Tháng 4 ghi nhận nhiều chỉ tiêu kinh tế chững lại, buộc TP.HCM phải tăng tốc tháo gỡ điểm nghẽn để giữ mục tiêu tăng trưởng 2 con số. Ảnh: Quỳnh Danh.
Phát biểu tại phiên họp đánh giá tình hình kinh tế - xã hội tháng 4, 4 tháng đầu năm và nhiệm vụ trọng tâm tháng 5 chiều 8/5, ông Hoàng Nguyên Dinh, Phó chủ tịch UBND TP.HCM, cho biết thành phố đang bước vào giai đoạn cao điểm triển khai nhiều nhiệm vụ lớn.
Vì vậy, ông đề nghị các đơn vị không tập trung báo cáo thành tích mà đi thẳng vào các giải pháp để hoàn thành mục tiêu tăng trưởng, đẩy mạnh giải ngân đầu tư công và thực hiện các nhiệm vụ kinh tế - xã hội trọng tâm.
Về mục tiêu tăng trưởng hai con số, ông yêu cầu các đơn vị đánh giá kỹ các động lực tăng trưởng, yếu tố tiềm ẩn, nguy cơ tác động và yếu tố thuận lợi. Đồng thời, cần lưu ý đặc biệt đến các lĩnh vực đầu tư, tiêu dùng, xuất khẩu, doanh nghiệp tư nhân, công nghệ và chuyển đổi số.
Ông Hoàng Nguyên Dinh, Phó chủ tịch UBND TP.HCM chủ trì cuộc họp.
Xuất hiện dấu hiệu chững lại
Báo cáo cụ thể về tình hình kinh tế - xã hội từ đầu năm đến nay, ông Nguyễn Khắc Hoàng, Trưởng Thống kê TP.HCM, cho biết GRDP quý I của TP tăng 8,27%, cho thấy tín hiệu khởi sắc. Tuy nhiên, sang tháng 4, nhiều chỉ số bắt đầu xuất hiện dấu hiệu chững lại và tiềm ẩn rủi ro.
Theo ông Hoàng, bối cảnh thương mại quốc tế còn nhiều biến động, trong khi chi phí logistics và năng lượng tăng cao khiến áp lực đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số trở nên lớn hơn.
Phân tích từng động lực tăng trưởng, ông cho rằng cầu tiêu dùng đang có dấu hiệu chậm lại trong tháng 4, đặc biệt ở lĩnh vực dịch vụ. Nguyên nhân là cùng kỳ năm ngoái thành phố có nhiều sự kiện quy mô lớn, trong đó có kỷ niệm A50, tạo sức bật mạnh cho các ngành lưu trú, ăn uống và du lịch. Trong khi đó, năm nay chưa có sự kiện nổi bật tương tự nên mức tăng trưởng của các lĩnh vực này thấp hơn đáng kể, kéo tốc độ tăng chung của 4 tháng đầu năm chậm lại.
Ông cũng lưu ý cách thống kê khách du lịch cần được tính toán phù hợp sau khi sáp nhập địa giới. Trước sáp nhập, khách từ TP.HCM đi Vũng Tàu được tính là khách du lịch ngoài tỉnh, nhưng hiện nay người dân từ phường Sài Gòn đến phường Tam Thắng cũng được tính là khách du lịch nội thành. Vì vậy, việc phân tách rõ sẽ rất quan trọng trong đánh giá thực chất tăng trưởng du lịch.
Ở lĩnh vực xuất nhập khẩu, TP.HCM ghi nhận xuất khẩu tăng 4,3% và nhập khẩu tăng 8,1%. Tuy nhiên, mức tăng này thấp hơn đáng kể so với bình quân cả nước, khi xuất khẩu cả nước tăng tới 19,7% và nhập khẩu tăng 28,7% trong 4 tháng đầu năm.
Theo ông Hoàng, điều này cho thấy động lực xuất khẩu của thành phố đang chững lại. Trong khi nhiều địa phương hưởng lợi từ xuất khẩu nông sản, TP.HCM chủ yếu tập trung vào nhóm hàng công nghiệp nên chịu tác động mạnh hơn từ biến động thương mại quốc tế.
