TP. Hồ Chí Minh xây dựng 3 kịch bản tăng trưởng trong bối cảnh thế giới nhiều biến động

2 giờ trướcBài gốc

Việc chuẩn bị nhiều phương án không chỉ nhằm duy trì đà tăng trưởng trong ngắn hạn, mà còn tạo nền tảng cho mục tiêu tăng trưởng hai con số trong năm 2026 và định hướng phát triển thành siêu đô thị trong tương lai. Đây là nội dung được các chuyên gia thảo luận tại Hội thảo Giải pháp thúc đẩy tăng trưởng hai con số trong bối cảnh đảm bảo ổn định năng lượng tại TP. Hồ Chí Minh do UBND TP. Hồ Chí Minh tổ chức vào chiều 13/3.

Một góc Quận 2 với xa lộ Hà Nội và tuyến Metro số 1 Bến Thành - Suối Tiên. Ảnh minh họa: Thanh Vũ/TTXVN

Nhiều biến số khó lường

Tạ hội thảo, ông Phạm Bình An, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu Phát triển TP. Hồ Chí Minh thông tin, kinh tế toàn cầu đang chịu tác động mạnh từ nhiều yếu tố khó dự báo. Xung đột địa chính trị leo thang, giá năng lượng biến động và chính sách tiền tệ của các nền kinh tế lớn thay đổi liên tục đang tạo ra áp lực đáng kể đối với lãi suất, tỷ giá và dòng vốn quốc tế. Đáng chú ý, căng thẳng tại Trung Đông có nguy cơ làm gián đoạn các tuyến vận tải biển và hàng không quốc tế. Nếu chiến sự kéo dài, chi phí năng lượng có thể tăng mạnh, kéo theo áp lực lạm phát toàn cầu. Giá dầu, than và các nhiên liệu hóa thạch tăng sẽ làm chi phí sản xuất của nhiều nền kinh tế leo thang.

Ngoài ra, nguy cơ đứt gãy chuỗi cung ứng cũng được đặt ra nếu hoạt động logistics quốc tế bị kiểm soát chặt hơn hoặc gián đoạn. Tình huống này có thể ảnh hưởng trực tiếp đến thương mại toàn cầu và hoạt động sản xuất của nhiều quốc gia. Một hệ quả khác là niềm tin tiêu dùng và đầu tư toàn cầu có thể suy giảm.

Bên cạnh đó, khi giá năng lượng cao và bất ổn địa chính trị kéo dài, các nền kinh tế lớn có xu hướng thắt chặt chính sách tiền tệ nhằm kiểm soát lạm phát. Điều này khiến chi phí vốn tăng lên và dòng vốn đầu tư quốc tế có thể dịch chuyển.

Theo ông Phạm Bình An, Việt Nam là nền kinh tế có độ mở cao, do đó các cú sốc kinh tế – chính trị toàn cầu thường tác động khá nhanh thông qua ba kênh chính là giá năng lượng, tỷ giá và dòng vốn quốc tế. Khi giá dầu tăng, chi phí sản xuất trong nước cũng tăng theo, tạo áp lực lên lạm phát. Biến động tỷ giá có thể làm gia tăng chi phí nhập khẩu. Trong khi đó, dòng vốn quốc tế có nguy cơ đảo chiều nếu chênh lệch lãi suất giữa USD và các đồng tiền khác tiếp tục duy trì ở mức cao. Đối với TP. Hồ Chí Minh, trung tâm kinh tế lớn nhất cả nước, các biến động này có thể ảnh hưởng trực tiếp đến các động lực tăng trưởng như xuất khẩu, đầu tư và tiêu dùng.

Xét về tổng cầu, hoạt động xuất nhập khẩu của TP. Hồ Chí Minh đang đối mặt với nguy cơ gia tăng chi phí và gián đoạn chuỗi cung ứng. Chi phí logistics có thể tăng mạnh, trong khi nhu cầu tiêu dùng tại các thị trường lớn như Mỹ và Liên minh châu Âu có xu hướng suy giảm khi giá năng lượng cao. Từ đó có thể tác động tiêu cực đến kim ngạch xuất khẩu của thành phố.

