Thế giới năm 2026: Tiếp tục là một năm đầy thử thách?

3 giờ trướcBài gốc

Trong bối cảnh ấy, năng lực thích ứng và tăng cường hợp tác quốc tế trở thành yếu tố then chốt, quyết định triển vọng phát triển bền vững của toàn cầu.

Xung đột có nguy cơ tiếp diễn tại nhiều điểm nóng trên thế giới. Ảnh: PBS

1. Một trong những thách thức lớn nhất của thế giới năm 2026 là tình trạng căng thẳng địa chính trị tiếp tục âm ỉ tại nhiều khu vực. Cạnh tranh giữa các nước lớn vẫn là nhân tố chi phối cục diện quốc tế, thể hiện rõ qua việc các trung tâm quyền lực hàng đầu điều chỉnh chiến lược, gia tăng ảnh hưởng và bảo vệ lợi ích quốc gia. Sự cạnh tranh này không chỉ giới hạn trong lĩnh vực quân sự, an ninh mà còn lan sang kinh tế, công nghệ cao, chuỗi cung ứng, năng lượng và không gian mạng.

Trong khi đó, chủ nghĩa bảo hộ và xu hướng “tách rời” trong kinh tế - công nghệ đang làm xói mòn lòng tin giữa các quốc gia. Sự phân cực ngày càng sâu sắc không chỉ tác động tiêu cực đến an ninh toàn cầu mà còn làm suy giảm hiệu quả của các thể chế đa phương, khiến nỗ lực phối hợp giải quyết những vấn đề chung như biến đổi khí hậu, dịch bệnh hay an ninh năng lượng gặp nhiều trở ngại.

Bên cạnh đó, các điểm nóng tại Trung Đông, châu Phi và xung đột Nga - Ukraine tiếp tục tiềm ẩn nguy cơ leo thang. Nhiều xung đột cục bộ, tranh chấp lãnh thổ, vấn đề sắc tộc, tôn giáo và chủ quyền quốc gia vẫn chưa được giải quyết căn cơ. Hệ lụy của các cuộc xung đột kéo dài không chỉ gây tổn thất nặng nề về người và của, mà còn làm trầm trọng thêm các cuộc khủng hoảng nhân đạo, gia tăng làn sóng di cư, tị nạn, qua đó ảnh hưởng tiêu cực đến an ninh khu vực và toàn cầu.

2. Trong lĩnh vực kinh tế, thế giới tiếp tục đối mặt với nhiều khó khăn, thách thức đan xen, tác động sâu rộng tới tiến trình phục hồi và phát triển bền vững của các quốc gia.

Trước hết, tăng trưởng kinh tế toàn cầu vẫn đứng trước nguy cơ phục hồi chậm và thiếu đồng đều. Trong khi một số nền kinh tế lớn dần lấy lại đà tăng trưởng, nhiều quốc gia khác, đặc biệt là các nước đang phát triển và kém phát triển, vẫn chịu sức ép nặng nề từ lạm phát, nợ công cao và nhu cầu tiêu dùng suy giảm. Khoảng cách phát triển giữa các khu vực có xu hướng gia tăng, làm trầm trọng thêm các vấn đề về việc làm, thu nhập và an sinh xã hội.

Những bất ổn kéo dài từ các năm trước, cùng với các vấn đề mới phát sinh, đang đặt ra yêu cầu cấp thiết về tăng cường hợp tác quốc tế, củng cố nền tảng tăng trưởng và nâng cao năng lực tự cường của mỗi nền kinh tế.

Một thách thức nổi bật khác là xu hướng phân mảnh kinh tế và thương mại toàn cầu. Chủ nghĩa bảo hộ, các biện pháp hạn chế thương mại, cùng với việc tái cấu trúc chuỗi cung ứng theo hướng “khu vực hóa”, đang tác động tiêu cực đến dòng chảy thương mại và đầu tư quốc tế. Điều này không chỉ làm gia tăng chi phí sản xuất mà còn ảnh hưởng đến tính ổn định và hiệu quả vận hành của nền kinh tế toàn cầu.

Biến động giá các mặt hàng chiến lược, đặc biệt là năng lượng và lương thực, tiếp tục là yếu tố gây bất ổn trong năm 2026. Tác động cộng hưởng của xung đột địa chính trị, biến đổi khí hậu và gián đoạn chuỗi cung ứng khiến thị trường năng lượng, lương thực khó dự báo. Giá cả biến động mạnh làm gia tăng áp lực lạm phát, ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống người dân và khả năng điều hành chính sách kinh tế vĩ mô của nhiều quốc gia.