Ông Nguyễn Khắc Hoàng, Trưởng Thống kê TP.HCM nêu ý kiến tại cuộc họp.
Đối với đầu tư công, dù TP.HCM đã triển khai nhiều giải pháp thúc đẩy giải ngân nhưng kết quả vẫn thấp hơn mặt bằng chung cả nước. Hiện tỷ lệ giải ngân bình quân cả nước đạt khoảng 14,2%, trong khi TP.HCM mới dao động quanh mức 10%.
Về thu hút FDI, TP.HCM tiếp tục dẫn đầu cả nước về số lượng dự án. Tuy nhiên, quy mô vốn bình quân trên mỗi dự án còn thấp. Theo phân tích, vốn bình quân mỗi dự án FDI tại TP.HCM hiện khoảng 1,5 triệu USD, đứng thứ 10 trong nhóm 20 địa phương dẫn đầu cả nước. Hà Nội thậm chí chỉ đạt khoảng 0,3 triệu USD mỗi dự án.
Lý giải điều này, ông Hoàng cho rằng tại các đô thị lớn như TP.HCM và Hà Nội, quỹ đất dành cho công nghiệp không còn nhiều nên các dự án FDI chủ yếu tập trung vào lĩnh vực dịch vụ. Do đó, chiến lược phát triển dịch vụ quy mô lớn của thành phố cần được định hình phù hợp với thực tế này.
Điểm tích cực là tỷ lệ doanh nghiệp thành lập mới so với doanh nghiệp rút lui khỏi thị trường đang dần cải thiện. Nếu như tháng 1, cứ 10 doanh nghiệp thành lập mới thì có tới 18 doanh nghiệp rút lui, thì sang tháng 2 tỷ lệ này giảm còn 10/14, tháng 3 là 10/12 và hiện nay khoảng 10/11, tương đồng với mặt bằng chung của cả nước.
Quyết tâm tăng trưởng 2 con số
Theo ông Hoàng, để đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số trong các tháng tới, thành phố cần tiếp tục tập trung vào các động lực truyền thống gồm đầu tư, tiêu dùng, xuất khẩu và mở rộng thị trường, đồng thời đẩy mạnh tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp.
Ông cũng nhấn mạnh vai trò của ngành ngân hàng trong việc điều chỉnh lãi suất, tạo điều kiện cho dòng vốn quay trở lại nền kinh tế để doanh nghiệp tái khởi động hoạt động đầu tư.
Liên quan các giải pháp trọng tâm thời gian tới, Sở Tài chính TP.HCM cho biết thành phố đã xác định 9 nhóm nhiệm vụ lớn cho tháng 5 và các tháng còn lại của năm 2026.
Trong đó, TP.HCM sẽ tập trung triển khai quyết liệt các nghị quyết, chương trình và đề án chiến lược của Trung ương; kiên định mục tiêu tăng trưởng GRDP trên 10% theo nguyên tắc "6 rõ" gồm rõ người, rõ việc, rõ tiến độ, rõ trách nhiệm, rõ thẩm quyền và rõ kết quả.
Thành phố cũng đặt mục tiêu xử lý dứt điểm các "điểm nghẽn", phấn đấu hoàn thành 100% kế hoạch giải ngân đầu tư công trước ngày 31/12.
Ngoài ra, TP.HCM sẽ tập trung khai thác hiệu quả các nguồn lực về đất đai, tài sản công, quy hoạch nhà ở và đô thị; ưu tiên tháo gỡ các dự án tồn đọng đã có hướng xử lý.
Song song đó, TP tiếp tục thúc đẩy các đề án chiến lược như Trung tâm Tài chính Quốc tế, khu thương mại tự do và trung tâm đổi mới sáng tạo. Riêng đề án khu thương mại tự do hiện đã cơ bản hoàn thiện và dự kiến họp lần đầu ngay trong tháng 5.
Ở lĩnh vực dịch vụ, TP.HCM sẽ chú trọng thúc đẩy du lịch và xuất khẩu, đồng thời đặt mục tiêu hỗ trợ thành lập mới 70.000 doanh nghiệp trong năm 2026...
Liên Phạm