Đối với đầu tư công, giá vật liệu xây dựng tăng có thể khiến nhiều nhà thầu e ngại thi công, từ đó ảnh hưởng đến tiến độ giải ngân. Đồng thời, dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) cũng có thể chậm lại do bất ổn địa chính trị toàn cầu. Tiêu dùng nội địa cũng chịu áp lực khi giá nhiên liệu tăng, kéo theo chỉ số giá tiêu dùng đi lên. Người dân có xu hướng cắt giảm các khoản chi không thiết yếu, làm giảm sức mua trong nền kinh tế.

Ở góc độ tổng cung, khu vực công nghiệp có thể đối mặt với chi phí logistics và chi phí đầu vào tăng cao, khiến giá thành sản phẩm tăng, làm giảm khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp. Trong lĩnh vực dịch vụ, du lịch có nguy cơ sụt giảm khi lượng khách quốc tế lo ngại về an ninh hàng không và chi phí đi lại. Thị trường chứng khoán và bất động sản cũng có thể chịu tác động khi lãi suất tăng và dòng vốn trở nên thận trọng hơn.

Theo các chuyên gia, với đà tăng trưởng tích cực trong hai tháng đầu năm và sự chỉ đạo quyết liệt của lãnh đạo thành phố, TP. Hồ Chí Minh vẫn có khả năng duy trì động lực tăng trưởng, đặc biệt nếu tận dụng tốt các cơ hội từ thương mại quốc tế. Một yếu tố đáng chú ý là mức thuế quan 15% của Hoa Kỳ đối với một số mặt hàng, có thể tạo cơ hội thúc đẩy xuất khẩu của thành phố trong ngắn hạn. Tuy nhiên, các doanh nghiệp cũng cần chủ động đa dạng hóa thị trường, nâng cao tỷ lệ nội địa hóa và phát triển kinh tế xanh, kinh tế số.

Ba kịch bản tăng trưởng

Trên cơ sở phân tích bối cảnh kinh tế toàn cầu và tình hình kinh tế trong nước, Viện Nghiên cứu phát triển TP. Hồ Chí Minh đã xây dựng 3 kịch bản tăng trưởng cho năm 2026. Theo đó, kịch bản thứ nhất được đặt ra khi xung đột địa chính trị leo thang và kéo dài. Trong trường hợp này, tăng trưởng kinh tế toàn cầu trở nên bất định và thương mại thế giới suy giảm. Tăng trưởng kinh tế cả nước dự kiến đạt khoảng 7%, trong khi tăng trưởng của TP. Hồ Chí Minh trong quý I/2026 ước đạt khoảng 7,53%.

Kịch bản thứ hai được xây dựng trong trường hợp xung đột chỉ diễn ra trong thời gian ngắn. Khi đó, kinh tế toàn cầu tương đối ổn định hơn. Tăng trưởng kinh tế Việt Nam có thể đạt khoảng 8% và TP. Hồ Chí Minh được dự báo đạt mức tăng trưởng khoảng 8,56% trong quý I.

Ở kịch bản tích cực hơn, khi căng thẳng địa chính trị nhanh chóng được hạ nhiệt, kinh tế toàn cầu có thể phục hồi theo các dự báo trước đó. Trong trường hợp này, tăng trưởng kinh tế cả nước có thể đạt 9,1%, còn TP. Hồ Chí Minh được dự báo đạt khoảng 9,74% trong quý I/2026.

Theo các chuyên gia kinh tế, giá năng lượng là biến số quan trọng trong các kịch bản này. TS. Cấn Văn Lực cho biết, theo tính toán, nếu giá xăng dầu tăng khoảng 10%, tăng trưởng GDP có thể giảm khoảng 0,5 điểm phần trăm. TP. Hồ Chí Minh đặt mục tiêu tăng trưởng kinh tế năm 2026 đạt trên 10%. Để đạt mục tiêu này, tốc độ tăng trưởng của thành phố trong sáu tháng đầu năm phải đạt ít nhất 10,3%. Điều đó đồng nghĩa với việc tăng trưởng trong quý II/2026 cần đạt từ 10,86 - 13,07%, tùy theo kịch bản của quý I.

