TP.HCM phát triển mạng lưới chăm sóc người cao tuổi

2 giờ trướcBài gốc

Chiều 17-3, Thành ủy TP.HCM tổ chức buổi làm việc với Sở Y tế TP.HCM về Đề án chăm sóc sức khỏe người cao tuổi trên địa bàn TP.

Từng bước nâng cao năng lực điều trị lão khoa

TS.BS Nguyễn Văn Vĩnh Châu, Phó Giám đốc Sở Y tế TP.HCM, cho biết thời gian qua TP.HCM đã triển khai đồng bộ nhiều chương trình, kế hoạch chăm sóc sức khỏe người cao tuổi theo chỉ đạo của Trung ương và TP. Nổi bật là kế hoạch về thực hiện chương trình chăm sóc sức khỏe người cao tuổi và kế hoạch về khám sức khỏe, phát hiện sớm bệnh trong năm 2025.

TS.BS Nguyễn Văn Vĩnh Châu, Phó Giám đốc Sở Y tế TP.HCM. Ảnh: THẢO PHƯƠNG

Theo báo cáo tổng hợp, tuổi thọ bình quân của người dân TP năm 2025 đạt 76,7 tuổi. Công tác chăm sóc người cao tuổi tiếp tục được mở rộng với 102 câu lạc bộ “người cao tuổi giúp người cao tuổi” và 102 tổ tình nguyện, thu hút hàng nghìn thành viên tham gia hỗ trợ hơn 4.000 người cao tuổi có hoàn cảnh khó khăn.

Hệ thống y tế TP cũng từng bước nâng cao năng lực điều trị lão khoa. Hiện có 12 bệnh viện có khoa lão. Ngoài ra, nhiều bệnh viện tổ chức đơn vị hoặc lồng ghép khoa lão với các chuyên khoa khác. 100% cơ sở khám, chữa bệnh đã bố trí khu vực ưu tiên cho người từ 80 tuổi trở lên theo quy định.

Ở tuyến cơ sở, các trạm y tế đã triển khai lập hồ sơ sức khỏe, khám định kỳ và quản lý bệnh mạn tính cho người cao tuổi. TP cũng đẩy mạnh áp dụng gói dịch vụ chăm sóc bệnh không lây nhiễm tại y tế cơ sở theo hướng dẫn của Tổ chức Y tế Thế giới. Nhờ đó, năng lực quản lý, điều trị các bệnh mạn tính như tăng huyết áp, đái tháo đường được cải thiện rõ rệt; số bệnh nhân được quản lý và tái khám định kỳ tăng đáng kể.

Trong giai đoạn tới, BS Châu cho hay ngành y tế TP.HCM đặt mục tiêu nâng tuổi thọ bình quân lên 76,8 tuổi vào năm 2025 và 77 tuổi vào năm 2030; thời gian sống khỏe đạt lần lượt 67 và 68 năm. TP cũng định hướng phát triển trung tâm chăm sóc ban ngày, bệnh viện lão khoa chuyên sâu và đẩy mạnh ứng dụng công nghệ trong chăm sóc người cao tuổi.

Thiếu quy hoạch cụ thể cho hệ thống cơ sở dưỡng lão

Ông Phạm Bình An, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu phát triển TP.HCM (HIDS), nhận định việc thu hút nguồn lực xã hội, đặc biệt là nhà đầu tư nước ngoài, vào lĩnh vực chăm sóc người cao tuổi được đánh giá là hướng đi quan trọng đối với TP.HCM.

Tuy nhiên, thực tế triển khai cho thấy vẫn còn nhiều rào cản cần được tháo gỡ. Một trong những vướng mắc lớn nhất hiện nay là thiếu quy hoạch cụ thể cho hệ thống cơ sở dưỡng lão và chăm sóc sức khỏe người cao tuổi. Việc chưa xác định rõ quỹ đất, vị trí và chức năng trong quy hoạch khiến doanh nghiệp tư nhân gặp khó khăn khi xin phép đầu tư, làm giảm tính hấp dẫn của lĩnh vực này.

