Thái Nguyên quyết tâm không để tài sản công bị lãng phí

một giờ trướcBài gốc

Thái Nguyên quyết liệt sắp xếp, phát huy hiệu quả tài sản công

Ngày 7/4, tỉnh Thái Nguyên đã tổ chức Hội nghị triển khai phương án sắp xếp, xử lý tài sản công sau sắp xếp tổ chức bộ máy được tổ chức trực tiếp kết hợp trực tuyến tới 92 xã, phường trên toàn tỉnh. Đây không chỉ là một cuộc họp hành chính đơn thuần, mà là điểm khởi đầu cho một quá trình chuyển đổi sâu sắc trong cách nhìn nhận và sử dụng nguồn lực công tại địa phương.

Bài toán đặt ra sau sắp xếp đơn vị hành chính là rất cụ thể: hàng trăm, hàng nghìn trụ sở, cơ sở vật chất không còn sử dụng đúng công năng. Nếu không có phương án xử lý kịp thời, những tài sản này dễ rơi vào tình trạng bỏ hoang, xuống cấp, gây lãng phí lớn. Nhưng tại Thái Nguyên, cách tiếp cận đã không dừng lại ở “xử lý” mà là “tái sinh”.

Theo rà soát, toàn tỉnh có 3.173 cơ sở nhà đất thuộc phạm vi quản lý; trong đó 743 cơ sở cần thực hiện sắp xếp. Đáng chú ý, đã có 669 cơ sở được đưa vào diện xử lý, 302 cơ sở chuyển về cấp xã và 195 cơ sở được bố trí cho các đơn vị sử dụng. Những con số này phản ánh quy mô và áp lực không nhỏ, đồng thời cũng cho thấy quyết tâm hành động của chính quyền địa phương.

Điểm nổi bật trong cách làm của Thái Nguyên là không để tài sản công “nằm chờ phương án”, mà nhanh chóng đưa vào khai thác, sử dụng ngay, đúng mục đích. Quan điểm xuyên suốt được xác định rõ: tài sản công dôi dư phải phục vụ lợi ích cộng đồng, không để thất thoát, lãng phí hay xuống cấp.

Lễ ra mắt Trung tâm chăm sóc sức khỏe cộng đồng và chăm sóc sức khỏe người cao tuổi; Thư viện và Trung tâm sinh hoạt văn hóa cộng đồng tại xã Đức Lương, tỉnh Thái Nguyên

Từ định hướng đó, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Thái Nguyên đã xây dựng dự thảo, phương án thiết lập một loạt mô hình thiết chế văn hóa - xã hội đã được hình thành. Trong đó, nổi bật là việc xây dựng các điểm thư viện gắn với sinh hoạt văn hóa cộng đồng và các trung tâm chăm sóc sức khỏe người cao tuổi ngay tại cơ sở. Mỗi xã, phường được yêu cầu bố trí tối thiểu một “điểm chăm sóc người cao tuổi tại cộng đồng”, đưa vào hoạt động trước ngày 30/5/2026. Với những nơi có mật độ dân số đông hoặc tỷ lệ người cao tuổi cao, mô hình có thể được nhân rộng thành nhiều câu lạc bộ.

Song song, các điểm thư viện cộng đồng cũng được triển khai trên cơ sở tận dụng tối đa các thiết chế văn hóa, thể thao, thư viện sẵn có, cùng các trụ sở dôi dư. Mục tiêu rõ ràng: ít nhất mỗi xã, phường có một không gian đọc sách, sinh hoạt văn hóa, góp phần nâng cao đời sống tinh thần cho người dân.

Hồi sinh trụ sở cũ: Hình thành thiết chế văn hóa - xã hội từ cơ sở

Thực tế triển khai cho thấy hiệu quả bước đầu rất rõ nét. Đến ngày 3/5/2026, toàn bộ 92/92 xã, phường đã xây dựng kế hoạch bố trí địa điểm, cơ sở vật chất cho các mô hình này. Trong đó, 75 xã, phường đã chính thức đưa vào hoạt động; 18 địa phương còn lại dự kiến hoàn thiện trong tháng 5/2026. Đây là kết quả từ sự vào cuộc quyết liệt của Thường trực Tỉnh ủy, UBND tỉnh và trách nhiệm của các sở, ngành, địa phương, đăc biệt là Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Thái Nguyên cùng với sự đồng thuận của người dân trong việc biến những cơ sở vật chất dôi dư sau sắp xếp đơn vị hành chính, thực hiện chính quyền địa phương 2 cấp thành những thiết chế văn hóa, xã hội phục vụ cộng đồng.

Tại nhiều địa phương, các trụ sở cũ đã “khoác áo mới”, trở thành nơi sinh hoạt văn hóa, đọc sách, chăm sóc sức khỏe - những không gian gắn kết cộng đồng vốn còn thiếu sau sáp nhập. Một trụ sở từng là trung tâm văn hóa cấp huyện trước đây, sau sắp xếp đã được chuyển đổi thành điểm thư viện và trung tâm sinh hoạt cộng đồng. Tại đây, người dân có nơi tổ chức văn nghệ, luyện tập, đọc sách, tra cứu tài liệu. Không gian từng có nguy cơ bị bỏ hoang nay trở thành điểm hẹn của cộng đồng.

