Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026 sẽ diễn ra ngày 11 và 12-6.
Thí sinh phải làm bốn bài thi, bắt buộc gồm toán và ngữ văn. Với hai môn tự chọn, thí sinh chọn trong các môn đã học ở trường (hóa học, vật lý, sinh học, địa lý, lịch sử, giáo dục kinh tế và pháp luật, tin học, công nghệ nông nghiệp, công nghệ công nghiệp và ngoại ngữ).
Học sinh lớp 12 Trường THPT Nguyễn Tất Thành, phường Bình Phú trong một giờ học. Ảnh minh họa: NGUYỄN QUYÊN
Môn tự nhiên chiếm đa số
Thống kê từ các trường THPT, tỉ lệ học sinh chọn tiếng Anh và các môn tự nhiên chiếm ưu thế so với các môn xã hội.
Bà Đoàn Thị Thu Hoài, Hiệu trưởng Trường THPT Nguyễn Thái Bình, phường Tân Hòa cho biết đa số học sinh lựa chọn môn tiếng Anh và vật lý. Các môn như giáo dục kinh tế và pháp luật hay địa lý có tỉ lệ đăng ký tương đối thấp.
Hiện trường đang khảo sát lại nhu cầu của 16 học sinh có nguyện vọng chọn môn Tin học trong kỳ thi tốt nghiệp.
Tại Trường THPT Hùng Vương, phường Chợ Lớn, trong gần 1.000 học sinh lớp 12, có 693 em chọn môn tiếng Anh, 504 em chọn vật lý, 320 em chọn hóa học, 149 em chọn địa lý, 118 em chọn sinh học và chỉ 92 em chọn lịch sử.
Tương tự, ông Huỳnh Thanh Phú, Hiệu trưởng Trường THPT Bùi Thị Xuân, phường Bến Thành cho biết trường có 708 học sinh lớp 12, có tới 506 em chọn tiếng Anh, 489 em chọn vật lý, tiếp theo là hóa học và sinh học với lần lượt là 228 và 136 em.
Qua thống kê, tổ hợp tiếng Anh - vật lý có học sinh lựa chọn đông nhất với 416 em, tiếp theo là tổ hợp hóa học - sinh học với 127 em. Đáng chú ý, các tổ hợp lịch sử - công nghệ, lịch sử - giáo dục kinh tế pháp luật, tin học - địa lý, địa lý - công nghệ nông nghiệp… "trắng" học sinh đăng ký.
Tại Trường THPT Phước Long, phường Phước Long học sinh chọn các môn tự nhiên vẫn chiếm áp đảo so với xã hội. Nhiều nhất là môn tiếng Anh với 428 học sinh chọn, 280 em chọn vật lý, hóa học là 99 em.
Ngược dòng xu hướng
Một tiết kiểm tra trên máy tính của học sinh Trường THPT Bùi Thị Xuân. Ảnh minh họa: NTCC
Trong khi đó, ghi nhận tại các địa phương khác, tỉ lệ học sinh chọn môn tự nhiên không nhiều.
Một khảo sát mới đây tại Trường THPT Nguyễn Du, tỉnh Bắc Ninh cho thấy học sinh chọn môn khoa học tự nhiên chỉ chiếm 4%, bằng một nửa năm ngoái. Nhóm môn xã hội như lịch sử, địa lý, giáo dục kinh tế và pháp luật, tiếng Anh chiếm đa số.
Tại nhiều địa phương khác, tình trạng tương tự.
Mới đây, vào ngày 21-3, tại hội thảo Giáo dục STEM - định hướng đào tạo nhân lực từ trường phổ thông do Bộ GD&ĐT tổ chức, Vụ trưởng Vụ Giáo dục phổ thông Thái Văn Tài, thông tin hiện có khoảng 60 - 65% học sinh phổ thông lựa chọn tổ hợp khoa học xã hội. Nguồn nhân lực chất lượng cao khối ngành khoa học, kỹ thuật luôn thiếu.
Điều này trái ngược với xu hướng chọn môn tự nhiên khi thi tốt nghiệp tại TP.HCM. Không chỉ năm 2026, tình trạng học sinh TP.HCM chọn tiếng Anh và tập trung môn tự nhiên đã diễn ra nhiều năm qua.
