Trung Quốc cho 'nghỉ hưu' dàn tiêm kích J-11A nguồn gốc từ Nga

một ngày trướcBài gốc

Bước lùi cần thiết cho bước nhảy công nghệ

Truyền thông nhà nước Trung Quốc cuối tháng 12 cho biết những chiếc J-11A đầu tiên thuộc lô sản xuất sớm đã được chuyển tới Đại học Kỹ thuật Không quân để phục vụ công tác huấn luyện lực lượng mặt đất.

Đây là dấu mốc cho thấy Không quân Quân giải phóng nhân dân Trung Quốc đang đẩy nhanh quá trình loại biên các tiêm kích có nguồn gốc Nga, nhường chỗ cho những dòng máy bay hiện đại hơn do chính nước này phát triển.

Hình ảnh công bố cho thấy các khung thân J-11A vẫn được trang bị tên lửa không đối không R-27 do Nga sản xuất, cùng với PL-12 do Trung Quốc tự phát triển, trong khi học viên kỹ thuật thực hành các quy trình nạp vũ khí và bảo dưỡng. Việc tận dụng máy bay đã rút khỏi biên chế để đào tạo được xem là giải pháp hiệu quả, giúp duy trì kinh nghiệm khai thác dòng tiêm kích hạng nặng Su-27 mà không cần giữ chúng trong vai trò tác chiến.

Đội ngũ kỹ thuật mặt đất Trung Quốc tại Đại học Kỹ thuật Không quân cùng với máy bay chiến đấu J-11A. (Ảnh: Military Watch)

Dù J-11A đang nhanh chóng bị loại khỏi lực lượng chiến đấu, đây chỉ là một trong nhiều biến thể Su-27 mà Trung Quốc từng vận hành. Các dòng J-15 trên tàu sân bay và J-16 trên không quân hiện nay vẫn đang được sản xuất với quy mô lớn, có cấu trúc và yêu cầu bảo dưỡng tương đồng, khiến J-11A trở thành công cụ huấn luyện phù hợp cho đội ngũ kỹ thuật viên tương lai.

Con đường nội địa hóa của Bắc Kinh

Trung Quốc trở thành khách hàng nước ngoài đầu tiên của Su-27 vào cuối năm 1991, mở đầu cho giai đoạn phụ thuộc sâu vào công nghệ hàng không Nga. Sau đó, Bắc Kinh lắp ráp dòng tiêm kích này trong nước dưới tên gọi J-11, ban đầu sử dụng các bộ linh kiện do Nga cung cấp.

Khi các thành phần nhập khẩu dần bị thay thế, Trung Quốc tiến hành hiện đại hóa khung thân, áp dụng vật liệu composite và nâng cấp hệ thống điện tử, cho ra đời biến thể J-11A vào giữa thập niên 1990.

Máy bay chiến đấu J-11 của Không quân Trung Quốc. (Ảnh: Military Watch)

Chương trình này đặt nền móng cho J-11B, dòng tiêm kích được biên chế cuối những năm 2000, gần như không còn phụ thuộc vào linh kiện Nga ngoại trừ động cơ. Từ đó, thế hệ “4+” J-16 chính thức đi vào hoạt động từ năm 2013, mang theo radar mảng pha chủ động, hệ thống tác chiến điện tử tiên tiến và khả năng mang vũ khí vượt trội.

Trong khi đó, dù J-11B tiếp tục được nâng cấp lên chuẩn J-11BG với điện tử và vũ khí tương đương J-16, các mẫu cũ hơn như J-11A và Su-27 nguyên bản đã bị đẩy nhanh quá trình rút khỏi tuyến đầu.

Đáng chú ý, việc các khung thân J-11A được dùng để huấn luyện tích hợp tên lửa PL-12 không đồng nghĩa với khả năng tác chiến thực tế của dòng máy bay này. J-11A vốn được thiết kế xoay quanh R-27, loại tên lửa tầm trung từng mang tính cách mạng với Trung Quốc khi mới tiếp nhận nhưng đã nhanh chóng lạc hậu trong thập niên 1990.

Điều đó buộc Bắc Kinh phải tìm đến R-77 dẫn đường radar chủ động, với sự hỗ trợ kỹ thuật quan trọng từ Belarus, trước khi tiến tới phát triển hoàn toàn tên lửa PL-12 nội địa có tính năng vượt trội so với các mẫu Nga cùng thời.

Kỹ thuật viên mặt đất Trung Quốc tại Đại học Kỹ thuật Không quân tích hợp tên lửa R-27 lên máy bay chiến đấu J-11A. (Ảnh: Military Watch)

Hiện nay, Trung Quốc là quốc gia triển khai nhiều tiêm kích có nguồn gốc Su-27 nhất thế giới. Các biến thể như J-16 hay J-15B được đánh giá vượt trội so với những dòng Su-27 cải tiến mới nhất của Nga, bao gồm cả Su-35.

J-16 đặc biệt nổi bật khi đã được biên chế hơn 350 chiếc, trở thành dòng tiêm kích hạng nặng được một lực lượng không quân mua sắm nhiều nhất kể từ sau Chiến tranh Lạnh. Trong bối cảnh đó, quyết định cho J-11A "nghỉ hưu" không chỉ mang tính kỹ thuật, mà còn phản ánh sự tự tin của Bắc Kinh vào năng lực tự chủ công nghệ hàng không quân sự.

Khi Su-27 lần đầu xuất hiện, nó từng vượt trội rõ rệt so với các tiêm kích phương Tây về tầm bay, khả năng cơ động và kích thước radar.

( Military Watch)

Nguồn VTC : https://vtcnews.vn/trung-quoc-cho-nghi-huu-dan-tiem-kich-j-11a-nguon-goc-tu-nga-ar996060.html