Tết Việt trong dòng chảy toàn cầu: Khi người trẻ gìn giữ cội nguồn và lan tỏa bản sắc

2 giờ trướcBài gốc

Với người Việt trẻ đang sinh sống, học tập và làm việc ở nhiều quốc gia, việc giữ gìn và lan tỏa văn hóa Việt không chỉ là sự hoài niệm, mà là một lựa chọn có ý thức để định vị mình trong thế giới hôm nay.

Văn hóa Việt, với nhiều người trẻ, không bắt đầu từ những khái niệm lớn lao, mà từ ký ức gia đình: Những câu chuyện cha mẹ kể lại, bữa cơm có món ăn Việt, tiếng Việt vang lên trong không gian nhà, và đặc biệt là những ngày Tết quây quần. Chính Tết Nguyên đán, thời khắc sum họp, hướng về tổ tiên trở thành biểu tượng rõ nét nhất của căn tính dân tộc. Khi sống xa quê hương, những giá trị ấy càng được ý thức sâu sắc hơn.

Sinh sống và học tập tại Pháp, Khánh Vân luôn ý thức sâu sắc về cội nguồn Việt Nam khi tham gia các diễn đàn quốc tế.

Trong bối cảnh hội nhập, người trẻ vừa tiếp nhận tinh thần tự do cá nhân, tư duy phản biện và lối sống hiện đại của xã hội sở tại, vừa mang trong mình ký ức và nếp văn hóa gia đình. Sự giao thoa ấy tạo nên một bản sắc linh hoạt, không khép kín nhưng cũng không hòa tan. Giữ gìn văn hóa Việt vì thế không phải là quay lưng với môi trường sống mới, mà là quá trình dung hòa, chọn lọc những giá trị cốt lõi để nuôi dưỡng căn tính, đồng thời làm giàu thêm trải nghiệm của bản thân trong thế giới rộng mở.

Gói ghém quê hương trong mùa Xuân xa xứ

Theo số liệu của Bộ Giáo dục và Đào tạo, hiện có khoảng 190.000 du học sinh Việt Nam đang học tập tại nước ngoài. Đây là lực lượng trẻ đang trực tiếp góp phần định hình hình ảnh Việt Nam trong mắt bạn bè quốc tế. Từ nhu cầu kết nối và gìn giữ bản sắc, tại nhiều quốc gia đã hình thành các hội đoàn, câu lạc bộ và mô hình cộng đồng của người Việt trẻ – nơi họ cùng nói tiếng Việt, cùng tổ chức Tết, cùng thực hiện các dự án văn hóa, nghệ thuật và giáo dục.

Lưu An trong vai chị Hằng thực hiện buổi ngoại khóa chủ đề Trung Thu với các em nhỏ trong CLB Tiếng Việt tại Malaysia.

Tại Pháp, sức sống của cộng đồng trẻ thể hiện qua hoạt động của Hội Sinh viên Việt Nam tại Pháp (UEVF) với mạng lưới từ Paris, Lyon đến Marseille. Không chỉ hỗ trợ đời sống sinh viên, tổ chức này còn duy trì các sự kiện như Festival Thanh niên sinh viên Việt Nam tại châu Âu hay đêm hội Tết đón Xuân - nơi hình ảnh áo dài, âm nhạc và phong tục truyền thống được giới thiệu tới bạn bè quốc tế. Cùng với đó, Hội Thanh niên Việt Nam tại Pháp (UJVF) hướng tới thế hệ gốc Việt sinh ra và lớn lên tại Pháp, thông qua các dự án lịch sử, lớp học ngôn ngữ và diễn đàn về căn tính Việt trong xã hội hiện đại.

Tại Hoa Kỳ, nơi có hơn 2,2 triệu người gốc Việt sinh sống, các mạng lưới như AVSPUS và các hội sinh viên VSA ở các đại học lớn đã tạo nên một hệ sinh thái văn hóa trẻ sôi động. Những chương trình Culture Show thu hút đông đảo khán giả đa quốc tịch mỗi năm, tái hiện hình ảnh Tết và các giá trị truyền thống qua hình thức nghệ thuật phù hợp với môi trường bản địa.

Văn hóa Việt được trao truyền trong từng mái ấm, từng căn bếp nhỏ ở xứ người.

Ở Australia, với khoảng 350.000 người Việt, các tổ chức như Australian Vietnamese Students' Association (ASOV) không chỉ duy trì tiếng Việt mà còn tổ chức Tết Trung Thu, diễn đàn khởi nghiệp, giao lưu quốc tế, đưa văn hóa Việt hòa vào dòng chảy đa văn hóa của xã hội Úc.

