Ông Nguyễn Hải Minh, Phó Vụ trưởng Vụ Kinh tế tổng hợp, Ban Chính sách, chiến lược Trung ương phát biểu tại tọa đàm. Ảnh: QUANG HUY
Tại tọa đàm, Giám đốc Sở KH-CN TPHCM Lâm Đình Thắng cho biết, thành phố đang đứng trước thời điểm lịch sử với không gian phát triển mới sau khi sáp nhập địa giới hành chính.
Để duy trì vị thế đầu tàu kinh tế, thành phố không thể tiếp tục dựa vào các mô hình tăng trưởng truyền thống vốn đã chạm ngưỡng giới hạn.
Việc chuyển dịch sang mô hình phát triển dựa trên kinh tế tri thức – kinh tế số là lựa chọn tất yếu và là “chìa khóa” để nâng cao năng suất lao động và năng lực cạnh tranh quốc tế.
Giám đốc Sở KH-CN TPHCM Lâm Đình Thắng đặt hàng các chuyên gia, nhà khoa học tại tọa đàm. Ảnh: QUANG HUY
“Sở đặt hàng các chuyên gia, nhà khoa học giải pháp dựa trên 5 trụ cột chiến lược: công nghệ cao và vi mạch bán dẫn; tài chính số và dữ liệu; hạ tầng và logistics thông minh; y tế và nguồn nhân lực; văn hóa và du lịch số. sở cam kết tiếp thu nghiêm túc, đầy đủ các ý kiến đóng góp để hoàn thiện dự thảo chuyên đề, đảm bảo tiến độ trình Ban Chỉ đạo xây dựng Đề án của Trung ương”, ông Lâm Đình Thắng khẳng định.
TS Trần Du Lịch (đứng) hiến kế cho thành phố 9 nhóm giải pháp. Ảnh: QUANG HUY
Theo TS Trần Du Lịch, nguyên Viện trưởng Viện nghiên cứu Phát triển TPHCM, thành phố đang đóng góp 23,5% GDP và 30% ngân sách cả nước. Tuy nhiên, với mô hình tăng trưởng truyền thống dựa chủ yếu vào mở rộng vốn đầu tư; công nghiệp gia công, lao động chi phí thấp, phát triển BĐS… đang dần giảm hiệu quả. Nếu không chuyển đổi kịp thời, động lực tăng trưởng của thành phố suy yếu dần.
Để từng bước trở thành trung tâm công nghệ - tài chính - khởi nghiệp của Đông Nam Á, TS Trần Du Lịch lưu ý, thành phố đẩy nhanh chuyển đổi mô hình phát triển dựa trên KH-CN, ĐMST và kinh tế số.
Đây không chỉ xu hướng tất yếu, mà còn là yêu cầu mang tính chiến lược để thành phố duy trì vai trò đầu tàu và nâng cao sức cạnh tranh quốc tế.
TS Trần Du Lịch đề xuất 9 nhóm giải pháp để chuyển đổi mô hình phát triển. Trong đó, nhấn mạnh đến việc hình thành Quỹ ĐMST và đầu tư mạo hiểm quy mô lớn.
Quỹ này hoạt động theo nguyên tắc thị trường, đồng đầu tư với khu vực tư nhân để hỗ trợ startup công nghệ, các dự án R&D (nghiên cứu và phát triển), Nhà nước đóng vai trò vốn mồi, kích hoạt vốn xã hội. Ưu tiên thu hút FDI thế hệ mới gắn với chuyển giao công nghệ.
Thay tiêu chí lựa chọn nhà đầu tư, từ “quy mô vốn” sang “hàm lượng công nghệ, R&D và giá trị gia tăng”. Khuyến khích đặt trung tâm thiết kế chip, trung tâm nghiên cứu, phòng thí nghiệm, thay vì chỉ gia công, đóng gói. Và, cần có cơ chế yêu cầu liên kết với doanh nghiệp nội địa.
Đồng thời, thành phố đẩy mạnh thí điểm “sandbox” chính sách đối với fintech (công nghệ tài chính), kinh tế số, AI, các mô hình kinh doanh mới; cải cách mạnh mẽ giáo dục và thị trường lao động chất lượng cao; tập trung đào tạo STEM, bán dẫn, AI, tự động hóa, công nghệ sinh học...
Chuyên gia phát biểu tại tọa đàm. Ảnh: QUANG HUY
Tại tọa đàm, các chuyên gia, nhà khoa học còn tập trung thảo luận các nội dung liên quan xây dựng Trung tâm Tài chính quốc tế tại TPHCM; chuyển đổi hạ tầng logistics thông minh kết nối khu thương mại tự do gắn với cảng biển, cảng hàng không cửa ngõ quốc tế…
QUANG HUY