Thoát vị đĩa đệm có cần mổ không, khi nào nên phẫu thuật?

4 giờ trướcBài gốc

Thoát vị đĩa đệm là một trong những bệnh lý cột sống phổ biến hiện nay, không chỉ gặp ở người lớn tuổi mà ngày càng trẻ hóa, đặc biệt ở dân văn phòng, người lao động nặng hoặc những người thường xuyên ngồi sai tư thế trong thời gian dài.

Theo bác sĩ Nguyễn Trọng Thủy – cựu bác sĩ Đội tuyển Quốc gia và U23 Việt Nam, nhà sáng lập Trung tâm Y học Thể thao Starsmec, đĩa đệm nằm giữa các đốt sống, có vai trò như “bộ giảm xóc” giúp cột sống vận động linh hoạt. Khi phần nhân nhầy bên trong đĩa đệm thoát ra ngoài qua chỗ rách của vòng sợi và chèn ép lên rễ thần kinh, tình trạng thoát vị đĩa đệm sẽ xảy ra.

“Đây là nguyên nhân rất phổ biến gây đau cổ, đau lưng, tê tay chân và hạn chế vận động. Nếu để kéo dài, dây thần kinh bị chèn ép lâu ngày có thể dẫn đến yếu cơ, teo cơ hoặc ảnh hưởng nghiêm trọng đến khả năng vận động”, bác sĩ Thủy cho biết.

Bác sĩ Nguyễn Trọng Thủy – cựu bác sĩ Đội tuyển Quốc gia và U23 Việt Nam, nhà sáng lập Trung tâm Y học Thể thao Starsmec

Thoát vị đĩa đệm có thể xuất hiện ở bất kỳ vị trí nào trên cột sống nhưng thường gặp nhất là vùng cổ và thắt lưng. Người bệnh thường đau âm ỉ hoặc đau nhói vùng lưng dưới, cơn đau lan xuống mông, chân, bàn chân kèm cảm giác tê bì, châm chích hoặc yếu cơ. Với thoát vị đĩa đệm cổ, cơn đau có thể lan ra vai, cánh tay, ngón tay và tăng lên khi cúi hoặc xoay cổ.

Theo bác sĩ Nguyễn Trọng Thủy, điều khiến nhiều người lo lắng nhất sau khi phát hiện bệnh là câu hỏi: “Có phải mổ không?”. Tuy nhiên, ông nhấn mạnh rằng đa số trường hợp không cần can thiệp phẫu thuật.

“Khoảng 80–90% người bệnh thoát vị đĩa đệm có thể điều trị hiệu quả bằng phương pháp bảo tồn như dùng thuốc, vật lý trị liệu, phục hồi chức năng và thay đổi lối sống. Điều quan trọng là phải điều trị đúng ngay từ giai đoạn đầu”, bác sĩ nói.

Các phương pháp điều trị bảo tồn hiện nay thường bao gồm nghỉ ngơi hợp lý, tập phục hồi chức năng, vật lý trị liệu, kéo giãn cột sống, kết hợp kiểm soát cân nặng và điều chỉnh tư thế sinh hoạt. Một số kỹ thuật y học tái tạo như PRP hay bổ sung collagen cũng đang được ứng dụng nhằm hỗ trợ phục hồi mô tổn thương.

Tuy nhiên, không phải trường hợp nào cũng có thể trì hoãn phẫu thuật. Theo bác sĩ Nguyễn Trọng Thủy, có những dấu hiệu cảnh báo cho thấy người bệnh cần được can thiệp sớm để tránh biến chứng nguy hiểm.

Một trong những dấu hiệu đáng lo ngại là đau kéo dài dù đã điều trị bảo tồn nhiều tuần hoặc nhiều tháng nhưng không cải thiện. Ngoài ra, nếu người bệnh xuất hiện tình trạng yếu cơ rõ rệt, đi lại khó khăn, teo cơ hoặc mất cảm giác ở chân tay, điều này cho thấy dây thần kinh đang bị chèn ép nặng.

