“Mỗi động tác tưởng chừng đơn giản đều đòi hỏi hàng trăm lần luyện tập”, chuyên viên huấn luyện Yan Jie (26 tuổi) làm việc tại Trung tâm Thu thập dữ liệu robot Lingcifang chia sẻ. Anh gia nhập trung tâm từ tháng 10 năm ngoái, huấn luyện nhiều loại robot khác nhau. “Học trò” của anh đang học lấy gối trên sofa.
Lingcifang tọa lạc ở thành phố Hợp Phì. Hàng chục thanh niên như Yan đều có “học trò” riêng, họ huấn luyện robot thực hiện từng động tác cơ bản một như sắp xếp đồ vật, lau bàn làm việc, phân loại linh kiện. Mục tiêu là giúp những cỗ máy hiện đại hiểu chỉ dẫn và làm tốt.
Robot hình người cần được liên tục tinh chỉnh - Ảnh: CNS
Tại một trung tâm khác trên địa bàn, Zhu Yangguang (22 tuổi) cùng đồng nghiệp đang tập trung huấn luyện robot cho loạt tình huống trong siêu thị. Trung tâm diện tích 700 m2 này vừa đi vào hoạt động từ đầu tháng 1 năm nay, là bản sao 1:1 của môi trường thực tế như siêu thị hay nhà ở.
Zhu cho biết: “Môi trường siêu thị phức tạp hơn nhà máy nhiều. Ví dụ khi hướng dẫn robot lấy túi đóng gói trên kệ, mỗi lần kích thước, trọng lượng và góc đặt của túi đều thay đổi. Robot không chỉ thực hiện động tác cứng nhắc mà còn phải có khả năng khái quát hóa để ứng phó thay đổi”.
“Phát triển loạt khả năng như vậy không có đường tắt. Tất cả phụ thuộc vào tích lũy lượng lớn dữ liệu lặp đi lặp lại để robot học hỏi dần dần”, theo Zhu.
Chuyên viên Wu Dongbo (25 tuổi) làm việc tại Quảng Tây cũng đang huấn luyện robot công nghiệp hành xử như người thật. Hiện tại công việc chủ yếu của anh là thu thập và dán nhãn dữ liệu. Bên cạnh viết mã và hiệu chỉnh thông số, anh còn tường tận hướng dẫn từng bước để “học trò” tương tác một cách tự nhiên.
Trong mắt Wu, nhận thức hành vi của robot chỉ như một đứa bé. Vì vậy từng bộ chuyển động ban đầu từ chuyên viên huấn luyện phải duy trì sự đồng bộ tương đối. Lúc mới huấn luyện anh gặp rất nhiều khó khăn, chẳng hạn nếu robot không hiệu chỉnh trong quá trình gỡ lỗi thì phải làm lại từ đầu. Robot công nghiệp cần lặp đi lặp lại một động tác đơn giản ít nhất 300 lần mới thành thạo.
Robot công nghiệp cần lặp đi lặp lại một động tác đơn giản ít nhất 300 lần mới thành thạo - Ảnh: China Minutes
Công việc của chuyên viên huấn luyện
Robot hình người hiện nay sở hữu hệ thống thị giác máy tính, nhiều loại cảm biến cùng nền tảng AI xử lý thông tin thời gian thực. Nhưng để trở nên giống con người, chúng cần lượng lớn dữ liệu đồng thời hiệu chỉnh liên tục.
Thách thức lớn nhất nằm ở khả năng phối hợp giữa thuật toán với phần cứng. Robot phải giữ thăng bằng khi di chuyển, điều chỉnh lực tay khi cầm nắm cũng như phản ứng linh hoạt trước tình huống bất ngờ
Bên cạnh lập trình, chuyên viên huấn luyện còn hướng dẫn trực tiếp và mô phỏng. Một robot thường được ghép cặp với 2 chuyên viên: 1 người thực hiện thao tác mẫu như gấp quần áo hay cầm nắm vật dụng để robot bắt chước, người còn lại quan sát và thu thập dữ liệu.
Tính kiên trì rất quan trọng. Một thao tác cơ bản cũng cần chuyên viên thực hiện lặp đi lặp lại hàng trăm thậm chí hàng nghìn lần nhằm đảm bảo đạt độ chính xác hơn 95%.
Khi nhu cầu huấn luyện ngày càng cao, chuyên viên được trang bị thêm trợ thủ đắc lực là hệ thống mô phỏng ảo giúp rút ngắn chu kỳ từ vài tháng xuống vài tuần.
Chính nhờ đội ngũ chuyên viên huấn luyện mà không ít mẫu robot hình người Trung Quốc như Unitree G1, Walker S1, T800 gây ấn tượng với khả năng múa võ, nhào lộn, làm việc nhà như người – đưa tham vọng sử dụng rộng rãi robot hình người trong đời sống thực tế tiến thêm một bước nữa.
Tham vọng đưa robot vào đời sống
Để hiện thực hóa tham vọng, Trung Quốc thiết lập vô số trung tâm huấn luyện lớn nhỏ trên khắp cả nước. Lớn nhất là trung tâm Thạch Cảnh Sơn rộng hơn 10.000 m2 tại Bắc Kinh cung cấp 16 kịch bản huấn luyện robot hình người (chẳng hạn mô phỏng dây chuyền lắp ráp ô tô, nhà thông minh, viện dưỡng lão).
Loạt trung tâm như vậy góp phần tạo ra bộ dữ liệu thống nhất chất lượng cao có thể chia sẻ cho mọi đơn vị phát triển robot, giảm bớt tình trạng tự xây dựng dữ liệu manh mún chất lượng kém. Doanh nghiệp vừa và nhỏ nhờ vậy mà giảm đáng kể chi phí.
Với chuyên viên như Zhu, niềm vui công việc nằm ở việc liên tục phát hiện và giải quyết vấn đề. Mục tiêu của họ là tạo ra robot thay thế con người thực hiện công việc nặng nhọc hoặc nguy hiểm.
Cẩm Bình