Bên cạnh hoạt động cộng đồng, nhiều người trẻ còn chủ động mang văn hóa Việt bước ra các không gian học thuật, nghệ thuật và đối thoại quốc tế. Tại Pháp, Khánh Vân - sinh viên ngành Kiến trúc tham gia các hoạt động giao lưu văn hóa và chương trình đối thoại Pháp - Việt gắn với UNESCO, với mong muốn trở thành cầu nối giữa Việt Nam và thế giới. Tại Vương quốc Anh, nhiếp ảnh gia trẻ Serena Phương An kể câu chuyện về căn tính Việt qua những tác phẩm mang tính tự sự, gợi nhắc ký ức gia đình và cảm giác thuộc về. Ở Malaysia, bạn Lưu An trong vai trò trợ giảng tiếng Việt và với danh hiệu “Sứ giả tiếng Việt 2025” kiên trì lan tỏa ngôn ngữ - nền tảng quan trọng của văn hóa dân tộc.

Từ những diễn đàn quốc tế đến lớp học nhỏ, từ sân khấu nghệ thuật đến đêm hội Tết, có thể thấy người Việt trẻ đang lựa chọn nhiều con đường khác nhau để giữ gìn và lan tỏa bản sắc. Đó không chỉ là trách nhiệm với cội nguồn, mà còn là cách họ tự định nghĩa mình giữa thế giới đa văn hóa.

Giáo dục truyền thống để công dân toàn cầu giữ bản sắc

Đằng sau những mùa Xuân được tổ chức bền bỉ nơi xứ người là nền tảng giáo dục vững chắc từ gia đình. Đó là những câu chuyện kể của cha mẹ, trong nếp sinh hoạt ngày Tết, trong việc duy trì tiếng Việt trong không gian nhà, truyền thống được trao truyền qua từng thế hệ. Cùng với đó, sự hình thành của các hội đoàn, lớp học và mô hình cộng đồng là bước nối dài của giáo dục truyền thống - nơi người trẻ có cơ hội thực hành, đối thoại và tái định nghĩa bản sắc trong bối cảnh mới.

Dẫu vậy, hành trình ấy cũng đối diện với những thách thức. Theo TS Hoàng Thị Hồng Hà, cán bộ tại Nhà văn hóa thế giới (Maison des cultures du Monde-MCM) tại Pháp, được trao tặng danh hiệu “Sứ giả tiếng Việt ở nước ngoài năm 2025”: “Hố ngăn” tư duy giữa các thế hệ trong cách hiểu và thực hành văn hóa; sức cạnh tranh của các “quyền lực văn hóa” châu Á; áp lực của nhịp sống hiện đại khiến việc tham gia cộng đồng đôi khi trở thành điều khó duy trì. Nếu văn hóa chỉ là di sản trưng bày mà không gắn với lối sống, nó sẽ trở nên mong manh trước làn sóng đồng hóa.

Người Việt trẻ ngày càng tự tin bước ra thế giới.

Chính vì vậy, vai trò của giáo dục, đặc biệt là giáo dục từ gia đình càng trở nên quan trọng. Khi người trẻ ý thức rõ mình đến từ đâu, mang trong mình những giá trị văn hóa nào, họ có thêm điểm tựa tinh thần để tự tin hội nhập. Họ có thể tham gia các diễn đàn quốc tế, sáng tạo nghệ thuật đương đại, đối thoại học thuật toàn cầu, nhưng vẫn giữ trong mình ký ức Tết sum vầy và tiếng Việt của gia đình.

Giữa thế giới rộng lớn, việc người Việt trẻ ở khắp nơi vẫn nỗ lực tổ chức Tết, nói tiếng Việt, tham gia hoạt động cộng đồng và giới thiệu văn hóa quê hương chính là minh chứng rằng truyền thống không bị mai một trong hội nhập. Trái lại, truyền thống đang được kế thừa, làm mới và lan tỏa trong mỗi gia đình, mỗi cộng đồng, mỗi cá nhân.

Một công dân toàn cầu hôm nay có thể nói nhiều ngôn ngữ, làm việc trong môi trường quốc tế, tiếp cận tri thức hiện đại; nhưng nếu trong tim vẫn giữ được ký ức Tết sum vầy, vẫn hiểu ý nghĩa của hai chữ “cội nguồn”, thì đó chính là minh chứng cho sức sống của giáo dục truyền thống Việt Nam.

Giữa thế giới rộng lớn, mỗi mùa Xuân trở thành dịp để người trẻ tự nhắc mình về nơi đã sinh ra. Tết Việt, vì thế, không chỉ là một lễ hội. Đó là biểu tượng của giáo dục gia đình, của sự tiếp nối giữa các thế hệ và của bản sắc dân tộc được gìn giữ trong hành trình trở thành những công dân toàn cầu, hội nhập nhưng không hòa tan, mở cửa với thế giới nhưng không đánh mất nơi mình sinh ra.

QUỲNH ANH

Nguồn Hà Nội Mới : https://hanoimoi.vn/tet-viet-trong-dong-chay-toan-cau-khi-nguoi-tre-gin-giu-coi-nguon-va-lan-toa-ban-sac-734409.html