PGS. TS. Trần Hoàng Ngân cho rằng, việc khơi thông các điểm nghẽn hạ tầng, đặc biệt là hạ tầng giao thông và logistics sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc giảm chi phí cho doanh nghiệp và thúc đẩy tăng trưởng. Để hiện thực hóa các mục tiêu tăng trưởng, trước hết là đẩy mạnh giải ngân đầu tư công ngay từ quý I, tập trung vào các dự án hạ tầng giao thông và logistics trọng điểm.

Thành phố cũng cần thúc đẩy sản xuất công nghiệp và xuất khẩu thông qua việc hỗ trợ doanh nghiệp tận dụng các cơ hội từ thị trường quốc tế, đồng thời đa dạng hóa thị trường xuất khẩu. Bên cạnh đó, các chương trình kích cầu tiêu dùng nội địa, phát triển du lịch và dịch vụ phải được triển khai mạnh mẽ.

Trong lĩnh vực đầu tư, thành phố cần tập trung thu hút dự án FDI chất lượng cao các ngành công nghệ cao, kinh tế số và đổi mới sáng tạo. Song song đó, TP. Hồ Chí Minh đẩy mạnh chuyển đổi số, phát triển hạ tầng dữ liệu và ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong quản lý đô thị và sản xuất kinh doanh.

Chuyên gia cũng khuyến nghị TP. Hồ Chí Minh cần chuyển đổi mô hình tăng trưởng từ chú trọng “lượng” sang chú trọng “chất”. Điều này đồng nghĩa với việc không chỉ tập trung vào tốc độ tăng trưởng GDP, mà còn quan tâm đến các chỉ số phát triển con người, chất lượng sống và phát triển bền vững.

Nếu tận dụng tốt các cơ hội từ chuyển đổi số, kinh tế xanh và đổi mới sáng tạo, TP. Hồ Chí Minh được kỳ vọng tiếp tục giữ vai trò đầu tàu kinh tế của cả nước, đồng thời từng bước tiến tới mục tiêu trở thành một siêu đô thị năng động trong khu vực.

Ông Nguyễn Văn Được, Chủ tịch UBND TP. Hồ Chí Minh cho rằng, trong bối cảnh tình hình địa chính trị tại Trung Đông diễn biến phức tạp, nguy cơ khủng hoảng năng lượng lan rộng có thể tạo ra những tác động khó lường đối với kinh tế toàn cầu và trong nước. Các cú sốc địa chính trị ngày càng có khả năng ảnh hưởng trực tiếp đến ổn định kinh tế trên địa bàn. Vì vậy, thành phố cần chủ động chuẩn bị cho một giai đoạn bất định mới của kinh tế thế giới.

Theo Chủ tịch UBND TP. Hồ Chí Minh, các giải pháp ứng phó trong thời gian tới không chỉ dừng lại ở việc giảm thiểu rủi ro, mà quan trọng hơn là phải tìm cách biến thách thức thành cơ hội. Những biến động hiện nay cần được xem là động lực để TP. Hồ Chí Minh đẩy nhanh quá trình chuyển đổi mô hình tăng trưởng, từ đó giảm mức độ dễ tổn thương của nền kinh tế trước các cú sốc bên ngoài trong tương lai.

Trong định hướng phát triển sắp tới, mô hình tăng trưởng của TP. Hồ Chí Minh sẽ được xác lập trên cơ sở đẩy mạnh các động lực tăng trưởng mới, đặc biệt là khoa học – công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Song song, thành phố tiếp tục phát huy các động lực tăng trưởng truyền thống như đầu tư, tiêu dùng và xuất khẩu, nhằm tạo nền tảng ổn định cho tăng trưởng kinh tế.

Chủ tịch UBND TP. Hồ Chí Minh nhấn mạnh, để đạt được mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số, TP. Hồ Chí Minh không chỉ cần các giải pháp kinh tế đơn thuần, mà còn phải thay đổi mạnh mẽ cách thức điều hành, triển khai chính sách với tinh thần nhanh hơn, mạnh hơn và quyết liệt hơn, thể hiện rõ vai trò đầu tàu, dẫn dắt tăng trưởng của cả nước.

Xuân Anh (TTXVN)

Nguồn Tin Tức TTXVN : https://baotintuc.vn/kinh-te/tp-ho-chi-minh-xay-dung-3-kich-ban-tang-truong-trong-boi-canh-the-gioi-nhieu-bien-dong-20260313185020344.htm