Su-57 và tên lửa R-37M thách thức tương lai máy bay cảnh báo sớm Saab 340

4 giờ trướcBài gốc

Thông tin tiêm kích thế hệ thứ năm Su-57 của Nga bắn hạ máy bay cảnh báo sớm và chỉ huy trên không (AWACS) Saab 340 (ASC 890) do Thụy Điển viện trợ cho Ukraine đang thu hút sự chú ý của giới quan sát quân sự. Nếu dữ liệu này chính xác, nó không chỉ là một tổn thất về khí tài mà còn đặt ra câu hỏi về tương lai của các dòng máy bay cảnh báo sớm truyền thống trong các cuộc xung đột hiện đại.

Cạm bẫy đối với radar cảnh báo sớm trên không

Vào tháng 5/2024, Bộ Quốc phòng Thụy Điển tuyên bố chuyển giao cho Ukraine hai máy bay Saab 340 AEW&C. Những chiếc máy bay này được kỳ vọng sẽ đóng vai trò “tai mắt”, chỉ thị mục tiêu cho tiêm kích F-16 tấn công từ khoảng cách an toàn. Tuy nhiên, thực tế chiến trường cho thấy những khí tài chậm chạp này đang đối mặt với rủi ro cực lớn.

Theo các báo cáo, một chiếc Saab 340 đã bị tên lửa siêu tầm xa R-37M bắn hạ khi đang tuần tra tại khu vực Dnepropetrovsk và Poltava. Khi kích hoạt radar Erieye để giám sát các đợt phóng tên lửa hành trình và UAV Geran của Nga nhằm hỗ trợ hệ thống phòng không Patriot và NASAMS, chiếc máy bay đã tự lộ diện trước các phương tiện trinh sát đối phương.

Trong kịch bản này, tiêm kích Su-57 của Nga có thể đã tận dụng khả năng tàng hình, bay ở độ cao trên 15.000 mét với vận tốc siêu thanh để tiếp cận. Tọa độ của Saab 340 được truyền từ các trạm radar mặt đất hoặc máy bay AWACS A-50U ở hậu phương. Tên lửa R-37M với đầu đạn 60kg chỉ cần chưa đầy 20 giây ở giai đoạn cuối để tiêu diệt mục tiêu mà không cho phi hành đoàn cơ hội thực hiện các động tác né tránh.

Thách thức đối với AWACS truyền thống

Sự kiện này đặt ra vấn đề về khả năng sống sót của những máy bay chỉ huy lớn, đắt đỏ và phức tạp như A-100 Premier hay Saab 340. Trong một cuộc không chiến cường độ cao, việc duy trì các nền tảng bay cồng kềnh trở nên cực kỳ khó khăn. Số phận của chiếc Saab 340 Thụy Điển là minh chứng rõ nhất cho sự mong manh của các hệ thống này trước công nghệ tiêm kích tàng hình và tên lửa tầm siêu xa.

Giải pháp tác chiến mạng trung tâm mới

Để thay thế cho các AWACS dễ bị tổn thương, một hướng đi mới đang được đề xuất: kết hợp tiêm kích tàng hình Su-57 với UAV hạng nặng S-70 Okhotnik. Trong sơ đồ này, phiên bản Su-57B hai chỗ ngồi sẽ đóng vai trò sở chỉ huy trên không, điều khiển một nhóm UAV Okhotnik tiến lên phía trước tạo thành “màn chắn radar” tại tiền tuyến.

Các UAV này có thể hoạt động ở chế độ “nhấp nháy”, phát xung ngắn trên nhiều tần số khác nhau để tránh bị khóa mục tiêu. Nếu một chiếc UAV bị bắn hạ, tổn thất về kinh tế và nhân mạng sẽ thấp hơn nhiều so với một chiếc máy bay chỉ huy cỡ lớn. Ngoài ra, hệ thống có thể hoạt động ở chế độ thụ động hoàn toàn, chỉ thu tín hiệu phản xạ từ các trạm radar mặt đất như Nebo-M hoặc radar ngoài chân trời Container.

Nhờ vào khoảng cách gần đối phương hơn, các UAV và Su-57 có thể phát hiện các mục tiêu bay thấp hoặc tàng hình mà radar mặt đất khó nhận diện do độ cong của Trái đất. Tương lai của hệ thống cảnh báo sớm chiến thuật có khả năng sẽ dịch chuyển sang sự kết hợp linh hoạt giữa các nền tảng tàng hình và không người lái, thay vì dựa vào các máy bay chỉ huy truyền thống.

Tuệ Nhân

Nguồn Lâm Đồng : https://baolamdong.vn/su-57-va-ten-lua-r-37m-thach-thuc-tuong-lai-may-bay-canh-bao-som-saab-340-442151.html