Theo các nguồn tin từ quan chức Mỹ, trong khi Pakistan đang đóng vai trò là cầu nối ngoại giao giữa Tehran và Washington, quốc gia này đã âm thầm cho phép các máy bay quân sự của Iran đậu tại các sân bay của mình, nhằm bảo vệ chúng khỏi các cuộc không kích của Mỹ.
Iran cũng đã gửi các máy bay dân sự sang quốc gia láng giềng Afghanistan. Trao đổi với đài CBS News hôm 11-5, 2 quan chức Mỹ cho biết hiện vẫn chưa rõ liệu có máy bay quân sự nào trong số đó hay không.
Những động thái trên cho thấy nỗ lực rõ rệt của Tehran nhằm bảo toàn các tài sản quân sự và hàng không còn lại khỏi ảnh hưởng của cuộc xung đột.
Theo các nguồn tin từ quan chức Mỹ, Pakistan đã âm thầm cho máy bay quân sự Iran trú ẩn tại các căn cứ không quân của mình nhằm tránh hỏa lực từ Mỹ. Ảnh: EPA
Một số quan chức Mỹ tiết lộ chỉ vài ngày sau khi Tổng thống Donald Trump tuyên bố lệnh ngừng bắn với Iran vào đầu tháng 4, Tehran đã gửi nhiều máy bay tới Căn cứ Không quân Nur Khan của Pakistan. Đây vốn là một cơ sở quân sự chiến lược quan trọng nằm ngay bên ngoài TP Rawalpindi.
Trong số các khí tài quân sự này có một chiếc RC-130 của Không quân Iran. Đây là một biến thể trinh sát và thu thập tình báo của dòng máy bay vận tải chiến thuật Lockheed C-130 Hercules.
Một quan chức cấp cao của Pakistan đã bác bỏ các tuyên bố liên quan Căn cứ Nur Khan, nói với CBS News rằng: "Nur Khan nằm ngay trung tâm thành phố, một đội máy bay lớn đậu ở đó không thể giấu được mắt công chúng".
Theo một sĩ quan hàng không dân dụng Afghanistan, một chiếc máy bay dân dụng của hãng Mahan Air (Iran) đã hạ cánh xuống TP Kabul ngay trước khi xung đột bắt đầu. Sau khi không phận Iran bị đóng cửa, chiếc máy bay này vẫn đậu tại sân bay Kabul.
Sau đó, vào tháng 3, khi căng thẳng leo thang liên quan đến cáo buộc chính quyền Taliban chứa chấp nhóm phiến quân Tehrik-e-Taliban Pakistan, phía Pakistan đã tiến hành các cuộc không kích vào Kabul.
Trước tình hình đó, giới chức hàng không Taliban quyết định chuyển chiếc máy bay này đến sân bay Herat gần biên giới Iran để đảm bảo an toàn, tránh các đợt oanh tạc từ tiêm kích Pakistan.
Cũng theo sĩ quan hàng không dân dụng Afghanistan, đây là chiếc máy bay Iran duy nhất còn lại ở Afghanistan.
Tuy nhiên, người phát ngôn chính quyền Taliban tại Afghanistan, ông Zabihullah Mujahid, đã phủ nhận sự hiện diện của bất kỳ máy bay Iran nào. "Không, điều đó không đúng và Iran không cần phải làm thế" – ông khẳng định.
Theo CBS News, việc phụ thuộc của Pakistan vào sự hỗ trợ quân sự từ Trung Quốc đã tăng mạnh trong thập kỷ qua. Nghiên cứu của Viện Nghiên cứu Hòa bình Quốc tế Stockholm (SIPRI) cho thấy Trung Quốc cung cấp khoảng 80% vũ khí chính cho Pakistan trong giai đoạn 2020-2024.
Islamabad đã nỗ lực chèo lái giữa các bên trong cuộc khủng hoảng: vừa thể hiện với Washington mình là trung gian ổn định, vừa tránh các bước đi có thể gây mất lòng Tehran hoặc Bắc Kinh - bên hậu thuẫn mạnh mẽ của Iran.
Trung Quốc cũng đã công khai ca ngợi vai trò của Pakistan trong việc thúc đẩy liên lạc gián tiếp giữa Tehran và Washington.
Huệ Bình