Trong bối cảnh vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, quản lý đất đai - lĩnh vực nhạy cảm, phức tạp, đòi hỏi cách tiếp cận mới, dựa trên dữ liệu và công nghệ thay vì phương thức thủ công truyền thống.
Theo thông tin từ cơ quan chức năng, toàn tỉnh đã hoàn thành đo đạc bản đồ địa chính đạt 97,1% diện tích tự nhiên, xây dựng cơ sở dữ liệu với khoảng 3,9 triệu thửa đất; 100% xã, phường đã tạo lập và đưa vào vận hành cơ sở dữ liệu đất đai.
Đặc biệt, Bắc Ninh là một trong 6 địa phương thí điểm kết nối, liên thông dữ liệu đất đai với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư. Đây là bước tiến quan trọng, giúp cắt giảm thủ tục hành chính, giảm giấy tờ và hạn chế những sai lệch thông tin trong quá trình giải quyết hồ sơ.
Tuy nhiên, vấn đề không chỉ nằm ở quy mô dữ liệu mà ở chất lượng dữ liệu. Thực tế cho thấy, nhiều hệ thống dữ liệu dù đã được xây dựng nhưng chưa đạt yêu cầu về tính chính xác, đồng bộ và cập nhật. Việc tỉnh đặt mục tiêu hoàn thiện cơ sở dữ liệu theo tiêu chí “đúng - đủ - sạch - sống” mang ý nghĩa then chốt. Vì vậy, rất cần số hóa trong quản lý và triển khai các thủ tục, hồ sơ về đất đai.
Áp lực càng rõ trong bối cảnh không còn cấp huyện. Khi đó, cấp xã, phường trở thành nơi trực tiếp giải quyết phần lớn thủ tục đất đai, trong khi nguồn lực còn hạn chế. Vì thế, dữ liệu số trở thành “hạ tầng quản trị” cốt lõi. Cùng với đó là bài toán về nguồn lực. Công tác đo đạc, lập hồ sơ địa chính, xây dựng và vận hành cơ sở dữ liệu đòi hỏi kinh phí lớn, hạ tầng công nghệ đồng bộ và đội ngũ cán bộ có năng lực số.
Trong khi đó, thực tế ở cơ sở cho thấy lực lượng cán bộ địa chính còn mỏng, trình độ chưa đồng đều, việc khai thác hệ thống còn hạn chế. Nếu không có giải pháp đào tạo, chuẩn hóa và hỗ trợ kỹ thuật kịp thời, nguy cơ “có dữ liệu nhưng chưa khai thác hiệu quả” là điều hiện hữu.
Một yêu cầu đặt ra nữa là việc kết nối, chia sẻ dữ liệu giữa các hệ thống. Khi dữ liệu đất đai được liên thông với dữ liệu dân cư và các cơ sở dữ liệu khác, đòi hỏi tính bảo mật và an toàn thông tin càng trở nên cấp thiết.
Tỉnh đặt mục tiêu đến hết năm 2026, 100% thủ tục hành chính về đất đai đủ điều kiện được cung cấp trực tuyến toàn trình. Tuy nhiên, để đạt được, cần sự vào cuộc đồng bộ từ tỉnh đến cơ sở trong hoàn thiện thể chế, bố trí nguồn lực, nâng cao năng lực cán bộ và tăng cường giám sát thực thi.
Quan trọng hơn, cần chuyển từ tư duy “quản lý hồ sơ” sang “quản trị dữ liệu”, khi mỗi thửa đất được số hóa, mỗi biến động được cập nhật theo thời gian thực, công tác quản lý sẽ minh bạch, có thể kiểm chứng, truy vết.
Tháo gỡ được những điểm nghẽn về dữ liệu, nhân lực và hạ tầng, công tác quản lý đất đai sẽ được chặt chẽ, minh bạch hơn, tạo nền tảng thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.
Thành Nam