Từ 'đất thép' đến vùng nguyên liệu tập trung

2 giờ trướcBài gốc

Khu vực phía Nam giữ vai trò động lực tăng trưởng của tỉnh, tập trung các khu, cụm công nghiệp và hệ thống logistics trọng điểm. Ảnh: T.L

Công nghiệp phía Nam là động lực tăng trưởng

Sau sáp nhập đơn vị hành chính, Thái Nguyên bước vào giai đoạn chuyển đổi quan trọng, vừa mở rộng quy mô vừa tái cấu trúc không gian kinh tế theo hướng liên kết và phân vai rõ rệt. Trên địa bàn tỉnh hình thành hai cực phát triển nổi bật là công nghiệp phía Nam và lâm nghiệp phía Bắc, được kết nối bởi không gian nông nghiệp và dịch vụ trung gian.

Khu vực phía Nam tiếp tục giữ vai trò động lực tăng trưởng chính của tỉnh, nơi tập trung các khu công nghiệp, cụm công nghiệp và hệ thống dịch vụ logistics quan trọng.

Tăng trưởng kinh tế của tỉnh năm 2025 đạt 6,33%, trong đó khu vực công nghiệp - xây dựng tăng 6,43%, dịch vụ tăng 7,55%. Đáng chú ý, quý I/2026, GRDP toàn tỉnh tăng 8,55%, riêng công nghiệp xây dựng tăng 9,83%, tiếp tục giữ vai trò dẫn dắt nền kinh tế. Những con số này phản ánh rõ vai trò của công nghiệp không chỉ ở quy mô tăng trưởng, mà còn ở sự chuyển dịch về chất, từ mở rộng sản xuất sang nâng cao giá trị gia tăng, ứng dụng công nghệ và chuyển đổi xanh.

Theo định hướng giai đoạn mới, công nghiệp phía Nam được xác định là trung tâm chế biến và điều phối chuỗi giá trị, đặc biệt trong các lĩnh vực chế biến, chế tạo, công nghệ cao và công nghiệp hỗ trợ. Không gian phát triển được tổ chức lại theo hướng hợp lý hơn, khu vực phía Nam tập trung công nghiệp công nghệ cao, các khu vực khác phát triển chế biến nông - lâm sản, hình thành mạng lưới sản xuất liên kết thay vì phân tán.

Ông Nguyễn Tiến Cương, Phó Giám đốc Sở Công Thương, cho biết: Trong quy hoạch phát triển khu, cụm công nghiệp, khu vực phía Nam tiếp tục giữ vai trò cực tăng trưởng công nghiệp, đồng thời là trung tâm chế biến chế tạo gắn với công nghệ cao và chuyển đổi xanh. Khu vực này đồng thời tăng cường liên kết với phía Bắc để hình thành chuỗi cung ứng liên hoàn, trong đó phía Bắc cung cấp nguồn nguyên liệu lâm nghiệp ổn định cho chế biến, góp phần phát triển kinh tế rừng bền vững.

Lâm nghiệp phía Bắc, "trụ đỡ" kinh tế xanh

Khu vực phía Bắc giữ vai trò đặc biệt quan trọng trong cấu trúc phát triển sau sáp nhập, khi lợi thế rừng và sinh thái trở thành nền tảng cho hướng đi kinh tế bền vững, đồng thời mở ra dư địa lớn thu hút đầu tư vào chế biến gỗ, lâm sản và dược liệu.

Với hệ sinh thái rừng rộng lớn, khu vực này vừa có vai trò điều hòa khí hậu, bảo vệ nguồn nước, vừa từng bước trở thành vùng nguyên liệu chiến lược cho công nghiệp chế biến. Sau sáp nhập, tổng quỹ đất lâm nghiệp đạt quy mô lớn, với gần 600.000ha, hình thành vùng rừng liên hoàn, thuận lợi tổ chức sản xuất tập trung, quy mô lớn và ổn định hơn. Đây là điều kiện quan trọng để thu hút nhà đầu tư chế biến sâu, phát triển chuỗi giá trị lâm sản và kinh tế rừng.

Lâm nghiệp phát triển theo hướng nâng cao giá trị rừng trồng, gắn với bảo vệ môi trường và phát triển bền vững, duy trì tỷ lệ che phủ rừng toàn tỉnh trên 60%.