Cạnh đó, vấn đề tiếp cận đất đai tiếp tục là “điểm nghẽn”. Doanh nghiệp khó tiếp cận quỹ đất phù hợp, trong khi cơ chế sử dụng đất công cho hợp tác chưa thực sự thông thoáng. Dù các chính sách mới đã đề cập thúc đẩy hợp tác công – tư (PPP), song việc triển khai trên thực tế vẫn cần hướng dẫn cụ thể và đồng bộ hơn.

Các cơ chế tài chính, ưu đãi thuế và hỗ trợ vốn cũng là yếu tố then chốt. Dù khu vực tư nhân có tiềm lực, nhưng đặc thù lĩnh vực chăm sóc người cao tuổi đòi hỏi chi phí lớn, thời gian hoàn vốn dài. Do đó, nếu không có chính sách hỗ trợ phù hợp, doanh nghiệp khó có thể phát triển bền vững mà vẫn đảm bảo khả năng chi trả cho người dân.

Người cao tuổi khám chữa bệnh tại Bệnh viện Thống Nhất. Ảnh: THẢO PHƯƠNG

Một vấn đề đáng lưu ý khác là thiếu hụt nguồn nhân lực chuyên môn. Hiện số lượng điều dưỡng được đào tạo bài bản về lão khoa còn rất hạn chế, chưa đáp ứng nhu cầu thực tế. Chương trình đào tạo chưa thống nhất, thiếu chuẩn chung từ trung ương, dẫn đến chất lượng nhân lực chưa đồng đều. Trong khi đó, chăm sóc người cao tuổi đòi hỏi kỹ năng chuyên biệt, không thể thay thế bằng đào tạo ngắn hạn.

“Để phát triển hệ thống chăm sóc người cao tuổi một cách hiệu quả, cần có giải pháp tổng thể và đồng bộ, từ quy hoạch, đất đai, tài chính đến đào tạo nhân lực. Việc tháo gỡ các “điểm nghẽn” này sẽ tạo điều kiện thuận lợi hơn cho khu vực tư nhân tham gia, qua đó nâng cao khả năng tiếp cận dịch vụ của người dân” – ông An nói.

Ngoài ra, theo chuyên gia này, bài toán già hóa dân số cũng đặt ra yêu cầu cấp thiết về tầm nhìn dài hạn. Với quy mô dân số lớn, mỗi năm TP có thêm hàng trăm nghìn người bước vào độ tuổi cao tuổi. Do đó, việc xây dựng lộ trình cụ thể, dự báo số lượng người cao tuổi theo từng giai đoạn đến năm 2030 và 2045 là cần thiết để hoạch định chính sách phù hợp.

Hợp tác công – tư phát triển cơ sở chăm sóc người cao tuổi

Ông Nguyễn Tăng Minh, Phó Giám đốc Sở Y tế TP.HCM, cho biết hiện nay, TP có 16 cơ sở bảo trợ xã hội, trong đó 12 cơ sở tiếp nhận, chăm sóc người cao tuổi với khoảng 6.000 đối tượng được nuôi dưỡng toàn phần theo chính sách hiện hành. Tuy nhiên, hệ thống cơ sở công lập còn hạn chế, chưa đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng khi tỉ lệ người cao tuổi đã chiếm khoảng 11% dân số.

TP đặt mục tiêu phát triển trên 30 cơ sở chăm sóc người cao tuổi theo mô hình kết hợp công lập, tư nhân và hợp tác công – tư. Trong đó, bảo đảm cân đối 15 cơ sở chăm sóc ban ngày và 15 cơ sở nội trú. Đồng thời, xây dựng mạng lưới 168 điểm chăm sóc cộng đồng tại các phường, xã nhằm mở rộng độ phủ dịch vụ.

Về nhân lực, TP phấn đấu đào tạo khoảng 2.500 nhân viên có kỹ năng chăm sóc và điều dưỡng lão khoa.

Người coa tuổi chăm sóc sức khỏe răng miệng tại bệnh viện trên địa bàn TP.HCM. Ảnh: THẢO PHƯƠNG

Ông Minh cho hay, TP.HCM định hướng mô hình đề án xây dựng hệ sinh thái chăm sóc bốn tầng, lấy chăm sóc tại nhà và cộng đồng làm nền tảng, cơ sở y tế là tuyến cuối.

