Tên lửa RBS15: 'Ngọn giáo' chống hạm đa nhiệm trong chiến tranh hiện đại

2 giờ trướcBài gốc

Tên lửa này có thể triển khai linh hoạt từ trên không, trên biển và từ đất liền, đồng thời duy trì hiệu quả cao trong cả nhiệm vụ chống hạm lẫn tấn công mục tiêu mặt đất, trong nhiều điều kiện tác chiến khác nhau.

RBS15 được phát triển từ cuối những năm 1970, nhằm trang bị cho các tàu tên lửa lớp Norrköping của Hải quân Thụy Điển. Đến năm 1982, RBS15F - phiên bản phóng từ trên không đầu tiên ra đời, đánh dấu bước ngoặt quan trọng, đặt nền móng cho khả năng tác chiến đa nền tảng của hệ thống này.

Kể từ đó, RBS15 liên tục được nâng cấp, và hiện đã được biên chế tại 7 quốc gia, trong đó có Thụy Điển, Đức và Croatia.

Hình ảnh mô phỏng tên lửa RBS15 Mk4 Gungnir được phóng từ bệ xe tải. Ảnh: Saab

Thiết kế tối ưu cho môi trường tác chiến phức tạp

Về cấu hình, RBS15 có chiều dài 4,35m, đường kính thân 0,5m và sải cánh 1,4m. Trọng lượng khi bay dao động từ 650 - 660kg, tăng lên khoảng 810 - 820kg khi gắn động cơ tăng lực phóng.

Dù không thuộc nhóm tên lửa cỡ lớn, RBS15 vẫn có khả năng mang theo đầu đạn nặng tới 200kg, đủ sức gây thiệt hại nghiêm trọng cho các tàu chiến cỡ lớn cũng như các mục tiêu kiên cố trên đất liền. Khi phóng, các động cơ tăng cường tạo ra lực đẩy cực lớn, giúp tên lửa tăng tốc từ 0 lên 100km/giờ trong chưa đầy 1 giây. Sau đó, động cơ phản lực chính tiếp quản, duy trì tốc độ bay cận âm khoảng Mach 0,9.

Tuy nhiên, ưu thế lớn nhất của tên lửa vẫn nằm ở khả năng bay bám sát mặt biển ở độ cao cực thấp, chỉ khoảng 5m so với đỉnh sóng. Độ cao này được tự động điều chỉnh theo tình trạng biển, giúp tên lửa “ẩn mình” trước radar của đối phương trong thời gian dài, tăng cường đáng kể khả năng xuyên phá các hệ thống phòng không tầm gần.

Triết lý thiết kế này bắt nguồn từ môi trường tác chiến đặc thù của vùng biển Baltic, nơi địa hình ven bờ phức tạp với hàng nghìn đảo nhỏ, thời tiết biến động và mức độ nhiễu cao. Trong điều kiện đó, ưu thế quyết định không chỉ nằm ở hỏa lực, mà còn ở tính linh hoạt và độ chính xác của tên lửa.

Khả năng tác chiến điện tử vượt trội

Khả năng hoạt động hiệu quả trong môi trường tác chiến điện tử khắc nghiệt là yếu tố then chốt giúp RBS15 vượt trội so với nhiều hệ thống cùng phân khúc. Năng lực xuyên phá của tên lửa này là sự kết hợp giữa hệ thống radar tiên tiến và các thuật toán xử lý hiện đại.

Trên nền tảng đó, RBS15 sử dụng hệ thống dẫn đường kết hợp giữa dẫn đường quán tính và định vị vệ tinh. Ở các phiên bản mới như RBS15 Gungnir, GPS được tăng cường khả năng chống gây nhiễu, giúp tên lửa duy trì độ chính xác cao ngay cả khi đối phương triển khai tác chiến điện tử mạnh. Trong trường hợp tín hiệu GPS bị gây nhiễu hoặc vô hiệu hóa, hệ thống dẫn đường quán tính độc lập vẫn bảo đảm tên lửa tiếp cận khu vực mục tiêu.

Bổ trợ cho hệ thống dẫn đường, RBS15 được trang bị đầu dò radar chủ động hoạt động trong mọi điều kiện thời tiết. Nhờ đó, tên lửa có thể bắt bám và phân biệt mục tiêu trong mưa lớn, sương mù, khói dày hoặc tầm nhìn hạn chế, đồng thời không dễ bị đánh lừa bởi mồi bẫy nhiệt.

Các biện pháp chống nhiễu điện tử tiên tiến (ECCM), như thay đổi tần số linh hoạt và xử lý tín hiệu thích ứng, tiếp tục làm tăng khả năng sống sót trước các nỗ lực gây nhiễu của đối phương.

RBS15 còn thể hiện ưu thế trong việc phân biệt mục tiêu thực giữa các tín hiệu phản xạ từ đảo nhỏ, đường bờ hay sóng biển mạnh. Tên lửa có thể lập trình nhiều điểm dẫn đường 3D, cho phép tiếp cận mục tiêu từ các hướng bất ngờ, bay vòng địa hình, tránh khu vực phòng không dày đặc và thực hiện các đòn tấn công hiệp đồng với thời điểm va chạm được đồng bộ hóa.

Nhờ đầu dò có độ phân giải cao và khả năng hỗ trợ ra quyết định tiên tiến, RBS15 có thể lựa chọn điểm va chạm tối ưu trên mục tiêu, tập trung vào những khu vực dễ bị tổn thương, qua đó tối đa hóa hiệu quả của đầu đạn.

Tên lửa RBS15.

Giải pháp đa nền tảng

RBS15 là một trong số ít tên lửa chống hạm hiện nay có khả năng triển khai linh hoạt trên cả 3 môi trường tác chiến: Trên không, trên biển và trên đất liền.

Đối với không quân, RBS15 Mk4 Air được thiết kế chuyên biệt dành cho tiêm kích JAS 39 Gripen, cho phép máy bay tấn công từ khoảng cách an toàn ngoài vùng phòng không đối phương.

Phiên bản hải quân của RBS15 có thể triển khai trên nhiều loại tàu chiến, từ tàu tên lửa tấn công nhanh đến khinh hạm. Tên lửa được đặt trong ống phóng cố định trên boong, không yêu cầu cải tạo lớn kết cấu tàu, từ đó cho phép nâng cấp năng lực chống hạm tầm xa một cách nhanh chóng và tiết kiệm chi phí hơn.

Với lục quân, biến thể phóng từ bệ xe tải được thiết kế nhằm phục vụ cho nhiệm vụ phòng thủ bờ biển. Các bệ phóng cơ động cao, có thể phân tán, ẩn giấu và triển khai nhanh, đồng thời kết nối trực tiếp với hệ thống chỉ huy - kiểm soát và radar trinh sát hiện có. Cách tiếp cận này giúp tạo ra vùng Chống tiếp cận/Ngăn chặn xâm nhập hiệu quả, buộc tàu đối phương phải hoạt động ở khoảng cách xa bờ.

Ẩn đến lần truy cập tiếp theo

Vô hiệu hóa toàn cục

Ẩn đến lần truy cập tiếp theo

Vô hiệu hóa toàn cục

Nguồn QĐND : https://www.qdnd.vn/quan-su-the-gioi/vu-khi-trang-bi/ten-lua-rbs15-ngon-giao-chong-ham-da-nhiem-trong-chien-tranh-hien-dai-1021500