Đặc biệt, bác sĩ Thủy cảnh báo người bệnh cần đi cấp cứu ngay khi xuất hiện các triệu chứng như bí tiểu, tiểu không kiểm soát hoặc tê vùng yên ngựa.

“Đây có thể là dấu hiệu của hội chứng chùm đuôi ngựa, một biến chứng nguy hiểm cần phẫu thuật khẩn cấp để tránh nguy cơ mất chức năng vận động và đại tiểu tiện vĩnh viễn”, ông nhấn mạnh.

Trong trường hợp cơn đau kéo dài gây mất ngủ, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sinh hoạt và khả năng lao động, phẫu thuật cũng có thể được cân nhắc nhằm cải thiện chất lượng cuộc sống cho người bệnh.

Hiện nay, có nhiều phương pháp phẫu thuật thoát vị đĩa đệm như cắt bỏ cung sau đốt sống, vi phẫu cắt đĩa đệm, thay đĩa đệm nhân tạo hoặc hợp nhất cột sống. Tùy mức độ tổn thương, vị trí thoát vị và tình trạng sức khỏe của từng người, bác sĩ sẽ lựa chọn phương pháp phù hợp.

Ảnh minh họa

Theo bác sĩ Nguyễn Trọng Thủy, các kỹ thuật mổ hiện đại hiện nay đã ít xâm lấn hơn trước, giúp giảm đau sau mổ và rút ngắn thời gian hồi phục. Tuy nhiên, bất kỳ cuộc phẫu thuật nào cũng tiềm ẩn rủi ro như nhiễm trùng, chảy máu, tổn thương thần kinh hoặc thoát vị tái phát.

“Không phải cứ mổ là sẽ tốt hơn ngay lập tức. Điều quan trọng là phải đánh giá đúng chỉ định. Có người quá sợ mổ nên chịu đau kéo dài, nhưng cũng có người muốn mổ càng sớm càng tốt dù chưa cần thiết”, bác sĩ Thủy chia sẻ.

Ông cũng cho biết nhiều bệnh nhân hiện nay mắc sai lầm khi tự mua thuốc giảm đau, dán cao, xoa bóp hoặc tin vào các quảng cáo “chữa khỏi hoàn toàn” mà không có cơ sở y khoa. Việc điều trị không đúng có thể khiến tổn thương tiến triển nặng hơn, làm tăng nguy cơ chèn ép thần kinh kéo dài.

Ngoài ra, nằm nghỉ tuyệt đối quá lâu cũng không phải giải pháp tốt. “Nhiều người nghĩ càng nằm nhiều càng nhanh khỏi, nhưng thực tế điều này khiến cơ yếu đi, cột sống kém ổn định hơn và làm quá trình hồi phục chậm lại”, bác sĩ Nguyễn Trọng Thủy phân tích.

Để phòng ngừa thoát vị đĩa đệm, các chuyên gia khuyến cáo cần duy trì tư thế đúng khi làm việc, tránh ngồi lâu, nâng vật nặng đúng cách, kiểm soát cân nặng và tập luyện đều đặn để tăng cường cơ hỗ trợ cột sống. Đồng thời, nên hạn chế hút thuốc lá vì đây cũng là yếu tố làm tăng nguy cơ thoái hóa đĩa đệm.

Theo bác sĩ Nguyễn Trọng Thủy, điều quan trọng nhất với người bị thoát vị đĩa đệm không phải là “mổ hay không mổ”, mà là phát hiện đúng thời điểm cần điều trị và lựa chọn phương pháp phù hợp với tình trạng bệnh. “Điều trị đúng từ sớm có thể giúp nhiều người tránh được phẫu thuật không cần thiết và bảo vệ chức năng vận động lâu dài”, ông nhấn mạnh.

T. Linh

Nguồn Gia Đình VN : https://giadinhonline.vn/thoat-vi-dia-dem-co-can-mo-khong-khi-nao-nen-phau-thuat-d212421.html