Cụ thể, tầng 1 là chăm sóc tại nhà và ban ngày, giúp người cao tuổi duy trì cuộc sống độc lập, an toàn. Tầng 2 là hỗ trợ cộng đồng, dành cho người còn khả năng tự chủ nhưng cần hỗ trợ sinh hoạt và kết nối xã hội. Tầng 3 là chăm sóc chuyên sâu 24/7, bao gồm điều dưỡng và hỗ trợ người sa sút trí tuệ. Tầng 4 là trung tâm y tế và đào tạo chuyên ngành lão khoa, đóng vai trò hạt nhân.

Về giải pháp thực hiện, ông Minh cho biết sẽ đẩy mạnh xã hội hóa, thu hút đầu tư theo hình thức hợp tác công – tư; áp dụng chính sách ưu đãi về đất đai, thuế và tài chính; Thí điểm bảo hiểm chăm sóc dài hạn, đa dạng hóa nguồn lực chi trả dịch vụ; Ứng dụng chuyển đổi số, thử nghiệm công nghệ chăm sóc mới trong môi trường thực tế.

Ngoài ra sẽ tích hợp mô hình chăm sóc người cao tuổi vào quy hoạch đô thị, phát triển các khu dân cư liên thế hệ gắn với dịch vụ chăm sóc tại chỗ; Đào tạo và chuẩn hóa nguồn nhân lực, gắn với hệ thống y tế và an sinh xã hội.

“Đến nay, đề án đã được lấy ý kiến các sở, ngành và địa phương; cơ bản thống nhất nội dung, đồng thời tiếp tục hoàn thiện về cơ chế tài chính, phương pháp nghiên cứu và định hướng xã hội hóa. Đề án hướng tới xây dựng hệ thống chăm sóc người cao tuổi toàn diện, linh hoạt, hiện đại, đáp ứng nhu cầu xã hội và góp phần thúc đẩy phát triển đô thị bền vững” – ông Minh nói.

Ông NGUYỄN PHƯỚC LỘC, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thành ủy TP.HCM, Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam TP.HCM:

Xây dựng hệ thống chăm sóc người cao tuổi toàn diện, hiện đại và bền vững

Việc chăm sóc tốt người cao tuổi không chỉ cải thiện sức khỏe cộng đồng mà còn góp phần giảm áp lực chi phí điều trị, đòi hỏi phải nâng cao năng lực y tế cơ sở và đẩy mạnh chuyển đổi số.

Cần ưu tiên mô hình chăm sóc tại nhà, cộng đồng và y tế cơ sở. Các mô hình hiện có như câu lạc bộ người cao tuổi, tổ tình nguyện cần được đánh giá, nâng chất lượng và mở rộng. Đồng thời, khuyến khích phát triển các mô hình chăm sóc tại khu dân cư, gắn với đời sống người dân.

Mục tiêu là tiến tới quản lý sức khỏe toàn bộ người cao tuổi bằng hồ sơ điện tử; nghiên cứu phát triển bệnh viện lão khoa hoặc nâng cấp các khoa lão hiện có; xem xét cơ chế hỗ trợ chi phí khám, chữa bệnh phù hợp.

Về xã hội hóa, cần ưu tiên đầu tư cho hệ thống y tế cơ sở để bảo đảm tính bền vững và khả năng tiếp cận rộng rãi. Các chính sách cần hướng đến lợi ích cộng đồng, thay vì hỗ trợ đơn lẻ. Đồng thời, cần có giải pháp linh hoạt trong đào tạo nhân lực, kết hợp đào tạo dài hạn với các chương trình ngắn hạn, chú trọng kỹ năng chăm sóc thực hành.

Cần tăng cường truyền thông, huy động sự tham gia của doanh nghiệp và các tổ chức xã hội; đồng thời tổ chức lễ phát động chương trình sau khi đề án được thông qua, nhằm tạo sự lan tỏa trong cộng đồng.

Chăm sóc sức khỏe người cao tuổi là nhiệm vụ liên ngành, cần sự phối hợp đồng bộ của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội để xây dựng hệ thống chăm sóc toàn diện, hiện đại và bền vững.

THẢO PHƯƠNG

Nguồn PLO : https://plo.vn/tphcm-phat-trien-mang-luoi-cham-soc-nguoi-cao-tuoi-post899906.html