Quản lý đô thị hiệu quả hơn với camera AI

4 giờ trướcBài gốc

Xả rác bừa bãi, lấn chiếm lòng lề đường từ lâu đã trở thành "căn bệnh" nan giải ở nhiều đô thị. TP HCM, TP Hà Nội đã bắt đầu thí điểm hệ thống camera trí tuệ nhân tạo (AI) để phạt nguội, mở ra kỳ vọng về một giải pháp răn đe hiệu quả và minh bạch hơn.

Thực tế cho thấy rác thải hiện diện nhiều nơi, từ góc đường, vỉa hè cho đến kênh rạch. Tại TP HCM, dọc đường Nguyễn Duy (phường Chánh Hưng), khu vực giải tỏa ven kênh Đôi đã biến thành điểm tập kết rác tự phát khổng lồ. Ông Mạnh Hùng, người dân địa phương, bức xúc: "Rác dọn ra là người ta tấp hết về đây, cứ thế thành bãi rác lúc nào không hay, bốc mùi nồng nặc dưới nắng".

Tình trạng tương tự cũng diễn ra tại đường Tạ Quang Bửu, dưới chân cầu Kênh Tẻ hay dọc theo tuyến metro số 1. Hàng loạt ly nước uống dở, bao ni-lông... vứt ngổn ngang ngay trên dải phân cách, khiến khu vực này trở nên nhếch nhác.

Trước thực trạng này, chính quyền các địa phương đã nỗ lực xử lý nhưng vẫn gặp nhiều khó khăn. Chẳng hạn, ngày 15-1 vừa qua, Công an xã Nhà Bè đã phải truy xét khá vất vả mới xử phạt được H.L.P.H (22 tuổi) về hành vi đổ rác trộm.

Rác sinh hoạt và vật dụng cũ vứt ngổn ngang tại khu vực vừa tháo dỡ nhà ven kênh trên đường Nguyễn Duy, phường Chánh Hưng, TP HCMẢnh: CHÍ NGUYÊN

Nhận thấy việc bắt quả tang tốn nhiều công sức, nhiều địa phương đã bắt đầu chuyển hướng sang giám sát bằng công nghệ. Cụ thể, UBND phường Tăng Nhơn Phú đã lắp đặt 7 camera tại các "điểm nóng" như đường Lê Văn Việt, Bưng Ông Thoàn, Lã Xuân Oai... Đại diện phường này cho biết từ khi có "mắt thần", người dân đã hạn chế xả rác bừa bãi và lực lượng chức năng cũng có căn cứ để xử lý nhiều trường hợp vi phạm.

Xã Bình Hưng, TP HCM cũng đang rà soát hệ thống camera gắn ở khu vực chân cầu Ông Bé và đường Nguyễn Văn Linh để phạt nguội các hành vi làm xấu mỹ quan đô thị...

Nhằm giải quyết bài toán khó trong quản lý trật tự đô thị, Công an TP Hà Nội đã đưa vào sử dụng hệ thống camera AI từ ngày 13-12-2025. Theo đó, khoảng 1.837 camera được bố trí trên 25 tuyến phố và 195 nút giao thông trọng điểm để nhận diện các hành vi vi phạm như: lấn chiếm lòng đường, dừng đỗ xe sai quy định, đổ rác thải, vứt tàn thuốc...

Hiệu quả của việc giám sát bằng camera AI đã được chứng minh qua thực tế. Tại ngõ 294 Kim Mã, phường Ngọc Hà, TP Hà Nội - nơi từng là "điểm đen" về rác thải, sau khi lắp đặt camera AI giám sát, tình trạng xả rác gần như chấm dứt, không gian trở nên thông thoáng. Ngược lại, tại những khu vực "góc khuất" như ngõ 210/41 Đội Cấn hay ngõ 381 Nguyễn Khang, rác vẫn tràn lan, nước rỉ chảy loang lổ.

Chị Khánh Vi (ngõ 209 Đội Cấn) nêu thực tế: "Mặc dù ở đây có biển cấm nhưng nhiều người vẫn vứt rác bất chấp giờ giấc. Tôi mong cơ quan chức năng xử lý nghiêm hơn qua camera, chứ nhắc nhở mãi thì đâu lại vào đấy".

Đồng bộ nhiều giải pháp

Ủng hộ xu hướng "phạt nguội" bằng camera AI, luật sư Trần Tuấn Anh, Đoàn Luật sư TP Hà Nội, cho rằng để công nghệ thực sự phát huy hiệu quả thì cần có chiến lược đồng bộ, dựa trên nguyên tắc kỷ cương - minh bạch - trách nhiệm. Theo ông, cơ quan chức năng cần phải bảo đảm chứng cứ hình ảnh rõ ràng, tránh khiếu kiện. Bên cạnh đó, quản lý chặt dữ liệu đời tư và công khai quy trình xử lý để tạo niềm tin xã hội.

Trong khi đó, luật sư Trương Văn Tuấn, Trưởng Văn phòng Luật sư Trạng Sài Gòn, nhận định sự bất cập hiện nay là khâu áp dụng pháp luật thiếu tính răn đe. Ông đề xuất trao đủ thẩm quyền cho lực lượng cơ sở để xử phạt kiên quyết, thay vì chỉ nhắc nhở. Bên cạnh đó, nhà nước cần hoàn thiện hạ tầng và đổi mới việc tuyên truyền theo hướng thực chất, giúp người dân hiểu rõ hậu quả pháp lý và môi trường nếu vi phạm.

Theo chuyên gia giao thông Nguyễn Văn Cầu, để giải quyết dứt điểm tình trạng xả rác hay lấn chiếm lòng lề đường, cần kết hợp giữa công nghệ - hạ tầng, giáo dục ý thức và sự giám sát từ cộng đồng (qua hình ảnh, video).

NHÓM PHÓNG VIÊN

Nguồn NLĐ : https://nld.com.vn/quan-ly-do-thi-hieu-qua-hon-voi-camera-ai-196260119203534469.htm