Trái đất bước vào 'kỷ nguyên đồng hóa sinh thái'

4 giờ trướcBài gốc

Bồ câu là loài thích nghi cao.

Theo ước tính, Trái đất có thể đang mất tới 150 loài sinh vật mỗi ngày. Trong khi nhiều loài đặc thù dần biến mất, những loài có khả năng thích nghi cao với môi trường do con người tạo ra lại phát triển mạnh. Các loài như bồ câu, chuột hay gián xuất hiện ngày càng phổ biến ở nhiều nơi trên thế giới, lấp đầy những khoảng trống sinh thái mà các loài bản địa để lại.

Hai nhà cổ sinh vật học Mark Williams và Jan Zalasiewicz (Đại học Leicester, Anh) cho rằng xu hướng này đang khiến các hệ sinh thái toàn cầu trở nên đồng dạng hơn.

Quá trình đồng hóa sinh thái thực ra đã bắt đầu từ rất lâu. Vào cuối kỷ băng hà, con người săn bắt quá mức các loài động vật lớn như voi ma mút, khiến chúng tuyệt chủng. Từ đó đến nay, tác động của con người ngày càng rõ rệt khi rừng bị chặt phá để mở rộng đất nông nghiệp, trang trại và đô thị.

Những loài sinh vật chuyên biệt, chỉ thích nghi với một môi trường sống nhất định, vì thế ngày càng khó tồn tại. Chẳng hạn, loài chim rail cánh vằn không biết bay ở Fiji từng sống trong hệ sinh thái đảo đặc thù. Tuy nhiên, khi con người đưa cầy mangut tới Fiji vào thế kỷ 19, loài săn mồi thích nghi tốt này nhanh chóng lấn át các loài bản địa.

Ngược lại, những loài “đa năng”, có thể tồn tại trong nhiều điều kiện môi trường khác nhau, lại ngày càng chiếm ưu thế. Điều này khiến các hệ sinh thái ở nhiều nơi trên thế giới dần giống nhau hơn.

Hiện tượng Homogocene không chỉ diễn ra trên đất liền mà còn lan ra các đại dương. Nhiệt độ nước biển tăng cao đang gây tổn hại nghiêm trọng cho nhiều hệ sinh thái biển, đặc biệt là các rạn san hô. Khi san hô bị tẩy trắng và chết đi, hàng loạt loài sinh vật biển phụ thuộc vào chúng cũng suy giảm theo.

Theo các nhà khoa học, những thay đổi mạnh mẽ nhất về đa dạng sinh học diễn ra trong vài thập niên gần đây, khi tốc độ đô thị hóa, khai thác tài nguyên và biến đổi khí hậu tăng nhanh.

Tuy vậy, các chuyên gia cho rằng xu hướng này không hoàn toàn không thể đảo ngược. Khi con người chủ động quản lý và phục hồi môi trường như kiểm soát loài xâm lấn hoặc sử dụng đất nông nghiệp hiệu quả hơn, nhiều hệ sinh thái có thể phục hồi, giúp đa dạng sinh học dần được cải thiện.

Tuệ An

Nguồn Đại Đoàn Kết : https://daidoanket.vn/trai-dat-buoc-vao-ky-nguyen-dong-hoa-sinh-thai.html