Cụ thể năm 2025, môn thi tự chọn được nhiều thí sinh lựa chọn nhất là ngoại ngữ với 49.328 em (tỉ lệ 50,37%), tiếp theo là vật lý với 43.176 em (tỉ lệ 44,08%). Kế tiếp là 3 môn: hóa học với 27.796 em đăng ký, địa lý 25.220 em đăng ký, lịch sử 24.074 em đăng ký và môn sinh học có 8.073 em đăng ký.
Tương tự năm 2024, thống kê của Sở GD&ĐT TP.HCM, trong kỳ thi tốt nghiệp, tỉ lệ học sinh chọn tổ hợp tự nhiên chiếm 60,85%, tức là chỉ 39,15% thí sinh chọn tổ hợp xã hội.
Lý giải vấn đề trên, bà Đoàn Thị Thu Hoài, Hiệu trưởng Trường THPT Nguyễn Thái Bình nhìn nhận: “Các ngành nghề liên quan đến các môn này thường đa dạng hơn, tạo ra nhiều cơ hội lựa chọn nghề nghiệp cho học sinh sau khi tốt nghiệp. Bên cạnh đó, học sinh hiện rất nhạy bén với thông tin tuyển sinh. Việc một số trường đại học không còn xét tuyển các tổ hợp có môn lịch sử, địa lý khiến các em e dè và hạn chế lựa chọn các môn học này để đảm bảo cơ hội trúng tuyển cao nhất".
Tương tự, ông Huỳnh Thanh Phú, Hiệu trưởng Trường THPT Bùi Thị Xuân bày tỏ: “Xuất phát từ đặc thù TP.HCM những đô thị lớn, học sinh có nền tảng và điều kiện học tập ngoại ngữ từ nhỏ. Mặt khác, TP là trung tâm lớn về khoa học - công nghệ nên học sinh có xu hướng chọn ngành nghề có tính chất như kinh tế, kỹ thuật".
Năm nay kỳ thi tốt nghiệp THPT sẽ diễn ra sớm hơn hai tuần so với các năm trước. Ảnh minh họa: NQ
Chiến thuật ôn thi
Bà Vũ Thị Hồng Châu, Hiệu trưởng Trường THPT Phước Long cho hay năm nay kỳ thi tốt nghiệp diễn ra sớm hơn hai tuần so với mọi năm, nên đã chủ động triển khai các phương án ôn tập từ sớm nhằm đảm bảo kiến thức cho học sinh.
Trường áp dụng mô hình "lớp học chạy" từ học kỳ II. Đây là phương thức phân loại học sinh theo môn lựa chọn và giáo viên phụ trách mà trường đã vận hành hiệu quả từ năm học trước.
Năm nay trường không tổ chức thi thử vì quỹ thời gian quá cận kề. Thời gian này, lãnh đạo nhà trường cũng thường xuyên sâu sát từng lớp để kịp thời nắm bắt tâm tư, nguyện vọng và điều chỉnh kế hoạch hỗ trợ học sinh một cách tốt nhất.
Tại Trường THPT Phan Đăng Lưu, phường Bình Lợi Trung, bà Mai Thị Ngọc Nhung, Phó Hiệu trưởng nói trường đang triển khai mô hình vừa dạy vừa ôn theo hình thức cuốn chiếu.
Theo lãnh đạo nhà trường, việc tận dụng thời gian trên lớp để hệ thống kiến thức ngay trong từng bài học là giải pháp tối ưu hiện nay. Bởi lẽ, sau khi kết thúc chương trình năm học chỉ khoảng 10 ngày là học sinh đã bước vào kỳ thi chính thức. Bên cạnh đó, các kỳ nghỉ lễ kéo dài cũng gây áp lực không nhỏ đến quỹ thời gian ôn tập.
Đáng chú ý, trường dự kiến không tổ chức thi thử nếu không có yêu cầu bắt buộc từ Sở GD&ĐT. Do quỹ thời gian quá hạn hẹp, trường muốn dành tối đa thời gian cho học sinh tự ôn tập và giáo viên tập trung hỗ trợ các em.
Thí sinh tham dự kỳ thi tốt nghiệp THPT sẽ đăng ký dự thi từ ngày 24-4 đến 17 giờ ngày 5-5. Kỳ thi diễn ra vào ngày 11 và 12-6. Kết quả thi được công bố vào 8 giờ ngày 1-7.
NGUYỄN QUYÊN