Luật vừa được thông qua có 4 chương, 31 điều với hiệu lực thi hành từ ngày 1/9/2026.
Trước khi các đại biểu bấm nút thông qua, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng cho biết, Chính phủ đã nghiêm túc tiếp thu, chỉnh lý dự thảo Luật theo hướng bảo đảm tốt hơn quyền tiếp cận thông tin của công dân, nhất là trong môi trường số.
Quang cảnh nghị trường. Ảnh: Media Quốc hội.
Về phạm vi và trách nhiệm cung cấp thông tin, theo ông Tùng, đối với UBND cấp xã, dự thảo Luật quy định trách nhiệm cung cấp thông tin do mình tạo ra, không bao gồm thông tin do tiếp nhận từ cơ quan khác (trừ một số trường hợp luật định), nhằm bảo đảm tính hợp lý, khả thi trong bối cảnh sắp xếp, mở rộng chức năng, nhiệm vụ của cấp xã.
Dự thảo Luật đồng thời tăng cường phân cấp, phân quyền khi giao UBND cấp tỉnh, cấp xã chủ động xác định đầu mối cung cấp thông tin, tạo sự linh hoạt trong tổ chức thực hiện.
Về tiếp cận một phần hồ sơ, tài liệu, dự thảo Luật đã bổ sung quy định cơ quan, đơn vị phải rà soát, phân loại thông tin trước khi cung cấp; bảo đảm tách bạch rõ phần thông tin được tiếp cận và không được tiếp cận. Các nội dung mang tính kỹ thuật sẽ được hướng dẫn cụ thể trong tài liệu nghiệp vụ nhằm bảo đảm thống nhất trong triển khai.
Kết quả biểu quyết dự thảo Luật Tiếp cận thông tin (sửa đổi).
Về thông tin phải được công khai, dự thảo Luật được chỉnh lý theo hướng mở rộng phạm vi thông tin phải công khai, thông qua việc liệt kê và bổ sung các nhóm thông tin quan trọng, gắn trực tiếp với đời sống dân sinh, hoạt động sản xuất, kinh doanh của người dân và doanh nghiệp.
Đối với các thông tin không được liệt kê nhưng pháp luật chuyên ngành có quy định phải công khai, dự thảo Luật xác định tiếp tục thực hiện theo quy định của pháp luật chuyên ngành. Cách tiếp cận này vừa bảo đảm tính đầy đủ, vừa tránh trùng lặp, đồng thời duy trì tính linh hoạt của hệ thống pháp luật.
Về miễn, giảm chi phí tiếp cận thông tin, tiếp thu ý kiến đại biểu Quốc hội, dự thảo Luật quy định theo hướng giao Bộ trưởng Bộ Tài chính quy định cụ thể mức chi phí thực tế cho việc in, sao, chụp, gửi thông tin.
Các trường hợp được miễn, giảm chi phí sẽ được quy định chi tiết tại văn bản dưới luật. "Quy định này nhằm bảo đảm tính minh bạch, thống nhất trong áp dụng; đồng thời tạo cơ sở linh hoạt để điều chỉnh phù hợp với điều kiện kinh tế - xã hội trong từng thời kỳ, bảo đảm quyền tiếp cận thông tin của công dân không bị hạn chế bởi yếu tố chi phí", ông nói.
Điều 17 của Luật Tiếp cận thông tin (sửa đổi) quy định các thông tin sau đây phải được công khai:
- Thông tin về quy hoạch cấp quốc gia, quy hoạch vùng, quy hoạch tỉnh, quy hoạch chi tiết ngành, quy hoạch đô thị và nông thôn, quy hoạch đơn vị hành chính - kinh tế đặc biệt;
- Thông tin về kế hoạch sử dụng đất; giá đất; thu hồi đất; phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư liên quan đến dự án, công trình trên địa bàn; kết quả điều tra, đánh giá giá đất đai; quyết định cưỡng chế thực hiện quyết định kiểm đếm bắt buộc; mốc giới sử dụng đất trong hành lang bảo vệ an toàn;
- Danh mục dự án đầu tư xây dựng nhà ở trên địa bàn cho phép tổ chức, cá nhân nước ngoài được sở hữu nhà ở; chương trình, kế hoạch phát triển nhà; danh mục dự án đầu tư xây dựng nhà ở đang triển khai thực hiện trên địa bàn tỉnh; kết luận kiểm định, đánh giá chất lượng nhà chung cư; kế hoạch cải tạo, xây dựng lại nhà chung cư; thu hồi, cưỡng chế bàn giao nhà ở công vụ; quyết định di dời nhà chung cư; cưỡng chế thu hồi nhà ở xã hội...
Trang Trần