Mô hình trồng bưởi của gia đình anh Vũ Đình Luyến tỉnh Phú Thọ được khuyến nông hỗ trợ sản xuất theo hướng an toàn. (Ảnh: NGUYÊN PHÚC)
Giám đốc Trung tâm Khuyến nông quốc gia (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) Lê Quốc Thanh cho biết: Trong năm 2025, thông qua các chương trình, dự án khuyến nông trung ương đã chuyển giao các tiến bộ kỹ thuật, công nghệ vào sản xuất, góp phần nâng cao năng suất, chất lượng, hiệu quả kinh tế, bảo đảm an toàn thực phẩm, bảo vệ môi trường, thích ứng biến đổi khí hậu, hướng đến phát triển nông nghiệp bền vững. Năm 2025, hoạt động khuyến nông trồng trọt-lâm nghiệp đã tập trung nâng cao hiệu quả chuỗi giá trị các ngành hàng chủ lực. Trong đó, đã triển khai 197 mô hình khuyến nông với quy mô 2,9 nghìn ha ở 269 điểm trình diễn, thu hút 5.923 hộ nông dân tham gia trực tiếp. Qua đó, góp phần nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm, thúc đẩy tổ chức lại sản xuất gắn với xây dựng và phát triển vùng nguyên liệu phục vụ tiêu dùng, chế biến và xuất khẩu.
Theo Trưởng phòng Khuyến nông Trồng trọt và Lâm nghiệp (Trung tâm Khuyến nông quốc gia) Hoàng Tuyển Phương, thời gian qua nhiều mô hình, dự án sản xuất gắn liên kết tiêu thụ sản phẩm từng bước mang lại hiệu quả kinh tế tốt. Điển hình như mô hình sản xuất khoai tây nguyên liệu gắn với hệ thống tiêu thụ sản phẩm tại Tây Nguyên quy mô 34 ha, năng suất trung bình 25 tấn/ha, cao hơn 10,7% so với ngoài mô hình, hiệu quả kinh tế tăng 27,1%. Mô hình sản xuất chè hữu cơ, liên kết theo chuỗi giá trị tại tỉnh Lâm Đồng quy mô 10 ha với 10 hộ tham gia, năng suất trung bình đạt 29,21 tấn/ha. Mô hình rải vụ, thâm canh bưởi theo VietGAP tại các tỉnh Tuyên Quang, Phú Thọ quy mô 20 ha với sản lượng thu hoạch trung bình đạt từ 30 đến 33,5 tấn/ha, tăng 16% đến 18,5%, hiệu quả kinh tế tăng 32% đến 34% so với sản xuất ngoài mô hình…
Trong thực hiện các mô hình, dự án, các tổ khuyến nông cộng đồng đã phát huy vai trò lực lượng nòng cốt, “cánh tay nối dài” và trở thành “điểm cuối” tiếp xúc với nông dân ở từng thôn, bản, ấp, làng nghề, hợp tác xã.
Hiện nay, trên địa bàn cả nước đã thành lập 5.187 tổ với 47.493 thành viên tham gia. Hệ thống khuyến nông cộng đồng góp phần đa dạng hóa chức năng, hoạt động từ chuyển giao khoa học kỹ thuật phục vụ sản xuất sang cung cấp thông tin, hướng dẫn kỹ năng quản lý, kinh doanh, phát triển thị trường, bảo vệ môi trường. Nhất là ở các vùng nguyên liệu, nông dân được tổ chức lại sản xuất theo mô hình tổ hợp tác, hợp tác xã, tham gia liên kết với doanh nghiệp sản xuất theo quy trình, tiêu chuẩn, chất lượng đáp ứng yêu cầu thị trường.
Đại diện Hợp tác xã Nông nghiệp Công nghệ cao Xanh Cao Nguyên (Đắk Lắk) cho biết, thời gian qua, việc tổ chức sản xuất chanh leo theo hướng tập trung, an toàn đã nâng cao chất lượng sản phẩm, đáp ứng nhu cầu thị trường trong nước và xuất khẩu. Hợp tác xã đã cùng khuyến nông cộng đồng xây dựng các mô hình trình diễn chanh leo bền vững năng suất từ 25 đến 30 tấn/ha/năm, giảm chi phí vật tư từ 15 đến 20% so với phương thức truyền thống, thu nhập bình quân 300 đến 420 triệu đồng/ha/năm.
Phó Giám đốc Trung tâm Khuyến nông quốc gia Hoàng Văn Hồng chia sẻ: Khuyến nông hiện nay đang đóng vai trò là cầu nối giữa các nhà khoa học, nhà quản lý với người dân, giúp nông dân tiếp cận tri thức, công nghệ, thị trường, nguồn lực. Trong đó, khuyến nông cộng đồng kết nối hệ thống khuyến nông với doanh nghiệp, hợp tác xã nhằm hỗ trợ người dân ứng dụng kỹ thuật vào sản xuất giúp cải thiện sinh kế, tăng thu nhập; góp phần xây dựng nền nông nghiệp hiệu quả, bền vững theo hướng nông nghiệp sinh thái, nông thôn hiện đại, nông dân văn minh. Nhằm phát huy vai trò trong thời gian tới, các tổ khuyến nông cộng đồng cần bám sát thực tiễn, kịp thời hỗ trợ nông dân giải quyết khó khăn trong sản xuất, tiêu thụ nông sản, tổ chức liên kết chuỗi giá trị; tiếp tục đổi mới phương thức hoạt động khuyến nông cộng đồng theo hướng đa giá trị, đa chức năng; nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ bằng việc tổ chức tập huấn, đào tạo, bồi dưỡng kỹ năng chuyên môn, quản lý, ứng dụng khoa học - công nghệ và chuyển đổi số. Mặt khác, các địa phương cũng cần xác định tổ khuyến nông cộng đồng là tổ chức tự nguyện có vai trò nòng cốt, trực tiếp bám sát cơ sở, là cầu nối giữa nông dân với chính quyền, doanh nghiệp, hợp tác xã…
NGUYÊN PHÚC