Trên nền tảng đó, tỉnh chuyển mạnh từ khai thác sang kinh tế rừng bền vững, lấy nâng cao giá trị làm trọng tâm thay vì chỉ tăng sản lượng. Hiện toàn tỉnh có khoảng 16.000ha rừng gỗ lớn, hơn 5.000ha quế, cùng trên 37.532ha rừng đạt chứng chỉ FSC và gần 42.060ha rừng gỗ lớn, tạo nền tảng hình thành vùng nguyên liệu đạt chuẩn, đáp ứng yêu cầu chế biến và thị trường xuất khẩu.

Cùng với đó, tỉnh định hướng phát triển chuỗi giá trị rừng gắn với chế biến sâu, cây bản địa, cây dược liệu và lâm sản giá trị cao như quế, hồi. Việc hình thành vùng nguyên liệu tập trung, có chứng chỉ và truy xuất nguồn gốc đang mở ra cơ hội thu hút doanh nghiệp đầu tư chế biến gỗ, tinh chế lâm sản và công nghiệp sinh học, đưa khu vực phía Bắc trở thành trung tâm cung ứng nguyên liệu xanh của tỉnh và khu vực.

Ông Nguyễn Văn Phúc, Giám đốc Kinh doanh Công ty CP Sản xuất và Thương mại Giấy Hoàng Anh (tỉnh Bắc Ninh), cho biết: Sau khi khảo sát và quyết định đầu tư tại Cụm công nghiệp Quảng Chu, doanh nghiệp đánh giá cao hạ tầng, quỹ đất và đặc biệt là nguồn nguyên liệu lâm nghiệp ổn định. Đây là yếu tố quan trọng để yên tâm mở rộng sản xuất lâu dài.

Hình thành chuỗi giá trị liên hoàn

Thái Nguyên sau sáp nhập chuyển từ phát triển theo ngành riêng lẻ sang tổ chức không gian kinh tế theo chuỗi giá trị liên kết, trong đó công nghiệp phía Nam và lâm nghiệp phía Bắc trở thành hai cực bổ trợ trong một cấu trúc thống nhất. Lâm nghiệp cung cấp nguồn nguyên liệu ổn định cho công nghiệp chế biến, đặc biệt là gỗ rừng trồng và lâm sản bền vững. Ngược lại, công nghiệp phía Nam đảm nhiệm chế biến sâu, nâng cao giá trị sản phẩm và mở rộng thị trường tiêu thụ, tạo lực kéo chuẩn hóa vùng nguyên liệu.

Ông Hà Đức Thượng, thôn Nà Đon, xã Thanh Mai, chia sẻ: Gia đình có khoảng 3ha rừng trồng. Sau sáp nhập, việc tiêu thụ gỗ thuận lợi hơn, đầu ra ổn định, giá trị cải thiện. Khi địa phương định hướng phát triển cụm công nghiệp gắn với chế biến gỗ, người trồng rừng yên tâm mở rộng sản xuất.

Ở góc độ doanh nghiệp, ông Nguyễn Văn Phúc, Giám đốc Kinh doanh Công ty CP Sản xuất và Thương mại Giấy Hoàng Anh, (tỉnh Bắc Ninh), chia sẻ: Chúng tôi đánh giá cao tiềm năng nguồn nguyên liệu lâm nghiệp phía Bắc Thái Nguyên, coi đây là yếu tố quan trọng để mở rộng sản xuất và tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng.

Công nghiệp chế biến lâm sản chiếm tỷ trọng cao trong cơ cấu ngành chế biến, góp phần nâng cao giá trị gỗ rừng trồng và phát triển kinh tế rừng bền vững.

Sự liên kết này đang hình thành các dòng chảy chính: nguyên liệu - chế biến, sinh thái - môi trường và công nghệ - thị trường, tạo nên một hệ thống kinh tế liên thông, trong đó các khu vực bổ trợ và thúc đẩy lẫn nhau.

Thái Nguyên bước vào giai đoạn phát triển mới với tư duy tổ chức lại không gian kinh tế theo hướng liên kết, hài hòa và bền vững hơn. Trong cấu trúc đó, công nghiệp, nông nghiệp và lâm nghiệp gắn kết trong một chuỗi giá trị thống nhất, vùng sản xuất tập trung là nền tảng, công nghiệp chế biến giữ vai trò dẫn dắt, không gian sinh thái bảo đảm cân bằng dài hạn. Đây là cơ sở để tỉnh chuyển từ cực công nghiệp truyền thống sang mô hình kinh tế xanh, đa cực và liên kết vùng trong giai đoạn phát triển mới.

Chinh Lan

Nguồn Thái Nguyên : https://baothainguyen.vn/kinh-te/202605/tu-dat-thep-den-vung-nguyen-lieutap-trung-b20714b/