Bên cạnh đó, gánh nặng nợ công toàn cầu tiếp tục gia tăng, trở thành rủi ro tiềm ẩn đối với ổn định tài chính. Nhiều nước đang phát triển phải đối mặt với nghĩa vụ trả nợ lớn trong bối cảnh nguồn thu ngân sách hạn hẹp và chi phí vay vốn cao. Nguy cơ khủng hoảng nợ tại một số quốc gia, nếu không được kiểm soát hiệu quả, có thể lan rộng, tác động tiêu cực đến hệ thống tài chính quốc tế.

3. Song song với đó, biến đổi khí hậu và các thách thức an ninh phi truyền thống ngày càng trở nên gay gắt. Thiên tai cực đoan, nước biển dâng, suy giảm đa dạng sinh học và ô nhiễm môi trường không còn là vấn đề của riêng một quốc gia, mà đã trở thành thách thức chung của toàn nhân loại.

Trong khi đó, hợp tác quốc tế trong ứng phó với biến đổi khí hậu, bảo vệ môi trường và phát triển bền vững vẫn gặp nhiều trở ngại do khác biệt về lợi ích, nguồn lực và mức độ cam kết giữa các nước.

Năm 2026 được dự báo là thời điểm các tác động của biến đổi khí hậu trở nên rõ rệt và thường xuyên hơn. Thách thức lớn không chỉ nằm ở việc cắt giảm phát thải, mà còn ở năng lực thích ứng và tài chính khí hậu, đặc biệt đối với các quốc gia dễ bị tổn thương nhất.

4. Đáng chú ý, sự phát triển nhanh chóng của khoa học - công nghệ, đặc biệt là trí tuệ nhân tạo, công nghệ số và tự động hóa, vừa mở ra những cơ hội to lớn cho tăng trưởng và đổi mới sáng tạo, vừa đặt ra nhiều vấn đề mới về an ninh, đạo đức và quản trị toàn cầu trong năm 2026.

Nguy cơ mất việc làm, bất bình đẳng số, rủi ro về an ninh mạng và đạo đức công nghệ trở thành mối quan tâm toàn cầu. Khoảng cách phát triển giữa các quốc gia có nguy cơ gia tăng nếu thiếu cơ chế hợp tác hiệu quả, công bằng và bao trùm. Việc thiếu các khuôn khổ pháp lý và chuẩn mực chung cho công nghệ mới có thể dẫn tới lạm dụng, xung đột lợi ích và mất kiểm soát, đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ hơn giữa các quốc gia và khu vực.

Những nước không theo kịp xu hướng công nghệ và chuyển dịch sản xuất có nguy cơ bị gạt ra ngoài chuỗi giá trị toàn cầu. Khoảng cách phát triển giữa các quốc gia tiếp tục gia tăng, đặc biệt là giữa các nước phát triển và đang phát triển. Việc tiếp cận vốn, công nghệ và thị trường trở thành bài toán nan giải, đặt ra nguy cơ tụt hậu dài hạn đối với nhiều nền kinh tế yếu thế.

5. Một thách thức âm thầm nhưng sâu sắc của thế giới năm 2026 là sự suy giảm niềm tin xã hội. Bất bình đẳng gia tăng, áp lực kinh tế và dòng chảy thông tin sai lệch khiến nhiều cộng đồng rơi vào trạng thái phân cực, đối đầu về quan điểm và giá trị và làm xói mòn sự gắn kết xã hội tại nhiều quốc gia. Nếu không được giải quyết, khủng hoảng niềm tin có thể làm trầm trọng thêm các vấn đề kinh tế - chính trị, gây bất ổn dài hạn và cản trở mọi nỗ lực cải cách.

Tổng thể cho thấy, 2026 tiếp tục là một năm đầy thử thách đối với thế giới. Tuy nhiên, trong bối cảnh đó, cơ hội để tái định hình mô hình phát triển, thúc đẩy hợp tác đa phương và hướng tới một trật tự toàn cầu bền vững hơn cũng đang mở ra. Khả năng đối thoại, tinh thần trách nhiệm chung và sự chủ động thích ứng sẽ là chìa khóa giúp thế giới vượt qua giai đoạn khó khăn, tạo nền tảng vững chắc cho hòa bình, ổn định và phát triển.

Quỳnh Dương

Nguồn Hà Nội Mới : https://hanoimoi.vn/the-gioi-nam-2026-tiep-tuc-la-mot-nam-day-thu-thach-728959.html