Tương tự, tại nhiều xã khác, việc tận dụng trang thiết bị từ các đơn vị cũ đã giúp nhanh chóng hình thành các câu lạc bộ sinh hoạt, đặc biệt phục vụ người cao tuổi. Những người vốn ít có điều kiện tiếp cận dịch vụ chăm sóc sức khỏe nay được hỗ trợ ngay tại địa phương, giảm áp lực cho tuyến trên.

Đáng chú ý, các mô hình này không chỉ tiết kiệm chi phí đầu tư xây mới mà còn giải quyết bài toán thiếu không gian sinh hoạt sau sáp nhập. Quan trọng hơn, nó tạo ra giá trị tinh thần rõ rệt: người dân có nơi gặp gỡ, giao lưu, học tập, nâng cao chất lượng cuộc sống.

Những công trình cũ nay đã trở thành điểm thư viện, nơi sinh hoạt văn hóa và chăm sóc sức khỏe người cao tuổi

Một điểm sáng khác là sự tham gia của các cơ sở giáo dục và y tế. Các đơn vị đã được phân công hỗ trợ hoạt động thư viện, chăm sóc sức khỏe cộng đồng. Sự đồng hành này giúp bổ sung nguồn lực chuyên môn, đặc biệt trong việc xây dựng trạm y tế kiểu mẫu và nâng cao chất lượng dịch vụ tại cơ sở.

Cách làm của Thái Nguyên cho thấy một tư duy quản trị công mới: không chỉ quản lý tài sản, mà khai thác giá trị của tài sản. Từ chỗ coi tài sản dôi dư là “gánh nặng”, địa phương đã biến nó thành “tài nguyên” phục vụ phát triển.

Tuy nhiên, phía sau những kết quả bước đầu là không ít thách thức. Việc vận hành bền vững các mô hình đòi hỏi chiến lược dài hạn: từ nguồn học liệu, hoạt động thu hút người dân, đến cơ chế phối hợp giữa các đơn vị. Nếu chỉ dừng ở việc “mở cửa”, các thiết chế này dễ rơi vào tình trạng hoạt động cầm chừng.

Nhận diện rõ điều đó, các cơ quan chức năng đã xác định cần tiếp tục hỗ trợ cơ sở thông qua luân chuyển sách, theo dõi sát tình hình, kịp thời tháo gỡ khó khăn. Đây là yếu tố then chốt để đảm bảo các mô hình không chỉ tồn tại mà còn phát triển.

Ở góc độ rộng hơn, câu chuyện của Thái Nguyên phản ánh sự vận dụng linh hoạt chủ trương của Trung ương vào điều kiện cụ thể của địa phương. Việc chuyển đổi tài sản công dôi dư không chỉ nhằm tránh lãng phí, mà còn gắn với mục tiêu phát triển văn hóa, chăm sóc sức khỏe, nâng cao chất lượng sống của người dân.

Thái Nguyên vận dụng linh hoạt chủ trương của Trung ương vào điều kiện cụ thể của địa phương. Việc chuyển đổi tài sản công dôi dư không chỉ nhằm tránh lãng phí, mà còn gắn với mục tiêu phát triển văn hóa, chăm sóc sức khỏe, nâng cao chất lượng sống của người dân.

Hiệu quả đạt được bước đầu cũng cho thấy vai trò của công tác dân vận. Khi người dân thấy rõ lợi ích thiết thực, họ sẵn sàng tham gia, chung tay gìn giữ và vận hành các thiết chế. Đây chính là yếu tố tạo nên sức sống lâu dài cho mô hình.

Từ những trụ sở cũ, những không gian mới đã hình thành - không chỉ là nơi đọc sách hay sinh hoạt, mà còn là nơi kết nối cộng đồng, nuôi dưỡng tinh thần đoàn kết. Đó là giá trị khó đo đếm bằng con số, nhưng lại là nền tảng cho phát triển bền vững.

Trong bối cảnh yêu cầu tăng trưởng kinh tế ngày càng cao, việc tối ưu hóa nguồn lực công trở thành nhiệm vụ cấp thiết. Thái Nguyên đặt mục tiêu trong quý II/2026 đạt tốc độ tăng trưởng trên 12%. Để đạt được điều đó, không chỉ cần các dự án lớn, mà còn cần những giải pháp “từ gốc” như khai thác hiệu quả tài sản hiện có.

Cách làm của Thái Nguyên không chỉ là giải pháp tình thế mà còn là bài học kinh nghiệm về việc vận dụng sáng tạo các Nghị quyết của Bộ Chính trị vào thực tiễn địa phương. Việc lấy con người làm trung tâm, biến tài sản công thành giá trị tinh thần đã góp phần xây dựng nông thôn mới và đô thị văn minh một cách chiều sâu, củng cố niềm tin của nhân dân vào sự lãnh đạo của Đảng và Nhà nước.

Minh Huế

Nguồn Tạp chí Công thương : https://tapchicongthuong.vn/thai-nguyen-quyet-tam-khong-de-tai-san-cong-bi-lang-phi-515829.htm