sang người chỉ huy nhiệm vụ, người mà sự sống còn sẽ phụ thuộc vào nhận thức tình hình được nâng cao và sự tích hợp mạng lưới rộng hơn.

Các nhân vật chính trong cuộc đua

Các quốc gia sau tham gia vào cuộc đua chế tạo máy bay chiến đấu thế hệ thứ sáu:

Mỹ: Như thường lệ, Mỹ là nước dẫn đầu. Chương trình NGAD là dự án thế hệ thứ sáu tiên tiến nhất, khả thi nhất, phản ánh những thế mạnh độc đáo của Mỹ trong kỹ thuật hệ thống, chiều sâu công nghiệp và kinh nghiệm vận hành. Máy bay trình diễn NGAD được cho là đã bay thử mặc dù chưa có đoạn phim nào về chuyến bay thử nghiệm này được công bố.

Các nguyên tắc phát triển tập trung vào cuộc đối đầu với Trung Quốc ở khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương, có nghĩa là nền tảng này có khả năng sẽ dựa vào công nghệ tàng hình băng thông rộng, tầm bay xa và sự phối hợp giữa có người lái và không người lái UAV hỗ trợ tác chiến. Tuy nhiên, chương trình này cũng có rủi ro; gần đây nó đã bị tạm dừng do lo ngại về chi phí tăng vọt trên mỗi đơn vị, được cho là đang leo thang lên đến hàng trăm triệu USD. Nếu chương trình không thể kiểm soát được chi phí, quy mô đội tàu bay có thể bị ảnh hưởng, giống như đã từng xảy ra với đội máy bay F-22 và B-2 cách đây một thế hệ.

Trung Quốc: Trong lĩnh vực này, Trung Quốc là đối thủ số 1 của Mỹ. Trung Quốc đã đầu tư mạnh vào nghiên cứu và phát triển hàng không vũ trụ, công nghệ tự hành và cảm biến. Trung Quốc đã triển khai thành công tiêm kích cơ thế hệ thứ 5, J-20 Thành Đô (Mighty Dragon), và trở thành một trong số ít quốc gia có máy bay chiến đấu thế hệ thứ 5 thực sự hoạt động. Nỗ lực phát triển máy bay chiến đấu thế hệ thứ 6 của Bắc Kinh có thể sẽ bao gồm các máy bay chiến đấu được kết nối mạng và các máy bay yểm trợ trung thành, có khả năng được xây dựng với trọng tâm là bổ sung cho mạng lưới A2/AD (chống tiếp cận/chống xâm nhập). Điểm mạnh của Trung Quốc bao gồm quy mô và tốc độ sản xuất. Tuy nhiên, điểm yếu của nước này nằm ở độ tin cậy của động cơ và kinh nghiệm chiến đấu hạn chế.

Châu Âu: Châu lục này cũng là một đối thủ đáng gờm - nhưng có phần tụt hậu so với Mỹ và Trung Quốc trong việc phát triển máy bay tiêm kích thế hệ thứ 6. Một vấn đề là các quốc gia châu Âu có 2 chương trình máy bay chiến đấu thế hệ thứ 6 cạnh tranh nhau: FCAS (Pháp, Đức, Tây Ban Nha) và Tempest (Anh, Italy, Nhật Bản). Việc thiếu sự thống nhất tạo ra sự trùng lặp công việc và làm tăng chi phí, làm chậm trễ và có thể dẫn đến thất bại của các chương trình. Đây là những công ty hàng không vũ trụ mạnh mẽ đang làm việc trên cả hai chương trình FCAS và Tempest. Nhưng sự phân mảnh chính trị và sự bất ổn về nguồn tài trợ có thể cản trở việc triển khai. Khó kỳ vọng châu Âu sẽ sản xuất được máy bay chiến đấu thế hệ thứ sáu, ít nhất là trước khi người Mỹ và người Trung Quốc làm được.

Nga: Chương trình máy bay tiêm kích của Nga mang tham vọng hàng đầu thế giới. Tuy nhiên, dường như họ gặp nhiều trở ngại. Máy bay Su-57 Felon thế hệ thứ 5 được cho là không đáp ứng kỳ vọng, chỉ có một số ít máy bay như thế được bàn giao; người ta ước tính chỉ có khoảng 30 chiếc Su-57, so với hơn 1.000 chiếc F-35. Nga cũng ngần ngại thử nghiệm Su-57 trong điều kiện thực tế do số lượng máy bay này có hạn. Điện Kremlin đã giữ máy bay chiến đấu thế hệ thứ 5 này tránh xa chiến trường Ukraine, bảo toàn số lượng nhưng lại không cho các khách hàng tiềm năng cơ hội biết liệu máy bay có thực sự hoạt động như quảng cáo hay không.

Vì vậy, Nga hầu như chưa từng đưa vào vận hành máy bay chiến đấu thế hệ thứ 5 trong môi trường thực tế - điều này có thể phản ánh những hạn chế của nền tảng công nghiệp Nga cũng như tác động tiêu cực từ những hạn chế do các lệnh trừng phạt quốc tế. Vì lý do này, mặc dù đã bày tỏ sự quan tâm đến máy bay chiến đấu thế hệ thứ 6, Nga rất khó có khả năng sản xuất loại máy bay này với số lượng lớn trong tương lai gần.

Tóm lại, cuộc đua máy bay tiêm kích thế hệ thứ 6 là có thật và đang diễn ra - nhưng cực kỳ hẹp, chỉ giữa một số ít các cường quốc. Những quốc gia mạnh và giàu nhất nắm thế thượng phong trong thiết kế, chế tạo và duy trì một hệ thống hàng không vũ trụ tiên tiến như vậy.

Trí Nhân/VOV.VN

Nguồn VOV : https://vov.vn/quan-su-quoc-phong/vu-khi/nhung-nuoc-nao-du-suc-phat-trien-may-bay-tiem-kich-the-he-thu-6-post1261433.vov