Đây được xem là bước đi tiếp theo trong lộ trình cải cách môi trường đầu tư kinh doanh, hướng tới mục tiêu đơn giản hóa điều kiện kinh doanh, giảm chi phí tuân thủ và chuyển dần từ cơ chế quản lý tiền kiểm sang hậu kiểm.
Theo Nghị quyết, việc rà soát, cắt giảm được thực hiện trên cơ sở loại bỏ những ngành, nghề không còn thật sự cần thiết phải áp dụng điều kiện kinh doanh vì lý do quốc phòng, an ninh quốc gia, trật tự an toàn xã hội, đạo đức xã hội hoặc sức khỏe cộng đồng theo quy định của Luật Đầu tư.
Bên cạnh đó, Chính phủ cũng tập trung điều chỉnh những ngành, nghề có điều kiện đầu tư kinh doanh chưa rõ ràng, có tính chất tương đồng hoặc đã được kiểm soát thông qua các công cụ quản lý khác. Những lĩnh vực có thể quản lý bằng tiêu chuẩn kỹ thuật, quy chuẩn hoặc tiêu chuẩn nghề nghiệp sẽ được nghiên cứu chuyển sang hình thức hậu kiểm thay vì duy trì điều kiện kinh doanh như trước.
Từ 1/7/2026, chỉ còn 142 ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện. Ảnh minh họa
Danh mục mới gồm 142 ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện vẫn duy trì nhiều lĩnh vực trọng yếu liên quan đến an ninh, an toàn và lợi ích công cộng như kinh doanh chứng khoán, bảo hiểm, vàng, xăng dầu, vận tải hàng không, bất động sản, dịch vụ viễn thông, mạng xã hội, khám chữa bệnh, giáo dục mầm non, phổ thông và đại học, cùng các hoạt động hành nghề luật sư, công chứng và giám định tư pháp.
Để bảo đảm hiệu quả quản lý nhà nước sau khi cắt giảm điều kiện kinh doanh, Chính phủ giao các bộ, ngành nghiên cứu xây dựng giải pháp quản lý thay thế đối với các lĩnh vực được điều chỉnh hoặc bãi bỏ điều kiện đầu tư kinh doanh.
Theo đó, các bộ trưởng và thủ trưởng cơ quan ngang bộ có trách nhiệm ban hành tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật hoặc tiêu chuẩn nghề nghiệp đối với các ngành, nghề được cắt giảm trong trường hợp cần thiết; đồng thời xây dựng quy trình quản lý theo phương thức hậu kiểm trước thời điểm nghị quyết chính thức có hiệu lực.
Bộ Khoa học và Công nghệ được giao phối hợp với các bộ, ngành trong việc xây dựng và ban hành hệ thống quy chuẩn kỹ thuật nhằm bảo đảm việc áp dụng đồng bộ ngay từ ngày 1/7/2026.
Trong khi đó, Bộ Tài chính sẽ chịu trách nhiệm rà soát và đề xuất sửa đổi, bổ sung Phụ lục IV của Luật Đầu tư nhằm bảo đảm tính thống nhất của hệ thống pháp luật.
Đối với các doanh nghiệp, tổ chức và cá nhân đang hoạt động trong những ngành, nghề được đưa ra khỏi danh mục đầu tư kinh doanh có điều kiện, Chính phủ cho phép tiếp tục sử dụng các giấy phép, giấy chứng nhận, chứng chỉ hoặc văn bản chấp thuận đầu tư, kinh doanh đã được cơ quan có thẩm quyền cấp đến hết thời hạn hiệu lực.
Nghị quyết có hiệu lực từ ngày 1/7/2026 đến hết ngày 28/2/2027. Trong thời gian áp dụng, nếu có quy định mới tại luật, nghị quyết của Quốc hội hoặc các văn bản pháp luật khác liên quan đến ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện được ban hành, các nội dung tương ứng trong Nghị quyết sẽ hết hiệu lực theo thời điểm áp dụng của quy định mới.
Trước đó, Chính phủ cũng đã triển khai nhiều chương trình cải cách thủ tục hành chính và điều kiện kinh doanh trên diện rộng. Theo số liệu công bố, quá trình rà soát đã giúp bãi bỏ 890 điều kiện kinh doanh, loại bỏ 184 thủ tục hành chính và đơn giản hóa thêm 349 thủ tục khác.
Theo đánh giá của Chính phủ, các giải pháp cải cách này dự kiến giúp giảm hơn 50% thời gian thực hiện thủ tục cũng như chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp và người dân so với năm 2024, qua đó tạo nền tảng cho môi trường đầu tư kinh doanh minh bạch, thuận lợi và cạnh tranh hơn trong thời gian tới.
Nguyễn Sơn